Ngộ nhận của người đẹp

Hoa hậu không phải một nghề Cuộc thi sắc đẹp ban đầu tại một số nước châu Âu, Mỹ từ cuối thế kỉ 19 là cuộc thi mang tính truyền thống tập trung vào việc đánh giá và xếp hạng các chỉ số hình thể của các thí sinh. Các cuộc thi người đẹp hiện nay đã phát triển bao gồm vẻ đẹp bên trong với các tiêu chí bao gồm đánh giá về nhân cách, trí thông minh, tài năng, tính cách và việc tham gia từ thiện, thông qua các cuộc phỏng vấn riêng với giám khảo và trả lời các câu hỏi công khai trên sân khấu. Thuật ngữ cuộc thi sắc đẹp ban đầu dùng để chỉ Tứ đại Hoa hậu (Big Four- cụm từ để chỉ bốn cuộc thi sắc đẹp được coi là lớn và danh giá nhất hành tinh: Hoa hậu Hoàn vũ (Miss Universe), Hoa hậu Thế giới (Miss World), Hoa hậu Quốc tế (Miss International) và Hoa hậu Trái đất (Miss Earth)). Hoa hậu Ý Nhi Đến đầu thế kỉ 21, mức độ quan tâm đến các cuộc thi sắc đẹp tại Bắc Mỹ, châu Âu và Đông Á suy giảm nhanh chóng do những chỉ trích về giá trị được cho là “hữu danh vô thực” mà cuộc thi mang lại, phê phán việc đánh giá chấm điểm cơ thể người phụ nữ. Tuy nhiên, những quốc gia Nam Mỹ và Đông Nam Á vẫn tiếp tục tích cực tổ chức các cuộc thi hoa hậu, việc này được cho là đáp ứng ham muốn dùng sắc đẹp để đổi lấy sự giàu sang, tâm lí thích “hư danh” của công chúng. Có thể nói cái danh và cái lợi là mục tiêu của không ít nếu không muốn nói là đa số trong các thí sinh dự thi hoa hậu ngay nay. Chính vì thế mà thí sinh dự thi sắc đẹp phải bỏ ra không ít tiền của, công sức để đầu tư, kể cả thuê “bầu sô”. Chính vì vậy không phải ai cũng có đủ điều kiện để tham gia các cuộc thi người đẹp quy mô lớn. Một thí sinh đạt được kết quả tốt trong cuộc thi sắc đẹp sẽ mở ra những cơ hội cho cuộc đời song nó cũng đồng hành với áp lực trách nhiệm của danh tiếng và những cạm bẫy chực chờ. Trong các tiêu chí đánh giá để chọn hoa hậu thì tài năng, tính cách, bộc lộ trí thông minh, nỗ lực tham gia hoạt động từ thiện là có thể đầu tư trong một thời gian nhất định cùng những kĩ năng thể hiện để thuyết phục ban giám khảo. Riêng tiêu chí nhân cách, phẩm chất của mỗi thí sinh không thể có trong một sớm một chiều và ban giám khảo tinh đến đâu cũng khó nhận biết, đánh giá chính xác qua những “thao diễn” của thí sinh. Có lẽ vì thế mà từ khi có các cuộc thi người đẹp, trên thế giới và cả Việt Nam ta đã xảy ra không ít những bê bối như gian lận, mua danh, chọn sai hoa hậu… để rồi phải thu hồi vương miện và danh hiệu. Nhận vương miện cao quý hoa hậu là một hành trình mới không phải chỉ có hoa hồng, đó là một trách nhiệm mới nặng nề đặt lên vai một cá nhân trên chặng đường mới mà cộng đồng ủy thác. Nếu chỉ coi danh hoa hậu là đích đến cao nhất của cuộc đời, vương miện như một tấm bằng để hành nghề thì đó cũng là lúc thí sinh đang đánh rơi danh phận cao quý./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 17/8/2023

Thần tượng theo đám đông

 

Giá của thần tượng Trang Bách khoa toàn thư mở Wikipedia đưa ra khái niệm thần tượng: là hình ảnh hay một vật chất khác tượng trưng cho một vị thần được hướng đến để thờ phụng, tôn sùng trong tôn giáo; hoặc còn có thể là bất kì người nào hay thứ gì được quan tâm bằng sự ngưỡng mộ, yêu mến hay sùng bái. Với giới trẻ ngày nay thần tượng thường là những người trẻ tài năng ở một lĩnh vực nào đó, nhất là trong hoạt động văn hóa, nghệ thuật. Trào lưu sùng bái các thần tượng ca nhạc Hàn Quốc trong một bộ phận giới trẻ đã xuất hiện từ khoảng chục năm lại đây. Giai đoạn đầu những hành động sùng bái thái quá đã có nhiều ý kiến tranh luận, phê phán. Đến nay nhiều người coi đó là chuyện bình thường và tôn trọng ý thích cá nhân. Tôi không được trực tiếp xem đêm diễn của nhóm nhạc Blackpink tại Mỹ Đình nên rất chú ý tìm hiểu xem trên báo chí, mạng xã hội đánh giá, phân tích về cái hay, sự đặc sắc trong nghệ thuật và hình thức biểu diễn sau đêm 29/7. Tuy nhiên hầu như chưa có bài viết nào miêu tả, truyền tải rõ cái hay, cái đẹp của đêm diễn đắt giá này. Từ truyền hình trung ương đến các báo điện tử, trang mạng xã hội chỉ thấy những từ như bùng nổ, kiệt xuất, đáng giá… Chỉ có vài chi tiết được nhiều bài viết xoáy vào ca ngợi, đó là thần tượng đã chào khán giả bằng tiếng Việt (khá ngọng), đội nón lá khi biểu diễn và nhảy cover sử dụng bài hát “See tình”của ca sĩ Việt Nam Hoàng Thùy Linh. Nhóm BLACKPINK biểu diễn tại Mỹ Đình Các thế hệ văn nghệ sĩ Việt Nam, nhất là giai đoạn kháng chiến chống ngoại xâm trong thế kỉ 20 có rất nhiều tài năng kiệt xuất. Họ cũng được cả một thế hệ hâm mộ, sùng bái bởi những tác phẩm nghệ thuật đã đi vào trái tim, biến thành sức mạnh yêu nước và hun đúc hoài bão, lí tưởng sống cho hàng triệu con người. Thế hệ trẻ của ta ngày nay cũng không ít tài năng đã và đang cống hiến cho đất nước, họ rất cần được hâm mộ, cổ vũ và noi theo. Phải thừa nhận ngành công nghiệp văn hóa của Hàn Quốc khá thành công với cách làm bài bản công phu, đặc biệt là cách quảng bá để thu hút khách hàng. Trong thế giới mở như hiện nay thì một sản phẩm hàng hóa bán chạy nhất chưa hẳn đã là sản phẩm số 1 về chất, nó chỉ cần đánh trúng tâm lí của người tiêu dùng. Mục đích cuối cùng của ngành công nghiệp văn hóa là lợi nhuận chứ không mấy cao siêu. Được biết mỗi tấm vé xem chương trình của nhóm Black Pink có giá thị trường tự do từ 6,5 đến hơn chục triệu đồng (bằng lương cả tháng của nhiều lao động hiện nay). Với người trẻ, nhất là đang đi học, chưa có công ăn việc làm thì đây là khoản chi tiêu không nhỏ cho một đêm xem biểu diễn nghệ thuật. Nếu đi xem chỉ vì sùng bái thần tượng thì quả nhiên, giá của nhần tượng ngày nay là… khá đắt!/.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  04/8/2023

Chỉ đổi mới ở chữ nghĩa

 

Mới nhưng có đổi mới? Mới là nói đến cái chưa từng có, mới xuất hiện… có thể nó tốt nhưng cũng có thể không tốt. Còn đổi mới là chỉ những hoạt động của con người làm thay đổi những cái cũ, lạc hậu bằng cái mới tiến bộ hơn.  Nền giáo dục của ta suốt hàng chục năm qua nỗ lực đổi mới nhưng vẫn nhiều “bùng nhùng” khiến dư luận lo ngại, thậm chí có vấn đề gây bức xúc. Chủ trương tích hợp các môn học được cho là một trong những sự đổi mới của ngành giáo dục. Tuy nhiên, bước vào thực hiện, qua giảng dạy tích hợp hai năm qua đã lộ nhiều bất cập cùng nguy cơ không bảo đảm chất lượng giảng dạy. Trước nhiều ý kiến phản biện, Bộ trưởng Giáo dục & Đào tạo Nguyễn Kim Sơn có một phát biểu dạng nước đôi về tích hợp: “một là quay về đơn môn như cũ, hai là kiên trì đổi mới”. Nói là “tích” nhưng thực tiễn đang diễn ra lại là “cộng”. Chẳng hạn, trong chương trình giáo dục phổ thông mới ở bậc trung học cơ sở, có bộ môn tích hợp đó là Khoa học tự nhiên và Lịch sử - Địa lý. Hai môn học này thực chất là ghép kiến thức của 5 môn riêng lẻ trước đó gồm Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý và Lịch sử. Trong khi đó tất cả giáo viên chỉ được đào tạo đơn môn nhưng nay buộc phải dạy đa môn, giáo viên Sinh học phải dạy cả Vật lý, Hóa học và ngược lại… Bắt giáo viên giảng dạy những môn học không được đào tạo chuyên sâu mà mong có chất lương cao hơn là một sự duy ý chí, thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn. Được biết nội dung chương trình khi biên soạn cũng do các giáo sư, tiến sĩ “đơn môn” chủ biên chứ không có “giáo sư tích hợp”, “tiến sĩ tích hợp” thực hiện nên chương trình cũng chỉ là những phép cộng đơn thuần. Thực tế, trong sách giáo khoa, kiến thức bộ môn khoa học tự nhiên được viết thành các chủ đề hoặc chương riêng. Chương này có thể là Vật lý, chương sau sẽ là Hoá học, chương sau nữa là Sinh học và sắp xếp lẫn lộn như thể “xôi đỗ”. Kiến thức trong các bài học hay trong chương cũng thuần túy là kiến thức phân môn, không thấy sự “tích hợp” như kì vọng. Vậy tích hợp đang đổi mới ở điểm nào khi mà khâu đầu tiên là biên soạn chương trình vẫn chưa thấy mới? Đã có ý kiến cho rằng cần tổ chức những tiết giảng tích hợp mẫu do chính người biên soạn chương trình thực hiện, trên cơ sở đó tập huấn cho đội ngũ giáo viên tại cơ sở làm theo. Sai sót trong xây dựng một công trình ta có thể dỡ ra xây lại; trồng một loại cây không đúng kĩ thuật, không hợp thổ nhưỡng… có thể trồng lại, sửa sai. Việc trồng người mà xảy ra sai lầm thì hệ quả sẽ nguy hiểm khôn lường và đâu dễ khắc phục, sửa sai? Nên chăng ngành giáo dục cũng nên đổi mới trong chính tư duy, đó là sự cầu thị./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  08/8/2023

Bệnh né trách nhiệm

 

Pháp luật và trách nhiệm vận hành Những năm 80 của thế kỉ trước tôi có người bạn sống tại chung cư ở Ngĩa Đô (Hà Nội) dù diện tích nhà rất chật hẹp song hai vợ chồng vẫn ngăn được một ô riêng để nuôi lợn tăng gia. Dù có chăm chỉ vệ sinh dọn dẹp đến đâu thì cũng khó ngăn hết được mùi xú uế. Nói về pháp luật quy định trong trường hợp này thì lúc đó chưa có Luật Thú y mà chỉ có các quy định dưới luật về văn minh đô thị, bảo vệ môi trường. Rồi cư dân xung quanh đã có cái nhìn không thiện cảm khi giáp mặt qua lại với chủ hộ nuôi lợn. Do dân phản ánh nên thỉnh thoảng ông tổ trưởng dân phố lại đến nhắc nhở và cuối cùng vợ chồng anh bạn tôi đã từ bỏ kế hoạch tăng gia dù khi ấy nuôi được con lợn 80-90 kg là một tài sản lớn. Gần đây có câu chuyện một gia đình ở Quận 4 (TP Hồ Chí Minh) nuôi tăng gia tới 79 con chó giữa khu dân cư khiến người dân bức xúc phản ánh nhiều lần nhưng cho đến nay chính quyền sở tại vẫn đang lúng túng chưa biết xử lí ra sao vì cho rằng pháp luật chưa có quy định cụ thể (dù nay đã có rất nhiều luật như Luật Bảo vệ môi trường, Luật Thú y…)! Hay như những chuyện mà ai cũng biết rằng đó là lừa đảo nhưng nhiều người, kể cả cơ quan hành pháp lại cho rằng pháp luật chưa có quy định cụ thể nên không thể xử lí. Chẳng hạn như chuyện các nhân viên của nhiều hãng bảo hiểm tư vấn khiến khách hàng hiểu sai lệch dịch vụ để rồi kí kết các hợp đồng bảo hiểm như thể sa vào “bẫy” và chắc chắn mất tiền. “Bài” này gần đây lại được một vài doanh nghiệp du lịch kinh doanh “sở hữu kì nghỉ” áp dụng. Họ tư vấn rất thuyết phục về sản phẩm du lịch “kèm” sở hữu bất động sản khiến nhiều người “xuống tiền”. Các hợp đồng của hai loại hình kinh doanh trên thường “dày trang, đầy chữ” khó lòng một chốc một lát có thể hiểu được. Những điều khoản bất lợi với khách hàng không bao giờ được nhắc đến… Có câu ngạn ngữ “Một nửa chiếc bánh mì là bánh mì, một nửa sự thật không phải là sự thật”. Những nhân viên tư vấn chỉ đưa ra một nửa sự thật cho khách hàng tức là đã lừa dối họ. Theo khái niệm phát luật thì lừa đảo là hành vi gian dối để làm người khác tin nhằm thực hiện những mục đích vụ lợi, trái pháp luật. Tuy nhiên khi những vụ việc trên được phản ánh đến cơ quan chức năng có khi lại được giải thích rằng pháp luật chưa có quy định cụ thể nên khó xử lí!? Hiện nay hệ thống pháp luật của ta khá đầy đủ cho mọi lĩnh vực, ngành nghề và đã trở thành công cụ đắc lực cho công tác vận hành, quản lí xã hội dựa trên pháp luật. Với những công bộc luôn ý thức tốt trách nhiệm trước dân thì mọi vấn đề trong cuộc sống đều được họ tìm ra lời giải. Ngược lại khi người ta muốn thoái thác trách nhiệm thì không dì dễ hơn là vin vào cái cớ “pháp luật chưa có quy định cụ thể”./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  28/7/2023

Thiếu thông tin nên dễ bị lừa

 

Điểm mù thông tin Trong giao thông, người lái xe ngồi ở một vị trí không thể quan sát hết xung quanh như hai bên thành và phía sau xe, người ta gọi đó là những điểm mù. Trong cuộc sống ta cũng có thể bị những điểm mù nhưng đây là điểm mù chủ quan do không chú tâm quan sát, tìm hiểu, xin gọi nôm na đó là “điểm mù thông tin”. Tôi có anh bạn làm kinh doanh ăn uống tuy không khá giả nhưng nhà hàng vẫn duy trì được thu nhập đủ nuôi sống gia đình. Anh thường chia sẻ với tôi quan điểm riêng là không bao giờ để tâm tới những vấn đề thời sự, chính trị bởi nó chỉ gây “mệt đầu óc”. Chẳng hạn xem chương trình văn nghệ, thể thao trên ti vi, khi hết nếu chuyển sang chương trình thời sự lập tức anh bật kênh khác hoặc tắt máy. Tôi đồ rằng trong chuyện chính trị có thể anh chỉ biết đến tên một vài lãnh đạo nhà nước cấp cao nhất mà thôi. Trong thời đại bùng nổ thông tin ngày nay, nhất là kỉ nguyên công nghệ 4.0 thì thông tin chính là tài sản, là “nguyên liệu” bồi đắp kĩ năng sống, bảo đảm an ninh, an toàn... Mù thông tin sẽ khó hình thành được kĩ năng sống để thích ứng trong sinh hoạt, trong nắm bắt cơ hội kinh doanh vì thế giới ngày nay biến động, thay đổi hàng giờ… Thời gian gần đây liên tục xảy ra những vụ lừa đảo thông qua hình thức gọi điện thoại giả danh cơ quan thực thi pháp luật đe dọa rồi dẫn dụ người dân, nhất là người cao tuổi để họ đem nộp hết tiền vào tài khoản của chúng rồi chiếm dụng. Mỗi vụ việc xảy ra đều có nhiều cơ quan báo chí như phát thanh, truyền hình, báo điện tử, báo giấy đưa tin phản ánh chi tiết cùng những cảnh báo cảnh giác cho người dân. Không những vậy, mạng xã hội cũng chia sẻ khá rộng rãi, nhanh chóng các vụ việc lừa đảo đó. Thế nhưng những vụ việc và nạn nhân mới với chiêu thức “sao y bản gốc” vẫn liên tục diễn ra. Gần đây nhất là một cặp vợ chồng người cao tuổi tại Hà Nội suýt mất gần 3 tỉ đồng vì thủ đoạn giả danh công an của tội phạm yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản của chúng để điều tra “vụ án nghiêm trọng” mà họ được cho biết là “có liên quan”. Rất may, nhân viên ngân hàng thấy nghi ngờ trước thái độ lo sợ của khách hàng đã phối hợp với cơ quan công an, động viên nạn nhân và ngăn chặn kịp thời hành vi lừa đảo. Có thể hai vợ chồng này chưa biết thông tin gì về những vụ lừa đảo, thủ đoạn của tội phạm trong các vụ việc từng diễn ra. Tương tự, không ít người rất nhiều tiền nhưng lại cũng nhiều “điểm mù thông tin”, dễ dàng xuống tiền đầu tư vào các dự án ảo với lãi suất hàng trăm %/năm; hoặc mua sở hữu các kì nghỉ đầy hấp dẫn để rồi mắt trắng… Thiếu thông tin khiến con người ta như sống trong một ốc đảo biệt lập, con người của thế kỉ 21 có thể chỉ nhận thức các vấn đề thời sự xã hội như người sống cách đây hàng chục năm trước. Những điểm mù thông tin của người dân chính là mục tiêu tiềm tàng, “món mồi dễ ăn” của tội phạm lừa đảo công nghệ hiện đại./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 5/7/2023

Loại ô nhiễm chưa được quan tâm

 

Ô nhiễm… ngọt ngào! Nói tới ô nhiễm ta thường nghĩ ngay đến khói bụi, rác thải, túi ni lông… Thế nhưng lại có loại “ô nhiễm” rất ngọt ngào đang hằng ngày được con người thích thú tự đầu độc mình, đó chính là đồ ăn, đồ uống có đường. Đồ ngọt là thứ ít người không thích, nhất là với trẻ em nên thị trường đồ ăn, đồ uống có đường tại một quốc gia gần trăm triệu dân như Việt Nam thì đây là “mỏ vàng” để doanh nghiệp khai thác. Cùng với hàng nghìn doanh nghiệp trong nước, các hãng nước giải khát hàng đầu thế giới như Coca Cola, Pepsi… đã sớm có mặt tại Việt Nam cùng góp phần định hình thói quen tiêu dùng không lành mạnh trong một bộ phận lớp trẻ. Nhiều gia đình ở thị thành nay trong bữa ăn luôn có chai nước ngọt như một thứ gia vị. Tại các bàn tiệc đặt tại nhà hàng, đám cưới ngoài mấy chai bia cho cánh mày râu cũng không thể vắng mấy lon nước ngọt danh cho chị em, trẻ nhỏ… Khoa học thế giới đã có đủ bằng chứng cho thấy mối liên quan giữa tiêu thụ đồ uống có đường với bệnh không lây nhiễm như thừa cân, béo phì, tiểu đường, tim mạch… đang gây ra tổn thất kinh tế, gánh nặng chi phí y tế và tăng tỉ lệ tử vong.  Coca-Cola: Nguyên nhân gây béo phì tại Mỹ Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trong 20 năm qua, mức tiêu thụ đồ uống có đường trên đầu người tại Việt Nam đã tăng rất nhanh, từ 6 triệu lít (năm 2002) lên 55 triệu lít (năm 2021). Kết quả Tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc mới nhất (2017-2020) do Bộ Y tế công bố vào năm 2021 cũng cho thấy, tỉ lệ thừa cân và béo phì tại Việt Nam tăng hơn gấp đôi trong vòng 10 năm, từ 8,5% năm 2010 lên 19% năm 2020 và trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Đã có những nghiên cứu cho thấy, nam giới và phụ nữ trung niên uống từ hơn 1 li nước ngọt/ngày có nguy cơ mắc tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường tuýp 2 cao hơn từ 25% đến 32% và có khả năng mắc hội chứng chuyển hóa cao hơn gần 45%. Tác hại của việc thâm dụng tiêu dùng đồ ngọt nay ai cũng biết song điều chỉnh hành vi tiêu dùng, kìm hãm những “khoái khẩu” trước những món ngon không hề dễ dàng, nhất là với trẻ em. Đã đến lúc cơ quan chức năng cần có các giải pháp quyết liệt và cụ thể hơn để điều chỉnh hành vi cả trong kinh doanh của doanh nghiệp và tiêu dùng của người dân. Việc đánh thuế đồ uống có đường, có thể cả thuế tiêu thụ đặc biệt đồng thời quy định tỉ lệ đường tối đa trong sản phẩm đã được một số chuyên gia, nhà quản lí nêu lên song hầu như vẫn là chuyện “ném đá ao bèo”. Đánh thuế đồ ăn, đồ uống có đường; quy định tỉ lệ đường tối đa trong sản phẩm liệu có phải là việc quá khó đến mức nhà quản lí bó tay? Không thể mãi để thứ ô nhiễm “ngọt ngào” đang âm thầm tàn phá sức khỏe cộng đồng./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 7/2023

Chuyện Bảo hiểm xã hội

 

Nợ hay chiếm dụng? Thông thường từ “nợ” được dùng cho trường hợp cá nhân hay pháp nhân này vay của cá nhân, pháp nhân khác theo một hợp đồng đôi bên thống nhất cụ thể về thời gian, lãi suất, nghĩa vụ thanh toán, phạt vi phạm v.v. Tuy nhiên trên thị trường lao động của ta hiện nay lại có một dạng nợ lạ kì, không hợp đồng, không kì hạn thanh toán và thời gian cũng… vô định, đó là nợ bảo hiểm xã hội (BHXH). Theo BHXH Việt Nam, tính đến hết năm 2022, cả nước có hơn 30.000 doanh nghiệp nợ BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thuộc diện đã giải thể, phá sản, chủ bỏ trốn nên khó thu hồi. Tổng số tiền còn nợ hơn 4.048 tỉ đồng (cả gốc và lãi) của trên 213.300 người lao động (NLĐ). Hơn 4 nghìn tỉ đồng “cho vay bất đắc dĩ” này nếu tính theo lãi suất ngân hàng thương mại mức trung bình khoảng 7%/năm thôi cũng là một số tiền rất… không nhỏ! Pháp nhân bị “khất nợ” là BHXH nhưng gánh hậu quả cuối cùng chính là NLĐ với nguy cơ mất quyền lợi BHXH. Với doanh nghiệp, cùng với việc trả lương cho NLĐ hằng tháng thì việc nộp số tiền BHXH vào quỹ bảo hiểm cũng là nghĩa vụ bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Lao động. Tiền lương, tiền BHXH chính là tài sản của NLĐ. Lâu nay người ta cứ quen gọi một cách dễ dãi là nợ lương, nợ BHXH song thực chất đây là hành vi chiếm dụng vốn chứ không phải sự vay mượn đúng nghĩa. Chính sự dễ dãi này vô hình trung như tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật về lao động và có thể cả về pháp luật hình sự. Theo Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì chiếm dụng là chiếm hữu và sử dụng không hợp pháp tài sản của người khác. Hiểu khái niệm đầy đủ thì chiếm dụng chính là việc chiếm hữu bất hợp pháp tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác một cách không ngay tình với mục đích vụ lợi, nhằm hưởng lợi từ tài sản. Đây là một trong những hành vi vi phạm quyền sở hữu. Theo quy định của pháp luật hiện hành, tuỳ theo tính chất, mức độ của hành vi chiếm dụng, người, tổ chức thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính hay trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Thực tiễn nhiều năm qua hành vi doanh nghiệp chiếm dụng tiền BHXH hầu hết chỉ bị xử lí vi phạm hành chính nên chưa đủ sức răn đe cho một loại vi phạm đã trở nên rất phổ biến này. Chính vì vậy mà hàng trăm nghìn lao động đang chịu thiệt thòi và luôn như ở “cửa dưới”, chưa được các cơ quan hành pháp tích cực có những giải pháp bảo vệ căn cơ, kịp thời. Xây dựng, điều chỉnh pháp luật chặt chẽ, nghiêm minh với hành vi doanh nghiệp chiếm dụng tiền bảo hiểm và kiên quyết thực hiện bằng các chế tài mạnh mới là giải pháp căn bản, nền tảng để chấm dứt một loại vi phạm đã diễn ra suốt nhiều năm qua./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  30/6/2023

Hiểm họa từ đồ ngọt

 

Ô nhiễm… ngọt ngào! Nói tới ô nhiễm ta thường nghĩ ngay đến khói bụi, rác thải, túi ni lông… Thế nhưng lại có loại “ô nhiễm” rất ngọt ngào đang hằng ngày được con người thích thú tự đầu độc mình, đó chính là đồ ăn, đồ uống có đường. Đồ ngọt là thứ ít người không thích, nhất là với trẻ em nên thị trường đồ ăn, đồ uống có đường tại một quốc gia gần trăm triệu dân như Việt Nam thì đây là “mỏ vàng” để doanh nghiệp khai thác. Cùng với hàng nghìn doanh nghiệp trong nước, các hãng nước giải khát hàng đầu thế giới như Coca Cola, Pepsi… đã sớm có mặt tại Việt Nam cùng góp phần định hình thói quen tiêu dùng không lành mạnh trong một bộ phận lớp trẻ. Nhiều gia đình ở thị thành nay trong bữa ăn luôn có chai nước ngọt như một thứ gia vị. Tại các bàn tiệc đặt tại nhà hàng, đám cưới ngoài mấy chai bia cho cánh mày râu cũng không thể vắng mấy lon nước ngọt danh cho chị em, trẻ nhỏ… Khoa học thế giới đã có đủ bằng chứng cho thấy mối liên quan giữa tiêu thụ đồ uống có đường với bệnh không lây nhiễm như thừa cân, béo phì, tiểu đường, tim mạch… đang gây ra tổn thất kinh tế, gánh nặng chi phí y tế và tăng tỉ lệ tử vong. Thức ăn nhanh và đồ uống có ga gây béo phì. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trong 20 năm qua, mức tiêu thụ đồ uống có đường trên đầu người tại Việt Nam đã tăng rất nhanh, từ 6 triệu lít (năm 2002) lên 55 triệu lít (năm 2021). Kết quả Tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc mới nhất (2017-2020) do Bộ Y tế công bố vào năm 2021 cũng cho thấy, tỉ lệ thừa cân và béo phì tại Việt Nam tăng hơn gấp đôi trong vòng 10 năm, từ 8,5% năm 2010 lên 19% năm 2020 và trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Đã có những nghiên cứu cho thấy, nam giới và phụ nữ trung niên uống từ hơn 1 li nước ngọt/ngày có nguy cơ mắc tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường tuýp 2 cao hơn từ 25% đến 32% và có khả năng mắc hội chứng chuyển hóa cao hơn gần 45%. Tác hại của việc thâm dụng tiêu dùng đồ ngọt nay ai cũng biết song điều chỉnh hành vi tiêu dùng, kìm hãm những “khoái khẩu” trước những món ngon không hề dễ dàng, nhất là với trẻ em. Đã đến lúc cơ quan chức năng cần có các giải pháp quyết liệt và cụ thể hơn để điều chỉnh hành vi cả trong kinh doanh của doanh nghiệp và tiêu dùng của người dân. Việc đánh thuế đồ uống có đường, có thể cả thuế tiêu thụ đặc biệt đồng thời quy định tỉ lệ đường tối đa trong sản phẩm đã được một số chuyên gia, nhà quản lí nêu lên song hầu như vẫn là chuyện “ném đá ao bèo”. Đánh thuế đồ ăn, đồ uống có đường; quy định tỉ lệ đường tối đa trong sản phẩm liệu có phải là việc quá khó đến mức nhà quản lí bó tay? Không thể mãi để thứ ô nhiễm “ngọt ngào” đang âm thầm tàn phá sức khỏe cộng đồng./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 7 năm 2023

Ôi...ai eo

 

“Ai eo”… ôi lãng phí!   IELTS - viết tắt cụm từ tiếng anh International English Language Testing System, khi phát âm tiếng Việt nghe tựa câu “ai eo” (được hiểu là hệ thống kiểm tra Anh ngữ quốc tế với 4 kĩ năng nghe, nói, đọc và viết). Tuy chỉ là hệ thống kiểm tra của một ngoại ngữ song trong nền giáo dục phổ thông của ta hiện IELTS lại đang như “lên ngôi vương”, nó có thể thay thế các môn rất quan trọng của khoa học tự nhiên và xã hội như văn, toán. Khi tuyển sinh đầu cấp thông thường các môn như văn, toán, lí, hóa, sử, sinh… được lấy làm căn cứ tuyển chọn. Vậy nhưng một số trường thì IELTS có thể thay thế tất cả. Ví như một trường trung học cơ sở tại thành phố Vinh (Nghệ An) có hàng chục học sinh vừa học hết lớp 5 được tuyển thẳng vào lớp 6 vì sở hữu chứng chỉ tiếng Anh quy đổi theo IELTS từ 5.0-5.5 trở lên. Tại các thành phố lớn ngày càng nhiều cơ sở giáo dục coi trọng sử dụng chứng chỉ IELTS, coi đây là “giấy thông hành” để xét tuyển đầu cấp tiểu học, trung học cơ sở hoặc tính điểm 10 môn xét tuyển. Trong khi đó xét tuyển đầu vào đào tạo tiến sĩ theo Thông tư 08 /2017/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng chỉ cần IELTS 5.0 trở lên! Sự lên ngôi của một loại chứng chỉ tiếng Anh khiến không ít gia đình phụ huynh học sinh đầu tư để có IELTS với chi phí hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng ôn luyện cho con em từ nhỏ. Nhiều khóa luyện thi được các trung tâm tiếng Anh mở ra dành cho cả trẻ mẫu giáo, tiểu học… Cứ đà này có thể nhiều trẻ em Việt đạt chuẩn IELTS trong khi chưa sõi tiếng mẹ đẻ! Tiếng Anh và một số ngôn ngữ được thế giới sử dụng phổ thông suy cho cùng cũng chỉ là công cụ, phương tiện truyền tải, tiếp nhận thông tin, tri thức. Nếu coi một ngoại ngữ là mục tiêu có lẽ cũng chỉ với những sinh viên muốn trở thành phiên dịch, biên dịch hay giáo viên tiếng Anh. Chỉ là tiêu chí tuyển sinh của nhà trường song nó chắc chắn tác động tới xu hướng đầu tư học tập cho học sinh, gây lãng phí và tốn kém cho xã hội. Một học sinh trung học cơ sở hay tiểu học muốn đạt chứng chỉ IELTS cao sẽ tốn không ít thời gian, công sức. Do đó thời gian, công sức dành cho các môn nền tảng đương nhiên sẽ ít đi trong khi lẽ ra nó phải được tập trung đầu tư nhiều nhất. Việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ làm tiêu chí xét tuyển thẳng vào đại học và trung học phổ thông đang ngày càng được nhiều trường thực hiện đã góp phần dẫn đến thực trạng chạy đua luyện thi IELTS hiện nay. Đã đến lúc Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có giải pháp chấn chỉnh thực trạng này bởi mục tiêu của nền giáo dục là phục vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội chứ đâu chỉ đơn thuần là một loại ngoại ngữ?/. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  28/6/2023

Chuyện số nhà

 

Số nhà nơi làng quê Cách đây chừng hơn 20 năm làng tôi đã được gắn số nhà cho từng gia đình. Tuy nhiên có lẽ việc làm này “đi trước thời đại” nên những biển số nhà dần bị lãng quên. Trong làng việc nhà ông A ở đầu làng, nhà ông B ở giữa làng hay bà C cuối làng thì từ trẻ con đến cụ già ai cũng biết rõ như lòng bàn tay, chẳng cần xem số. Cần nhất là với anh bưu tá thì cũng là người trong làng, trong xã, chẳng lạ lẫm ngõ ngách nào trong làng xã, chỉ cần xem họ tên trên thư từ, bưu phẩm là biết ngay của nhà ai, con ông bà nào, ở ngõ xóm nào. Và thế rồi những biển số nhà cũng vắng dần, đến nay tuyệt nhiên không còn thấy nhà nào còn gắn biển số nữa. Chuyện nhà không số, phố không tên, số nhà lộn xộn tại đô thị đã gây không ít khó khăn rắc rối cho người dân thường được báo chí nhắc đến. Nay thì chuyện nhà không số, ngõ không tên nơi làng quê cũng đã bắt đầu có chuyện. Vừa rồi về quê tôi nghe được câu chuyện công an triệu tập nhầm đương sự. Trong làng có hai thanh niên mang tên Nguyễn Văn A, tầm tuổi như nhau, một trong hai người này vi phạm hành chính bị công an huyện triệu tập. Tuy cùng họ tên nhưng bản tính hai anh này trái ngược, người thì ngoan ngoãn, học hành giỏi dang, kẻ lại ngỗ ngược ngang tàng, nhiều lần vi phạm pháp luật. Thế nhưng khi đưa công văn, người chuyển thư tín lại mang giấy triệu tập của cơ quan công an phát cho anh A ngoan ngoãn giỏi dang kia khiến cả nhà một phen bàng hoàng, xáo động… Nay nhiều làng quê dân số tăng nhanh, đất ở hẹp dần do nhà cửa ken dày chẳng khác gì đô thị nên người nơi khác đến, nhất là mấy anh shiper giao hàng tìm được gia chủ bao giờ cũng mất một hồi quanh đi, vòng lại hỏi thăm. Những hôm trời nắng nóng nhà nào cũng cửa đóng then cài thì việc hỏi đường tìm nhà không hề dễ dàng. Người dân ở Bình Dương tự gắn số nhà mình Đảng và Nhà nước ta đang nỗ lực thực hiện công cuộc chuyển đổi số toàn dân, toàn diện với 3 trụ cột chính là Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Ngoài ra còn nhiều lĩnh khác như cũng rất quan trọng như nhân lực số, kĩ năng số, công dân số, văn hoá số, doanh nghiệp số, thanh toán số… Thế nhưng một việc nhỏ là gắn số nhà cho mỗi chủ hộ nơi làng quê lại chưa thấy nhiều người quan tâm dù nó rất thiết thực trong đời sống hiện nay. Chuyển đổi số cũng cần đi từ những việc nhỏ như việc gắn số nhà nơi làng quê./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  10/6/2023

Bệnh thành tích trong giáo dục

 

Tỉ lệ… khoác lác! Tỉ lệ về chất lượng thông thường rất khó đạt tới 100%. Đến như vàng là loại vật chất tinh chất nhất cũng chỉ đạt 99,99. Vậy nhưng có những tỉ lệ chất lượng trong ngành giáo dục của ta thường lại rất cao, chẳng kém mấy so với vàng ròng. Một thời gian dài ta được chứng kiến tỉ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông trên 90%, thậm chí một số trường gần cán ngưỡng 100%! Tỉ lệ tốt nghiệp cao đã đành song vừa qua một số trường đại học khảo sát đưa ra con số khiến dư luận ngỡ ngàng: Sinh viên tốt nghiệp ra trường 100% có việc làm!? Tỉ lệ này có lẽ khiến các nước có nền giáo dục tiên tiến nhất trên thế giới cũng phải “bái phục”! Dẫn đầu top trường tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm cao là Trường đại học Giao thông vận tải TP. Hồ Chí Minh, Trường đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh với 100% sinh viên tốt nghiệp năm 2022 có việc làm. Tiếp đó là các trường đại học: Ngoại ngữ - Tin học TP. Hồ Chí Minh; Kinh tế - Tài chính TP. Hồ Chí Minh; Hoa Sen tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp (năm 2021) có việc làm các khối ngành đều trên 94 đến 100%. Thí sinh mừng vui khi đạt kết quả thi tốt nghiệp   Những con số “trong mơ” của các trường được công bố đã khiến dư luận nghi ngờ và cho rằng rất có thể đó là những số ảo bởi đó là khảo sát độc lập của từng trường trong một lượng ít ỏi sinh viên và không có sự giám sát, kiểm chứng của bên thứ hai hoặc cơ quan quản lí. Có người cho rằng nếu thống kê cả số sinh viên ra trường đi chạy xe ôm công nghệ, phục vụ tại quán ăn, nhà hàng hay đầu quân làm công nhân thì cũng khó đạt được con số 100%! Tất nhiên đã gọi là sinh viên có bằng đại học lại đi chạy xe ôm, làm công nhân phổ thông thì không thể coi là có việc làm theo đúng ngành nghề được đào tạo. Vậy những trường đại học đưa ra con số “đẹp đến nghi ngờ” như thế để làm gì? Vừa qua Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 10/2023/TT-BGDĐT quy định về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh đại học (sửa đổi, bổ sung Thông tư số 03/2022/TT-BGDĐT ngày 18/01/2022), có hiệu lực thi hành từ ngày 13/6. Theo thông tư quy định thì chỉ tiêu tuyển sinh đại học của lĩnh vực không được tăng so với năm tuyển sinh trước liền kề với năm xác định chỉ tiêu và tổ chức tuyển sinh của lĩnh vực đó nếu tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm trong khoảng thời gian 12 tháng đạt dưới 80%. Đây chỉnh là câu trả lời cho nguyên nhân bỗng dưng sinh viên đại học ra trường lại “đắt giá” đến thế trên thị trường lao động. Thiết nghĩ khi Bộ đã ban hành thông tư nhằm siết chặt quản lí tuyển sinh thì cũng cần có những giải pháp và chế tài giám sát chặt chẽ những con số báo cáo, loại trừ những số liệu “khoác lác”. Nếu không làm được điều đó chẳng khác nào thông tư vừa ban hành đã bị “vô hiệu”!  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 6/2023

Bảo hiểm đang lừa gạt khách hàng?

 

Miếng mồi giữa khu rừng Khu rừng nọ nghe nói có những mỏ vàng, bạc, nếu ai kiên trì bỏ công sức có thể mang về những món hời lớn. Tuy nhiên, để được vào khu rừng tìm kiếm vận may người ta phải đều đặn đóng những khoản tiền không nhỏ. Khu rừng đó mang tên Hợp đồng Bảo hiểm nhân thọ. Những ngày qua dư luận đang nóng câu chuyện hai nghệ sĩ nổi tiếng bị mất tiền vì tham gia bảo hiểm nhân thọ kết hợp đầu tư với hi vọng vừa bảo hiểm vừa sinh lời từ nguồn vốn của mình. Mua bảo hiểm nhân thọ là để bảo vệ sự an toàn về tài chính cho bản thân, con cái hoặc gia đình trước những rủi ro bất ngờ. Khác với tờ bảo hiểm tai nạn 20.000đ bán bên đường mà người mua chỉ dùng để tránh bị phạt vi phạm giao thông, bảo hiểm nhân thọ cần đóng một khoản tiền không nhỏ đều đặn, kéo dài nhiều chục năm trời. Sự sai lầm của đa số người mua loại bảo hiểm này khi nghĩ đây cũng như một kênh tiết kiệm như gửi tiền vào ngân hàng. Và khi bảo hiểm lại mở thêm kênh kết hợp đầu tư, nhờ ngân hàng bán giúp thì nó càng tăng thêm “giá trị” của sự sai lầm. Cách đây hơn hai chục năm tôi từng được anh bạn cũ đến mời mua bảo hiểm nhân thọ của một hãng lớn, sau khi xem vài trang trong tập tài liệu hợp đồng dày mấy chục trang chữ in nhỏ li ti và cũng do không có khả năng tài chính nên tôi từ chối. Biết anh bạn giận dỗi nhưng tôi đã vượt qua sự cả nể, đành “mất lòng trước, được lòng sau”. Vì sao các hãng bảo hiểm luôn đưa ra những bản hợp đồng dày cộp, rối rắm nhiều khái niệm ngôn từ? Nếu bản hợp đồng chỉ gọn trong ba bốn trang nêu rõ các nghĩa vụ, quyền lợi, điều kiện cần và đủ của hai bên thì tin rằng không có những chuyện “dở khóc dở cười” như vừa qua. Với bản hợp đồng dài hàng trăm trang nhưng lại được nhân viên tư vấn chỉ xoáy vào một số quyền lợi hấp dẫn của người mua, bỏ qua vô vàn điều kiện cần và đủ rất khắt khe cốt để bán được sản phẩm, về bản chất không khác mấy sự lường gạt. Các vụ việc đang được tranh luận, nhiều ý kiến cho rằng lỗi do nhân viên tư vấn không đầy đủ, do người mua bảo hiểm không nghiên cứu kĩ hợp đồng… Tuy nhiên, trách nhiệm lớn nhất chính là các hãng bảo hiểm. Nhân viên tư vấn được hãng bảo hiểm đào tạo, hợp đồng bảo hiểm do họ soạn ra đều đang có vấn đề nên đã xảy ra những chuyện “hiểu lầm”. Trị giá những hiểu lầm đều tới hàng trăm triệu đồng, tất nhiên phần thiệt hại luôn thuộc về khách hàng! Đây không phải là vấn đề kĩ thuật của bản hợp đồng, nó chính là đạo đức kinh doanh! Đã đến lúc Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cần sửa đổi Thông tư liên tịch số 86/2014/TTLT-BTC-NHNNVN về bảo hiểm nhân thọ, đồng thời ban hành quy định mẫu hợp đồng chung cho loại bảo hiểm này, không để doanh nghiệp tự ý thiết kế những bản hợp đồng tựa “mê cung” chỉ cốt nhằm “loại trừ” quyền lợi của khách hàng!/. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  18/4/2023

Đòi nợ thuê biến tướng

 

Kẽ hở trong cấm đòi nợ thuê Ngày 17/6/2020, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đầu tư 2020  (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/012021). Theo luật này, ngành nghề “Kinh doanh dịch vụ đòi nợ” được  bổ sung vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh (tại Khoản 1 của Điều 6). Như vậy, từ nay hoạt động đòi nợ thuê bị “đóng cửa”, cá nhân, tổ chức nếu còn duy trì dịch vụ này là vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, việc mua bán nợ lại chưa có điều luật nào cấm đoán, chính vì vậy các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đòi nợ đã nhanh chóng thích nghi với cái tên được thay đổi thành “doanh nghiệp mua bán nợ” chứ không phải là đòi nợ thuê. Theo lẽ thông thường, doanh nghiệp mua nợ với giá thấp hơn khoản nợ để khi con nợ trả đầy đủ sẽ được hưởng phần giá trị chênh lệch đó. Doanh nghiệp có khoản nợ đã bất đắc dĩ phải bán đi có nghĩa đó là khoản nợ khó đòi, thậm chí có nguy cơ mất trắng. Nếu không, chẳng ai dại gì bán nợ để chịu lỗ. Để có thể thu được khoản nợ và hưởng lợi thì chủ nợ mới có một số cách: Đàm phán, dựa vào lí lẽ và áp lực từ quy định của pháp luật để con nợ nhận thức được vấn đề và trả nợ; khởi kiện ra tòa xét xử để con nợ phải trả nợ theo quy định của pháp luật. Xét về bản chất khi một doanh nghiệp mua một khoản nợ của doanh nghiệp khác để về đàm phán hoặc kiện ra tòa thì cũng chính là một dịch vụ đòi nợ thuê mà thôi. Nếu việc đàm phán hay ra tòa là dễ dàng thì cũng chẳng doanh nghiệp nào phải bán nợ, họ sẽ tự làm lấy.  Không có điều luật cấm hoạt động mua bán nợ, đây chính là một kẽ hở mà doanh nghiệp mua nợ lợi dụng để tiếp tục hành vi đòi nợ. Để không vi phạm pháp luật, doanh nghiệp đối tác chỉ có cách là mua lại cả doanh nghiệp đang có khoản nợ, khi đó họ sẽ tự đòi khoản nợ của mình chứ không phải làm thuê cho người khác. Tuy nhiên sẽ chẳng có doanh nghiệp mua nợ nào (vốn là các công ty dịch vụ đòi nợ) có đủ năng lực, đội ngũ để quản lí một doanh nghiệp lĩnh vực khác. Thực tiễn một số vụ vi phạm được phát hiện gần đây cho thấy nhân lực của các doanh nghiệp này chủ yếu là lao động phổ thông, trình độ thấp, thậm chí có cả thành phần tiền án tiền sự. Bên cạnh đó, doanh nghiệp bán nợ cũng chủ yếu là các doanh nghiệp kinh doanh tài chính, cho vay tiêu dùng… Lãi suất cho vay cao cùng với những khoản phụ phí, phạt vi phạm hợp đồng “cắt cổ” nên không ít doanh nghiệp loại này cũng chẳng “thua kém” tín dụng đen! Hiện cơ quan công an đang điều tra hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh tài chính F88 có dấu hiệu “liên thông” với hoạt động đòi nợ thuê. Để có thể chấm dứt gốc rễ nạn đòi nợ kiểu xã hội đen và các doanh nghiệp đòi nợ biến tướng cần có quy định pháp luật theo hướng cấm hoạt động mua bán nợ./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  28/3/2023

Căn hộ chung cư biến thành đồ thuê mượn?

 

Tài sản và đồ thuê  Tài sản cá nhân và đồ thuê mượn là hai thứ hoàn toàn khác nhau, thứ sở hữu vĩnh viễn, thứ sử dụng có thời hạn. Ta có thể thuê chiếc xe đạp đi trong vài giờ mất vài chục nghìn trong khi sở hữu chiếc xe cần 7-8 triệu đồng. Thuê một căn hộ hàng tỉ đồng để ở cũng chỉ cần mấy triệu mỗi tháng. Câu chuyện quy định thời hạn sử dụng căn hộ chung cư được cơ quan tham mưu từng gây xôn xao dư luận trước đây. Vừa qua Chính phủ dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội phương án quy định thời hạn sử dụng căn hộ chung cư lại đang dấy lên nhiều ý kiến trái chiều. Hiện nay theo quy định pháp luật, chung cư cũng là một tài sản. Theo Điều 105 và 107 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản trong đó tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai. Bất động sản bao gồm: Đất đai; Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai; Tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng;… Như vậy, căn hộ chung cư không thể coi như một mặt hàng cho thuê, việc quy định thời hạn sử dụng sẽ trái với một số luật chuyên ngành khác Hiện giá một căn hộ chung cư tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh từ vài tỉ đến hàng chục tỉ đồng, tương đương thu nhập mấy chục năm của một người có thu nhập khá. Tâm lí của người Á Đông, nhất là người Việt luôn coi căn nhà gắn với mảnh đất là tài sản vĩnh cửu có thể trao chuyền cho các đời con cháu. Sẽ chẳng ai bỏ số tiền lớn tích cóp hàng chục năm ra thuê căn hộ để rồi hết thời hạn sẽ không còn quyền lợi trọn vẹn. Vẫn biết chủ căn hộ chung cư có thể vẫn có quyền với một phần nhỏ diện tích đất chung cư, song quyền đó sẽ rất nhỏ và mơ hồ trong thì tương lai. Nếu phương án chung cư sở hữu có thời hạn được đưa vào thành luật, tin rằng thị trường bất động sản sẽ có biến động không nhỏ. Nhiều khả năng sẽ diễn ra các tình huống: Giá căn hộ chung cư giảm, giá đất nền tăng, doanh nghiệp bất động sản sẽ không mặn mà với mảng chung cư khi lợi nhuận giảm. Được biết lí do chính dẫn tới đề xuất căn hộ chung cư có thời hạn là bởi thực trạng chung cư cũ nát khó thu hồi để đầu tư cải tạo, xây mới. Giải pháp này sẽ là một công cụ giúp cơ quan quản lí có quyền lớn với một thứ tài sản cá nhân trong khi quyền tài sản của công dân lại bị ảnh hưởng. Liệu có một giải pháp khác công bằng và hiệu quả hơn, vừa bảo đảm quyền lợi của người dân vừa có thể quản lí tốt các công trình dân sinh tại đô thị? Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 3/2023

Mong không theo vết xe của dẹp vỉa hè

 

Sim rác trong kho   Cục Viễn thông, Bộ Thông tin và Truyền thông yêu cầu đến ngày 31/3, tất cả các thuê bao di động đều phải có thông tin trùng khớp với thông tin trong cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia. Theo thống kê của Cục Viễn thông, Việt Nam hiện có hơn 127 triệu thuê bao di động, trong đó 96% thuộc về ba nhà mạng lớn là VinaPhone, Viettel, MobiFone. Mỗi nhà mạng này đều cho biết, họ còn hơn một triệu thuê bao cần chuẩn hóa thông tin. Những con số trên cho thấy, để hoàn thiện việc chuẩn hóa thông tin cần một khối lượng công việc không nhỏ của cả người dân và doanh nghiệp. Chỉ đơn cử một ví dụ, hầu hết các thuê bao cách đây vài ba năm về trước đều dùng số chứng minh thư nhân dân, nay hầu như mọi người đã chuyển sang sử dụng căn cước công dân. Dù đợt này chưa bắt buộc điều chỉnh thông tin này song đã gọi là “chuẩn hóa” thì sớm muộn cũng phải chỉnh sửa. Đúng là khi được chuẩn hóa, mỗi số điện thoại đều đại diện cho một cá nhân cụ thể, chính xác, rõ ràng. Mọi “hoạt động” của sim sẽ gắn liền với người chủ sở hữu nó. Tuy nhiên, thực tế có “đẹp như mơ” và giải pháp này có sớm dẹp được sim rác? Và khái niệm sim rác là thế nào? Hiện nay ta có thể ra các đại lí bán sim thẻ mua cùng lúc cả tá sim đã được kích hoạt sẵn. Tất nhiên sim không thể kích hoạt nếu thiếu những thông tin cần thiết trong đó. Vậy những đại lí bán sim có thể và có phải mang những chiếc sim này đi “chuẩn hóa” được không! Tin chắc chẳng đại lí nào lại “dại dột” mang những thứ “hàng lậu” này đi “đăng kiểm”. Ai cũng biết, mỗi chiếc sim được bán ra ngoài đại lí bán sim hưởng phần lợi nhuận cố định nhỏ nhoi thì doanh nghiệp phát hành sim mới chính là “ông chủ” hưởng lợi chính, cả sau khi sim đi vào hoạt động, phát sinh cước phí. Muốn loại trừ sim rác, trước tiên các nhà mạng cần hi sinh phần lợi ích, thu hồi và hủy toàn bộ các sim đã kích hoạt trong “kho”, coi đây chính là “rác chưa xuất xưởng” và quản lí chặt chẽ, nghiêm túc việc kích hoạt, bán sim mới. Có như vậy, việc chuẩn hóa thông tin đợt này mới có ý nghĩa và hiệu quả thực sự. Sim rác đã từng được nhắc đi nhắc lại như một vấn nạn và cũng đã có những quyết tâm của cơ quan quản lí được khẳng định, được triển khai. Tuy nhiên, rất dễ những “quyết tâm” đã và đang thực hiện sẽ lại đi theo “vết xe” của việc dẹp trật tự vỉa hè tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh nhiều năm qua. Sim rác hay vỉa hè, khi nó còn mang lại chút lợi lộc cho một số “thành tố” trong cuộc thì “cuộc chiến” loại trừ nó sẽ chẳng dễ dàng Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  23/3/2023