Thứ Tư, 25 tháng 5, 2016

(Tiếp theo chuyện vui Đề án mở trường)
Hình thức tù mới

Nghe câu nói của Bắc Đẩu “một năm tù cũng chỉ mùa Thu ở ngoài” khiến Ngọc Hoàng tò mò và quyết làm một chuyến vi hành… tù thử.
Quả nay ở hạ giới vào tù dễ như bỡn! Giả vai một người đói ăn, cướp chiếc bánh mì, chẳng cần lâu Ngọc Hoàng đã yên vị tại phòng giam dành cho tội phạm nguy hiểm (cướp giật) trong một nhà tù.
Tuy đã hối lộ cho gã đại ca tù cùng phòng nhưng Ngọc Hoàng cũng không tránh khỏi một trận no đòn. Khi nhận thỏi vàng gần một kí của Ngọc Hoàng, gã đại ca trố mắt:
- Mày chỉ là quân cướp vặt sao lắm vàng thế? Mà sao không đút cho bọn cai ngục để vào phòng AZ mà lại vào đây? (Hắn không biết thứ được biếu chỉ là đồ ảo do Ngọc Hoàng phù phép ra).
Rồi làm theo mách nước của bọn tù cùng phòng, Ngọc Hoàng đã được bố trí đến buồng riêng mà tù nhân gọi là khu AZ (tức là bảo đảm mọi nhu cầu từ A đến Z), lịch sự như khách sạn 5 sao. Ngay tối đầu, vị cán bộ coi tù đến và hỏi:
- Này, anh có nhu cầu giả trí không để tôi bố trí?
- Ừ, thế cũng tốt, tối chẳng biết làm gì giết thời gian. Mà giải trí cái gì thế?
- Còn gì bằng cái “khoản kia”, ông anh cứ giả bộ mãi, đã vào đây bụng dạ tay nào chả thế.
Chưa hiểu “khoản kia” là cái gì nhưng vì sợ lộ, Ngọc Hoàng gật đầu:
- Ừ, thử xem sao!
Đang thiu thiu ngủ bỗng Ngọc Hoàng nghe tiếng gõ cửa nhè nhẹ bèn hỏi:
- Ai thế?
- Dạ, em đây ạ. - Có tiếng con gái.
Ngọc Hoàng ra mở cửa, bất ngờ thấy một thiếu nữ xinh như hoa hậu Thiên Đình, vẻ e thẹn:
- Em vào với anh được không ạ?
- Chắc cô nhầm phòng rồi?
- Không đâu ạ. Các anh ấy bảo em đến đây phục vụ anh giải khuây cả đêm nay mà. - Vừa nói cô gái vừa áp sát tấm thân mềm mại vào Ngọc Hoàng. Lúc này Ngọc Hoàng đã hiểu ra, đây chính là “khoản kia”. Sau khi nói rõ là không có nhu cầu song Ngọc Hoàng cũng đồng ý để thiếu nữ ở lại để tranh thủ tìm hiểu chuyện trần gian.
Qua câu chuyện, Ngọc Hoàng biết nhiều chuyện lạ nơi trần thế. Cô gái xuất thân từ làng quê nông thôn, thất học vì nghèo khó. Rồi đi làm công nhân khu công nghiệp nhưng vất vả, lương thấp lại bỏ lên thành phố bán hàng rồi bị đưa đẩy đến nghề này. Cô gái tâm tình:
- Bây giờ chỉ nông dân và công nhân khu công nghiệp là khổ thôi. Nông dân làm chỉ “nuôi béo” mấy ông sản xuất phân bón, thức ăn gia súc, thuốc trừ sâu, thương lái… Bán kiệt sức cũng chỉ đủ ngày hai bữa cơm ăn đạm bạc, chẳng đủ tiền nuôi con cái ăn học. Công nhân khu công nghiệp tuy lương cao hơn đôi chút nhưng làm quần quật như bị vắt chanh, môi trường ô nhiễm, chẳng mấy sẽ sinh bệnh tật. Chủ sử dụng khắt khe thời gian đến đi vệ sinh cũng phải theo thời gian quy định giữa ca. Chỉ có mấy phút nghỉ nên đó chỉ là thời gian để mọi người xếp hàng trước cửa nhà vệ sinh. Giữa giờ làm mà đi tiểu là bị phạt trừ lương, nhiều lần thì bị đuổi việc.
- Đại gia các anh đi tù còn sướng gấp vạn lần nông dân, công nhân khu công nghiệp chúng em. Em không hiểu sao người ta lại cho đi tù kiểu này. Cứ cho các anh làm công nhân mấy tháng cũng đủ biết thế nào là tù.- Cô gái tâm tình.
Thế rồi Ngọc Hoàng lại giả làm một công nhân vào làm thử tại Công ty điện tử Săn Lùng. Tại đây Ngọc Hoàng chỉ “trụ” được đúng một ca làm việc đã vội vã quay về trời với quyết tâm sẽ thay đổi hình thức phạt tù: Cho đi làm công nhân khu công nghiệp!
Đinh Hoàng 

Thứ Tư, 18 tháng 5, 2016

Chuyện vui:
Tài nguyên

      Đang mải mê tưới tắm cho vườn cây cảnh trước sân, trưởng thôn Văn Hán không nhận ra tay Vơ, cán bộ địa chính đến từ khi nào đang nghênh đầu, vê cằm râu lởm chởm lên tiếng:
      - Hết thời sốt cây cảnh rồi bác Hán ơi, nghĩ cách khác mà kiếm tiền.
Thuế trâu bò ở Thanh Hóa

      - Chú Vơ đấy à? - Trưởng thôn Hán không ngừng tay, nói - Chú có cách gì kiếm tiền? Chân trưởng thôn quèn như tôi thì kiếm chác gì? Đất đai thôn mấy năm đô thị hóa đã cắt, chém, bán hết rồi.
      - Đất hết thì phải tìm nguồn tài nguyên mới chứ. Bác có nguồn tài nguyên không bao giờ cạn! - “Vơ địa chính” nói vừa nheo nheo cặp mắt lươn cười tủm tỉm.
      Trưởng thôn Văn Hán:
      - Cậu vốn là tay đầu nậu khai thác cát sông, sở trường chỉ là hút cát đem bán, nộp thuế tí ti gọi là, lãi bao nhiêu bỏ túi dễ dàng. Làm cán bộ quản lí đâu dễ. Mà này, cậu muốn nói nguồn tài nguyên gì thế?
      - Là 2000 nhân khẩu trong thôn! - Vơ nói như đinh đóng cột.
      - Cậu cứ nói chơi, dễ tôi đem dân đi bán cho nước ngoài được chắc?
       - Ai lại bán dân. Xin hỏi bác nhé, nếu mỗi khẩu nộp 10.000 đồng thì thôn có bao nhiêu tiền?
      Nhẩm tính vài giây, trưởng thôn nói:
      - 20 triệu. Nhưng bỗng dưng vô lí ai người ta nộp tiền?
      - Thế mới phải có sáng kiến. Theo em, có rất nhiều cách thu tiền có lí, đúng luật. Ví như ta lập cái quỹ gọi là “Quỹ chỉnh trang thôn văn hóa”, yêu các hộ cưới xin, ma chay… đóng đôi ba triệu gọi là. Rồi mở cái "Quỹ Xây dựng" yêu cầu ai xây nhà mới hay cơi nới, sửa chữa phải đóng cho thôn 10% giá trị công trình. Hoặc “Quỹ Cải tạo môi trường” thu trên đầu nhân khẩu vì càng đông người thì càng thải ra nhiều rác. Quỹ này có thể thu mỗi khẩu 5.000 - 10.000 đồng/tháng chẳng hạn. Chỉ vậy mỗi tháng đã có khối tiền rồi, tha hồ mà chi. Và…
      Vơ  cao hứng ba hoa, trưởng thôn Văn Hán xua tay:
      - Thôi thôi… tôi hiểu rồi, cậu đúng là tay kinh doanh, chợ búa, ranh mãnh. 
Sức dân là tài nguyên

    “Vơ địa chính” đã về, trưởng thôn Văn Hán tiếp tục tưới cây, vừa làm vừa ngẫm nghĩ: Chẳng nhẽ, nhân dân cũng là… tài nguyên?!

Đinh Hoàng

Thứ Ba, 17 tháng 5, 2016

 Tăng và giảm

Ở "xứ" ta có những cái lạ. Có chuyện phấn đấu giảm mãi nhưng càng "cố" lại càng tăng, có việc thì tăng hoài nhưng xem ra có vẻ lại đang giảm, đó là chuyện tinh giảm biên chế và việc tăng lương tối thiểu.
Về chuyện tăng lương tối thiểu, chỉ tính từ 2001 đến nay đã ngót chục lần, từ mức 180.000đ năm 2001 đến nay là 1.150.000đ. Tương tự lương đối tượng chính sách, người nghỉ hưu… cũng được tăng tương ứng, lần thấp là 8 - 9%, lần cao nhất (năm 2003) là 46%. Tuy nhiên, lương tối thiểu sau 15 năm, 9 lần với giá trị tuyệt đối tăng gần 7 lần nhưng hiện vẫn chỉ bảo đảm chừng 80% mức sống tối thiểu của người lao động. Nói là tăng lương nhưng có những năm lương tăng chỉ cao bằng mức trượt giá, lẽ ra chỉ nên gọi là bù trượt giá do lạm phát. Năm 2014 và 2015 lương tối thiểu đang trì hoãn do chưa có nguồn bảo đảm, trong khi chỉ số giá tiêu dùng (nhất là những mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, điện, nước…) vẫn tăng đều đặn. Điều đó đồng nghĩa mức sống người lao động, đối tượng chính sách, hưu trí vẫn bị ảnh hưởng theo chiều hướng giảm...
Cách đây hơn chục năm, cuối thế kỉ trước Đảng ta đã chủ trương tinh giảm biên chế để giảm áp lực chi tiêu bộ máy hành chính được coi là tương đối "cồng kềnh" để nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân. Mục tiêu là không tăng thêm, phấn đấu giảm 15% số công chức hiện có. Tuy nhiên, sang thập niên đầu thế kỉ XXI bộ máy công vụ vẫn được nhận định là khá "cồng kềnh", nhiều địa phương, bộ ngành biên chế không những không giảm mà lại tăng, có khi còn cao hơn tỉ lệ phấn đấu giảm 15%. Vì vậy, ngày 17/4/2015 Bộ Chính trị đã có Nghị quyết số 39-NQ/TW về tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. 
Kết quả hình ảnh cho giảm biên chế
Vì sao biên chế ta phấn đấu giảm mãi vẫn tăng? Nguyên nhân khách quan hay chủ quan? Ai cũng hiểu muốn giảm số công chức thì bộ máy công vụ phải giảm. Tuy nhiên cơ cấu đơn vị hành chính cấp tỉnh, huyện của Việt Nam có xu hướng tăng liên tục trong mấy chục năm qua. Năm 1976 cả nước có 38 tỉnh, thành phố, sau đó tăng dần, đến năm 2004 là lúc cao nhất có 64, đến 2008 sáp nhập Hà Tây vào Hà Nội còn 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Cùng với tăng đơn vị hành chính cấp tỉnh thì cấp huyện, cấp xã cũng tăng, nhất là cấp quận, huyện. Đơn cử như Hà Nội, năm 1975 có 8 quận, huyện. Nay không tính số từ Hà Tây nhập vào thì Hà Nội cũng đã có 16 quận, huyện. Gần đây với lí do đặc thù, Hà Nội đã tách Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành 2 là Sở Văn hóa - Thể thao và Sở Du lịch. Thiết nghĩ, nhiều tỉnh, thành phố khác cũng sẽ "tìm ra" đặc thù tương tự Hà Nội... Các quận, huyện, tỉnh thành cứ nhỏ dần về diện tích, dân cư, tương ứng toàn cục thì bộ máy ngày một "to ra". Sự "to ra" ấy kéo theo số người trong bộ máy hành chính ngày thêm "đông đúc". Tiến trình này xem ra "ngược dòng" với quyết tâm giảm biên chế bộ máy hành chính. Bộ máy công vụ của Việt Nam ta nghe nói còn "đông" hơn bên Mỹ! (VN có 2,8 triệu, Mỹ là 2,1 triệu). Ngay nước láng giềng là Trung Quốc, diện tích gần 9,6 triệu km² (Việt Nam là 331.210 km²), dân số hơn 1,2 tỉ người nhưng cũng chỉ có 33 đơn vị hành chính tỉnh, thành, đặc khu hành chính… Điều này đáng để ta suy ngẫm, bởi người Việt ta và nhất là đội ngũ công vụ không phải không thông minh, tài giỏi. Nếu cán bộ công quyền năng lực tốt lại quản lí những đơn vị hành chính nhỏ bé xem ra không tương xứng và… lãng phí tài năng!
Phải chăng đã đến lúc cần thay đổi tư duy và cách làm trong thực hiện tinh giảm biên chế?

Đinh Hoàng
(Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 3/11/2015)
 Chuyện vui:
Đề án mở trường

      Xem xét đề xuất mở trường, Ngọc Hoàng chất vấn Bắc Đẩu:
      - Ngươi thấy hệ thống trường sở nay thế nào?
      - Dạ bẩm, nhờ sự “thông thoáng” của Thiên Đình, nhiều năm qua trường sở “trăm hoa đua nở”, nay 100% tỉnh, thành, ngành đều có trường đại học, chỉ thiếu đại học cấp huyện thôi ạ!
      - Trường sở đã tạm ổn. Còn học vấn công bộc ra sao?
      - Dạ quá tuyệt ạ! Thần đố Ngọc Hoàng tìm thấy một công bộc chủ chốt cấp xã trở lên lại không có bằng đại học. Trình độ đại học với công bộc nay chỉ gọi là “xóa mù” thôi ạ. Họ chăm chỉ, cần mẫn cái sự học hành lắm. Nhiều anh qua vài nhiệm kì phụng sự đã từ trung học cơ sở lên tiến sĩ qua “vừa học vừa làm”. Tuy chất xám hơi khiêm tốn nhưng về số lượng cao học trong công bộc rất… cao ạ!
       Rầm! Bất ngờ Ngọc Hoàng đập tay xuống bàn khiến Bắc Đẩu giật bắn.
      - Thật quan liêu, tắc trách! Trường sở đủ, công bộc học vấn cao, vậy mà ngươi trình cái đề án “Trường bồi dưỡng công bộc” này? Với yếu kém hiện nay, ta ngỡ ngươi phải trình giải pháp “chấn chỉnh, đổi mới giáo dục”. Sao lại thò ra cái đề án quái dị này?
      - Dạ bẩm, xin Ngọc Hoàng bớt nóng nghe thần trình bày ạ. Đây là trường “chuyên đề” chỉ đào tạo trách nhiệm thôi ạ. Hiện cái thiếu nhất với công bộc là trách nhiệm. Mấy vụ án tày đình gần đây đều không phải do trình độ, phẩm chất, công bộc kém, trái lại họ “rất tốt” ạ. Cái họ thiếu chỉ là trách nhiệm. Phiên tòa nào cũng khẳng định không có tham ô, ăn cắp, mà chỉ là… thiếu tinh thần trách nhiệm, gây hậu quả nghiêm trọng! Vì vậy nhiều anh phấn đấu vào cương vị công tác quan trọng rồi… “thiếu trách nhiệm”, bị kỉ luật, về nghỉ, nặng lắm thì đi tù ít năm, miễn là gia đình, vợ con được nhờ!
      - Ngươi nói lạ, có ai lại sẵn sàng đi tù. Ngươi chưa nghe câu “một năm tù ngàn Thu ở ngoài” ư?
      - Dạ, xưa là thế, nay ở tù dưới hạ giới cũng dễ thở lắm ạ. Ngọc Hoàng cứ thử mà xem, miễn là nhiều tiền. Nay có thể nói “một năm tù cũng chỉ… mùa Thu ở ngoài” thôi ạ.
      - Đúng là kì quái. Nhưng thôi, ta phê chuẩn! Nhớ đặt thêm cho ta một phân hiệu cái Trường bồi dưỡng này trong nhà tù. Ta nghĩ, học viên sẽ không ít đâu.
Đinh Hoàng

Thứ Tư, 11 tháng 5, 2016

Thôi đừng vắt kiệt những dòng sông

Thuở nhỏ kí ức một dòng sông trong thơ Tế Hanh luôn đọng trong tôi như một sự trong mát, thanh bình: Quê hương tôi có con sông xanh biếc/ Nước gương trong soi tóc những hàng tre… Con sông với bất kì quốc gia nào cũng được coi là mạch nguồn của sự sống và thường được đặt những cái tên trân trọng. Sông Mẹ, sông Cái, sông Cả… là những danh từ đã được người Việt đặt cho nhiều dòng sông thân thương của mình trong đó không thể không kể đến sông Hồng. Khi còn học phổ thông, nhìn tấm bản đồ địa lí tôi luôn liên tưởng màu xanh lá cây lan tỏa từ những lưu vực sông Thái Bình, sông Cửu Long… là màu xanh cây trái, mùa màng từ mạch nguồn sông nước tạo nên. Đó là màu của trù phú, ấm no và hạnh phúc mát lành.
Nguồn lợi vô giá do những dòng sông mang lại không thể phủ nhận. Tuy nhiên nhiều năm qua chúng tai khai thác nguồn lợi này quá tàn nhẫn, tựa đứa con vắt kiệt bầu sữa mẹ mà không biết xót thương.
Vì nguồn lợi điện năng chúng ta đã khiến nhiều con sông miền Trung nơi hạ nguồn trơ đáy. Vựa lúa đồng bằng sông Hồng từng bội thu nhờ đỏ nặng phù sa thì nay hằng năm trông chờ những đợt xả nước chắt chiu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN. Thậm chí có con sông như sông Ba bỗng dưng bị xóa sổ để “nhường” nguồn sống cho một dòng sông khác chỉ vì lợi ích thủy điện. Còn “chín con Rồng” Nam Bộ nay đang khó “cựa mình lai láng" nếu không có lòng tốt của những quốc gia láng giềng! Có lẽ đến một lúc nào đó phải ngậm ngùi nói với cố nhà thơ Tế Hanh rằng Quê hương anh không còn sông xanh biếc
Dư luân đang xôn xao về dự án khai thác thủy điện trên sông Hồng của Công ty TNHH Xuân Thiện (Thuộc Tập đoàn Xuân Thành). Nếu quả thực dự án này mang lại nguồn lợi lớn cho quốc kế dân sinh thì đâu có nhiều ý kiến phản biện như vậy. Những bất ổn đã được nhiều chuyên gia vạch ra trong đó vấn đề cốt yếu là đánh giá tác động đến đời sống dân sinh, môi trường. Trong khi đó, ngay từ đầu chủ dự án đã nêu lên những ưu đãi về vốn, thuế… và điều kiện về khai thác nguồn lợi từ công việc nạo vét đáy sông (khai thác cát). 
Điều lạ là các bộ, ngành, địa phương liên quan khi xem xét dự án đều có yêu cầu cần làm rõ tác động của dự án, nhất là về môi trường (tức là vấn đề chưa được làm rõ), nhưng tất cả đã “gật đầu” đồng ý về chủ trương! Như vậy chẳng khác chi là đã đồng ý, phải chăng đánh giá tác động có thể sẽ được “bổ sung dần” khi đã triển khai dự án?
Rất may là Thủ tướng Chính phủ đã quyết định chưa xem xét cho đầu tư dự án này.
Chúng ta đang cư xử với những dòng sông của mình thế nào không thể tránh được cái nhìn của các quốc gia khác. Làm sao ta có thể đòi hỏi người khác không làm cái việc (khai thác cạn kiệt dòng sông) khi mà chúng ta đang ủng hộ doanh nghiệp "vắt kiệt" những dòng sông?
Đinh Hoàng
Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 11/5/2016

Thứ Sáu, 6 tháng 5, 2016

 “Ông nghè” thời nay
  
Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai/Cũng gọi ông nghè có kém ai! Chuyện danh vọng khoa bảng từ thời cụ Nguyễn Khuyến cuối thế kỉ XIX tưởng là cũ nhưng xem ra nay vẫn mang tính thời sự. Nhiều tiến sĩ (TS) ngày nay cũng na ná “tiến sĩ giấy” ngày xưa, khác chăng là ở hình thức mà thôi.
Thời xưa, người đỗ ông nghè là đỉnh cao làm rạng danh dòng tộc. Có một số điểm khác trong chuyện học hành thi thố xưa và nay: Thí sinh xưa dùi mài kinh sử, cơm nắm, gạo thắt lưng, vai mang lều chõng ứng thí. Nay có hình thức “công nông” vừa học vừa làm, thí sinh ngồi phòng lạnh, đi xe hơi tiền tỉ, có trợ lí xách cặp đưa đến tận giảng đường. Xưa học hành thi cử đỗ cao sẽ được bổ làm quan. Nay làm quan rồi mới đi học lấy bằng TS. Xưa có bằng TS khó đến nỗi giỏi như cụ Nguyễn Khuyến mà 3 phen, gần chục năm lều chõng mới đạt Hoàng giáp. Nay có bằng TS dễ như trở bàn tay, không hẳn cần trí cao tuệ sâu, miễn là có khả năng tài chính. Vì vậy mà xưa TS hiếm hoi như lá mùa Thu thì nay lại nhiều tựa hoa nở mùa Xuân.
          Câu chuyện Học viện Khoa học Xã hội cứ 1 ngày 3 giờ 55 phút cho “ra lò” một TS đã gây xôn xao dư luận. Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm học 2014 - 2015, tổng quy mô đào tạo tiến sĩ của nước ta là 10.352 nghiên cứu sinh. Nghĩa là 2 năm sau sẽ có thêm ít nhất 8.500 tiến sĩ mới. Cả nước có 24.300 TS và 101.000 thạc sĩ (năm 2014). Nhìn vào con số trên phần nào hiểu nay TS “ra lò” nhanh và nhiều thế nào.

Hình minh họa

          Với các nước phát triển ở châu Âu, Mỹ, người có tấm bằng TS luôn gắn với một công trình khoa học đóng góp xứng đáng cho xã hội, từ công trình nghiên cứu đó họ được công nhận danh bậc khoa học. Đáng buồn Việt Nam có số TS nhiều nhất khu vực nhưng số công trình, bài báo đăng trên tạp chí khoa học tên tuổi quốc tế mỗi năm chỉ 5 - 6 cái, cách xa so với Singapo (647), Malaysia (161), Thái Lan (53). Giáo sư, TS nước ta nhiều nhất Đông Nam Á nhưng không có trường ĐH Việt Nam nào được đứng trong bảng xếp hạng 500 trường ĐH hàng đầu thế giới (khu vực Đông Nam Á có Singapo và Malaysia). 
          Chỉ vài con số trên đã có thể hiểu chất lượng thực của đội ngũ TS ở nước ta. Chính sự “nở rộ” TS đã làm giảm lòng tin của xã hội vào danh từ cao quý này. Có TS nọ rất giỏi, bằng ở nước ngoài nhưng khi về nước không bao giờ xưng mình là TS. Ông đã gặp những TS “kêu to” nhưng năng lực kém xa một kĩ sư, trình độ tiếng Anh thì chưa đạt bậc A. Có lẽ vì vậy ông ngại mọi người nghĩ mình cũng giống những “TS giấy” như thế.
          Một thực trạng không vui là ở ta quá nhiều nhà khoa học nhưng lại không làm khoa học, nhiều TS chỉ làm lãnh đạo, quản lí hành chính ở cơ quan, địa phương, doanh nghiệp (trong tổng số hơn 24 nghìn TS thì chỉ khoảng 12 nghìn tham gia nghiên cứu phát triển). Thực tế cho thấy cán bộ lãnh đạo không nhất thiết phải có tấm bằng TS hay chức danh khoa học cao, trình độ chuyên sâu, trừ phi đó là viện nghiên cứu, nhà trường... Phải chăng cơ chế bổ nhiệm, cất nhắc cán bộ quá câu nệ bằng cấp đã góp phần tạo nên thực trạng trên?
Hai câu thơ của cụ Tam Nguyên Yên Đổ có thể phần nào nói lên giá trị thật của những bằng “TS giấy” ngày nay: Tấm thân xiêm áo sao mà nhẹ/ Cái giá khoa danh ấy mới hời!
Đinh Hoàng
(Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 6/5/2016)

Thứ Năm, 28 tháng 4, 2016

 Thảm ố màu

Vụ án quán cà-phê Xin Chào cuối cùng đã được đình chỉ sau ý kiến của Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Đinh La Thăng và sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc.
Vụ việc này đúng là chỉ “nhỏ xíu như cái móng tay” nhưng đã được cả hệ thống hành pháp huyện Bình Chánh vào cuộc xử lí cấp tập, nhiệt tình và nhanh chóng đến không ngờ! Cứ tiến độ ấy, chắc chỉ tháng sau ông chủ quán Nguyễn Văn Tấn đã yên vị trong… tù!
Cũng sau vụ quán cà-phê Xin Chào lại phát lộ vụ án khác tương tự, đó là việc xây dựng “nhà ở chòi vịt” không phép của ông Nguyễn Văn Bỉ, chủ nhân thửa đất cho ông Nguyễn Văn Tấn thuê mở quán cà-phê nói trên.
Thông thường với những việc có nguy cơ mất an ninh trật tự, an toàn tới cộng đồng… phải được xử lí rốt ráo nhằm kịp thời ngăn ngừa hiểm họa. Song chỉ vì chậm có Giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh 5 ngày (đã có giấy hẹn nhận kết quả của cơ quan cấp giấy), thiếu Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm (cũng lỗi do cơ quan chức năng) mà chủ quán cà-phê suýt vào tù. Không hiểu cơ quan chức năng ở huyện này thấy hiểm họa gì từ cái quán giải khát và cái chòi vịt mà đến nỗi nhầm lẫn giữa Giấy chứng nhận (chỉ phạt hành chính) với Giấy phép kinh doanh (có thể phạm tội hình sự khi tái phạm); nhầm lẫn giữa nhà ở với cái chòi phục vụ chăn nuôi gia cầm? Sự nhiệt tình thái quá đó ngay từ đầu đã dấy lên mối nghi ngờ về động cơ thực sự của việc hình sự hóa một vi phạm hành chính vốn được họ coi “nhỏ như cái móng tay”!.
 Bí thư Thành ủy Đinh La Thăng ngay từ khi về nhận trách nhiệm lãnh đạo một thành phố lớn nhất nước đã thể hiện quyết tâm đưa Thành phố Hồ Chí Minh vươn lên một tầm diện mạo mới, xứng đáng một đầu tàu kinh tế và trở thành một thành phố đáng sống của cả nước.
Hai việc xảy ra tại huyện Bình Chánh đã mang đến một thông điệp xấu, một hình ảnh ố màu của “tấm thảm đỏ” mời gọi đầu tư sản xuất, kinh doanh. Đó cũng là thách thức, là lực cản không nhỏ trước quyết tâm của các cấp lãnh đạo thành phố này trong chặng đường đi lên.
Người dân và công luận đang trông chờ việc xử lí nghiêm minh những cán bộ sai phạm trong vụ việc trên. Mong sao các cơ quan chức năng của Thành phố Hồ Chí Minh sớm lấy lại niềm tin của người dân bằng sự công tâm trong quá trình thực thi công vụ, xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, công bằng.
Trước khi cần một nơi đáng sống người dân cần một nơi làm ăn không tiềm ẩn hiểm họa từ những lợi ích cá nhân chức quyền. "Chiếc thảm đỏ" cần được tẩy sạch vết ố. 
Đinh Hoàng
Bài đăng Báo Người cao tuổi 28/4/2016

Thứ Ba, 26 tháng 4, 2016

 Chuyện vui:
Cỗ máy quy trình

Công ty Smart Man có đội ngũ cán bộ khá đông nên việc bổ nhiệm, đề bạt thường xuyên diễn ra. Thực hiện một quy trình chặt chẽ, nhiều khâu tuy khá tốn thời gian, vậy mà lần nào bổ nhiệm cũng xảy ra chuyện. Khi thì người được bổ nhiệm năng lực yếu, phải chuyển sang làm chuyên gia nghiên cứu (vì bằng cấp cao); người thì bổ vừa nhiệm lập tức râm ran chuyện chạy chọt, “cánh hẩu”; lại có trường hợp bổ nhiệm chưa ráo mực công an đã đến còng tay đưa đến trại giam vì phạm pháp.
Chung quy tại cái quy trình bổ nhiệm, dù đã khá chi tiết, vẫn chưa hoàn thiện.
      Công ty phát động cuộc thi “Phát minh quy trình bổ nhiệm cán bộ”. Sau một thời gian có nhiều sáng kiến, sản phẩm dự thi. Sản phẩm “Cỗ máy quy trình thông minh” của một kĩ sư phần mềm đạt điểm cao nhất, được lựa chọn. Công ty lập tức sử dụng cỗ máy thay con người làm công tác nhân sự.
Người dự kiến bổ nhiệm được mời vào phòng đối chất với máy, trả lời các câu hỏi máy đưa ra: Họ tên, tuổi, gia đình, nghề nghiệp, chức vụ đã qua, thu nhập, tài sản hiện có, mối quan hệ bạn bè, trên dưới, quan niệm sống… cuối cùng là dự kiến chương trình hành động.
Sau khi làm việc với cỗ máy, tất cả cán bộ trong quy hoạch của công ty bị loại! Nhân sự chủ yếu bị máy chấm các lỗi: Tham nhũng; năng lực quá yếu; bằng cấp cao mâu thuẫn với trình độ quá thấp; “cục bộ, bè cánh”… Công ty đành đưa số cán bộ ngoài quy hoạch để lựa chọn. Thật lạ, lập tức máy chọn đủ số người đạt tiêu chí. Nhưng đó toàn là kĩ sư thường, người trực tiếp sản xuất, kể cả “có vấn đề” như ngang ngạnh, hay chỉ trích lãnh đạo; người thì thẳng ruột ngựa, thanh tra xuống cứ tuồn tuột nói hết từ chuyện tốt đến chuyện xấu nội bộ v.v…
Đáng ngại hơn, ngay sau khi có kết quả bổ nhiệm, giám đốc liên tục phải nghe các cuộc điện thoại của lãnh đạo tỉnh, bộ về nhân sự A, B… mà trên “tin tưởng” tại sao không được cất nhắc? Có người còn cho rằng công ty đã sử dụng cỗ máy vô cảm, phi nhân văn để làm nhân sự!
Cuối cùng, công ty phải quay lại cách bổ nhiệm cán bộ truyền thống.
Chiếc máy quy trình thông minh đành cất vào kho. Dự kiến khi nào xây dựng bảo tàng sẽ dùng trưng bày thành tựu khoa học kĩ thuật.
Đinh Hoàng

Những hệ quả khi không có cỗ máy quy trình:

Dương Chí Dũng vừa bổ nhiệm xong đã bị bắt, vào tù, nhận án tử hình

Di sản lỗ hàng ngàn tỉ đồng ở Tập đoàn dầu khí, ông Trịnh Xuân Thanh (trái) lướt qua nhiều vị trí quan trọng trước khi trở thành đại biểu Quốc hội khóa XIV


 Con trai cựu Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng xứng danh tuổi trẻ tài cao, ông Vũ Quang Hải mới 25 tuổi, chưa từng có thành tích kinh doanh gì nhưng vẫn được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc Công ty CP đầu tư tài chính dầu khí, thua lỗ khủng  rồi lên chức danh Phó Vụ trưởng (Bộ CT), sau đó làm Phó Tổng Giám đốc Sabeco ở tuổi 28. 


 Sốt sắng và thong thả

Vụ án quán cà-phê Xin Chào cuối cùng đã được đình chỉ sau ý kiến của Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Đinh La Thăng và sự chỉ đạo trực tiếp của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc.
Một việc nữa đang làm Thủ tướng mất ngủ (như lời ông phát biểu tại Lai Châu hôm 23/4), đó là tình trạng cá chết hàng loạt ven biển các tỉnh Bắc miền Trung.
Vụ quán cà-phê được cả hệ thống hành pháp huyện Bình Chánh vào cuộc xử lí cấp tập, nhiệt tình và nhanh chóng đến không ngờ! Cứ tiến độ ấy, chắc chỉ tháng sau ông chủ quán Nguyễn Văn Tấn đã yên vị trong… tù!
Trái lại, việc cá chết hàng loạt mà nghi vấn là do nguồn nước xả thải từ một doanh nghiệp tại Khu kinh tế Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh lại đang được các cơ quan chức năng và địa phương phối hợp giải quyết rất… thong thả! Đến nay vẫn chưa biết rõ nguyên nhân hiện tượng trên. Người đứng đầu Chính phủ phải mất ngủ, ngư dân ven biển đứng ngồi không yên vì sinh kế đình đốn. Tuy nhiên có vẻ các cơ quan chức năng chưa… vội!
Thông thường với những việc có nguy cơ mất an ninh trật tự, an toàn tới cộng đồng… phải được xử lí rốt ráo nhằm kịp thời ngăn ngừa hiểm họa. Chỉ vì chậm có Giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh 5 ngày (đã có giấy hẹn nhận kết quả), thiếu Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm (lỗi do cơ quan chức năng) mà chủ quán cà-phê suýt vô tù. Không hiểu cơ quan chức năng ở huyện này thấy hiểm họa gì từ cái quán giải khát (trước đó có một cái chòi vịt cùng bị vậy) mà đến nỗi nhầm lẫn giữa Giấy chứng nhận (chỉ phạt hành chính) với Giấy phép kinh doanh (có thể phạm tội hình sự khi tái phạm)? Sự nhiệt tình thái quá đó ngay từ đầu đã dấy lên mối nghi ngờ về động cơ thực sự của việc hình sự hóa một vi phạm hành chính vốn “nhỏ như cái móng tay”!.
Người dân và công luận nghi ngờ việc cá biển chết hàng loạt trên có liên quan đến nguồn xả thải của doanh nghiệp Formosa. Trước đó, cơ quan chức năng đã cho phép doanh nghiệp này thiết kế hệ thống ống xả thải đường kính hơn 1 mét sâu dưới biển (người dân tình cờ phát hiện và báo Bộ đội Biên phòng). Vì sao họ không thiết kế đường ống nổi cho đỡ tốn kém, cơ quan chức năng cũng dễ kiểm tra, giám sát mà lại chôn sâu, bí mật như vậy? Cơ quan tài nguyên và môi trường khẳng định đường ống này có trong thiết kế được phê duyệt. Tuy nhiên điều đó không đồng nghĩa với hệ thống xử lí đã hoạt động và chất lượng nước thải đạt yêu cầu trước khi xả ra môi trường, trong khi đây là khâu rất tốn kém chi phí. Việc kiểm tra, giám sát thế nào chưa có câu trả lời và có lẽ là việc khó, khi mà doanh nghiệp này như một lãnh địa riêng, không phải ai vào cũng được!
Chi cục Hải quan Vũng Áng thông tin, từ đầu năm đến nay Công ty TNHH Hưng Nghiệp Formosa đã thông quan, nhập về gần 297 tấn gồm hóa chất chống gỉ, loại bỏ gỉ và một số chất chống ăn mòn. Liệu những hóa chất này đã “hiện diện” trong nguồn xả thải của Formosa?
Mong sao các cơ quan chức năng đừng để người dân thêm một lần thiếu tin vào sự công tâm trong quá trình thực thi công vụ như trường hợp “nhà ở" chòi vịt và quán cà-phê Xin Chào tại Bình Chánh!
Đinh Hoàng

Thứ Tư, 20 tháng 4, 2016

Phê đúng, không khen bừa

Sử cũ kể: Tự Đức vốn là ông vua tự phụ, luôn coi văn chương của mình là nhất và tuyên bố với quần thần: “Trẫm không ứng thí, chứ nếu thi thì ắt trúng trạng nguyên!”. Cao Bá Quát là quan ở Bộ Lễ, một lần vào điện Cần Chánh thấy đôi câu đối do vua Tự Đức đề: Tử năng thừa phụ nghiệp. Thần khả báo quân ân (nghĩa là Con nối được nghiệp bố. Tôi đền được ơn vua). Mọi quan trong triều đều nức nở khen câu đối này hay. Riêng Cao Bá Quát đề vào bên cạnh lời bình: Hảo hề, hảo hề. Phụ tử quân thần điên đảo (nghĩa: Hay chưa, hay chưa! Cha con, vua tôi đảo lộn). Biết chuyện Tự Đức giận lắm, triệu Cao Bá Quát đến hỏi tội. Ông thản nhiên: “Tâu bệ hạ, thần đọc sách thánh hiền thấy nói đạo vua tôi trên đạo cha con, vua trước, tôi sau, cha trước, con sau. Nay bệ hạ viết thế là làm đảo lộn cả cương thường rồi ạ”. Vua bảo ông thử chữa xem. Cao Bá Quát không ngại ngần, sửa: Quân ân thần khả báo. Phụ nghiệp tử năng thừa. (nghĩa: Ơn vua tôi phải báo. Nghiệp bố con phải theo). Tự Đức dù giận lắm nhưng phải thừa nhận Cao Bá Quát sửa hay nên không thể trị tội khi quân.
Lịch sử dân tộc ta không ít những người cương trực như Chu Văn An, Cao Bá Quát... Dũng khí phê phán thường mang đến hậu họa khôn lường nhưng họ không làm khác vì ích nước, lợi dân, họ chẳng màng danh lợi cá nhân, gia đình, dòng tộc. Nhưng cũng có nhiều chuyện xảy ra cả xưa và nay, người chức quyền nói gì đều được quần thần, cấp dưới phụ họa, khen bừa dù đó chưa hẳn là hay, chưa chắc đã đúng. Họ khen chẳng qua làm vừa ý vua, lấy lòng cấp trên để mong mình được ưu ái và đích cuối là cầu lợi, đợi danh. Người không hiểu biết đã đành, có người hiểu đó chẳng phải là ý đúng, điều hay nhưng vẫn cố khen, coi mọi điều cấp trên viết ra đều là lời vàng ý đẹp, mọi lời nói của bề trên đều là “nhả ngọc tuôn châu”! Sinh thời Bác Hồ làm nhiều bài thơ hay. Bác từng nhắc mọi người đại ý “Bác làm thơ có bài hay, bài dở, mọi người không nên khen quá chỉ vì Bác là lãnh tụ…”. Thói xu nịnh, dĩ hòa vi quý, khen bừa khiến cấp trên nghe dần thành quen, ngộ nhận là thật và không thấy điểm yếu của mình. Rõ ràng khen sai đã triệt tiêu trí tuệ, sáng tạo và chính là lực cản kìm hãm sự phát triển.
Những vị quan cương trực, luôn dám nói thẳng, nói thật lại gặp được đấng minh quân, ấy là khi xã tắc, muôn dân được nhờ. Đảng ta đang đẩy mạnh quyết tâm phòng chống tham nhũng, lãng phí bằng việc ban hành nhiều nghị quyết và gần đây là Kết luận số 21-KL/TƯ Hội nghị Trung ương 5 (khóa XI) và Nghị quyết đại hội XII. Đó là những chủ trương đúng đắn, quyết tâm chính trị xuyên suốt của Đảng. Chống tham nhũng cũng có thể coi là “cuộc chiến” cam go không ít cản trở mà lực cản ít nhiều nằm ngay trong mỗi cán bộ, đảng viên. Cùng với nhiều giải pháp đồng bộ khác để thực hiện chủ trương của Đảng thì tinh thần và dũng khí đấu tranh của cán bộ, đảng viên là yếu tố mang tính nền tảng.
Nếu không phát huy được môi trường phê bình, tự phê bình cả trong và ngoài Đảng thì rất khó để công cuộc đấu tranh với vấn nạn tham nhũng, lãng phí đạt được hiệu quả triệt để. 
Hoàng Đình Khải
Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 20/4/2016

Thứ Ba, 19 tháng 4, 2016

"Con tin"

Nghe hai từ này ai cũng nghĩ đó là chuyện bắt cóc, đòi tiền chuộc của bọn tội phạm. Xin nói ngay không bàn chuyện đó ở đây mà là một vấn đề hiện đang nổi lên, cũng na ná chuyện con tin, đó là việc nhà đầu tư đưa chủ đầu tư vào thế phải làm theo ý họ.
Xin kể một số ví dụ báo chí đưa tin gần đây: Dự án nhà máy gang thép Thái Nguyên mở rộng giai đoạn II, vốn đầu tư khoảng trên 7.800 tỉ đồng. Do nhiều nguyên nhân “khách quan, bất khả kháng”, dự án này đắp chiếu đã lâu. Chỉ cần tính lãi ngân hàng số tiền gần chục nghìn tỉ đồng này nằm bất động đã là gây thiệt hại không nhỏ cho chủ đầu tư. Nhưng đó chưa phải đã xong, nếu không triển khai tiếp thì nhà nước phải bồi thường cho nhà thầu nước ngoài hàng trăm tỉ đồng. Nếu triển khai tiếp, sơ tính đã phải chi thêm chừng 1 nghìn tỉ đồng. Trong khi đó chưa thể biết hiệu quả thế nào khi công trình hoàn thành vì thị trường thép đang "đóng cứng", giá sụt giảm thê thảm.
Dự án tuyến đường sắt trên cao Cát Linh - Hà Đông (TP Hà Nội), kế hoạch ban đầu 522 triệu USD được coi là hợp lí. Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân, chủ yếu cũng thuộc diện “bất khả kháng”, nay vốn đã được điều chỉnh đội lên thành 868,06 triệu USD (hi vọng là sẽ con số cuối cùng). Hiện dự án vẫn đang đủng đỉnh, chưa biết có thể về đích theo tiến độ đã điều chỉnh hay không? Hiệu quả dự án này cũng được biết sẽ rất cao. Nhưng biết đâu khi đó lại cần một cơ chế ưu đãi để dự án không bị lỗ!
Nhiều dự án như: Hệ thống Nhà máy xăng sinh học E5 ở nhiều địa phương, Nhà máy sản xuất xơ sợi polyester Đình Vũ, Hải Phòng, Bô-xít ở Lâm Đồng, Đắk Nông… tất thảy đều đã được chi hàng nghìn tỉ đồng, đang trông chờ vào những cơ chế ưu đãi đặc biệt (giảm thuế hoặc hưởng thuế suất 0%)…
Xa hơn một chút, Bảo tàng Hà Nội đầu tư 2.300 tỉ đồng, nay khách vắng tựa chùa Bà Đanh. Tuy nhiên để duy trì hoạt động bình thường cũng tốn hàng tỉ đồng mỗi năm. Duy trì hoạt động hiển nhiên phải làm, cần chi phí nếu không chỉ còn cách phá nó đi lấy đất làm việc khác.
          Một điểm chung của các dự án trở thành "con tin" là chủ trương đầu tư được quyết định bởi viễn cảnh hoành tráng như những bức tranh đẹp do các họa sĩ lãng mạn phác họa. Rồi quá trình thực hiện mới lộ dần những bất cập, khó khăn... Chủ đầu tư ban đầu là người điều khiển "cuộc chơi", dần trở thành kẻ chạy theo ngày càng đuối sức. Bỏ cuộc thì chủ đầu tư thua ngay nhưng "chạy" tiếp cũng chưa chắc đã “thắng” mà còn kéo theo sự tốn kém tiền của của Nhà nước.
          Mong rằng thời gian tới sẽ không còn những dự án trở thành "con tin".
Đinh Hoàng
Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 19/4/2016

Thứ Sáu, 8 tháng 4, 2016

 Làng Bân ổn định


       Làng Bân bỗng nháo nhác bởi chuyện 4 cái trạm ba-ri-e tại 4 cổng Đông, Tây, Nam, Bắc làng vừa được dựng lên. Lẽ ra có trạm gác, an ninh trật tự của làng được bảo đảm tốt hơn, hạn chế lũ “choai choai” phóng xe máy bạt mạng thì phải vui chứ? Khốn nỗi, nay ai ra khỏi làng bằng phương tiện, kể cả xe đạp đều phải… mua vé!
      Chuyện trên bắt đầu thế này: Năm qua dân làng Bân nhất trí đề xuất của lãnh đạo thôn đóng góp “Qũy bảo trì đường làng” tích cóp được chút tiền quỹ. Rồi, theo vận động của Trưởng thôn, dân làng chắt chiu góp thêm mỗi hộ gần 2 triệu bạc để nâng cấp hệ thống đường làng, dù làng Bân thuộc diện nghèo nhất nhì trong huyện. Cùng góp và ủng hộ dân làng tiền làm đường còn có 2 đại gia phố huyện là Đại Lượng và Hữu Tỷ, vốn gốc gác quê hương lên phố làm giàu.
      Đường làng đổ bê-tông sạch sẽ, khang trang khiến ai cũng phấn khởi, nghĩ lại chẳng tiếc tiền triệu đã bỏ ra. Đường làm xong vừa được tháng trời bỗng thấy 2 đại gia Lượng và Tỷ đánh ô-tô về mời Trưởng thôn và Bí thư Chi bộ lên phố huyện chiêu đãi. "Hai ông này đã tốt với dân làng lại còn chu đáo cả với lãnh đạo" - nhiều người nghĩ. Không hiểu trong bữa chén chú, chén anh ấy, họ đã nói với nhau chuyện gì? Chắc là những lời cám ơn của lãnh đạo thôn? Hay những hiến kế xây dựng để quê hương thoát nghèo của hai đại gia?
      Sau đó dân làng bỗng thấy xe ô-tô chở nào gạch, xi-măng, sắt thép đổ ngổn ngang tại 4 cổng của làng Bân. Chỉ sau vài ngày là 4 trạm ba-ri-e vững chãi đã được hoàn thành, đi ngay vào hoạt động. Mỗi trạm có hai thanh niên nhìn bặm trợn làm nhiệm vụ bán vé cho phương tiện qua lại. Sau mọi người mới "ngã ngửa", đó là trạm thu phí của hai đại gia phố huyện Đại Lượng, Hữu Tỷ.
      Dân làng bức xúc, bực bội. Bỗng dưng nay đi đâu khỏi làng cũng mất tiền, ai chả tức. Ô-tô, xe máy, xe điện và cả xe đạp, tất tật đều phải mua vé! Bức xúc, người dân chất vấn lãnh đạo thôn về sự vô lí của “thuế đường làng”. Lãnh đạo giải thích: “Người ta là nhà đầu tư, là BOT, bỏ tiền ra họ phải thu phí, ai có tiền đâu mà cho không!?”; “Như thế là phí chồng phí, chúng tôi đã đóng “Quỹ bảo trì đường làng”, sao lại phải mua vé đường?”; “Quỹ là quỹ của làng, còn tiền vé là tiền trả nhà đầu tư, sao lại gọi là chồng phí được!”…
      Cứ thế, trạm phí BOT vẫn tồn tại, hằng ngày thu những đồng tiền còm cõi của dân làng Bân.
Thế rồi, với lí do chi phí tăng cao, mấy bà bán thịt, mấy ông xe ôm… lần lượt tăng giá.
      Dù đã rất tiết kiệm, dân làng Bân ngày một thắt chặt chi tiêu.
      Chợ làng Bân vốn chẳng đông đúc, nay vắng như chùa Bà Đanh.
      Đường làng cũng vắng hẳn người ra vào vì ai cũng lo mất tiền vé đường…
      Làng Bân tiếp tục ổn định… nghèo!
   Đinh Hoàng
Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 18/3/2016

Thứ Năm, 7 tháng 4, 2016

 Dân khỏe vậy sao

       Thấy thần dân trần gian kêu ca nhiều về đời sống, dù bận họp hành tối mắt tối mũi, Ngọc Hoàng cũng bớt chút thời gian cùng Bắc Đẩu vi hành hạ giới.
      Do đi sớm nên vừa tới hạ giới Ngọc Hoàng đã nghĩ tới việc tìm một quán điểm tâm bữa sáng:
      - Ta nghe nói xứ Trường Yên này có món phở bò ngon lắm, ngươi tìm một quán ăn thử và kiểm tra xem?
      - Dạ bẩm Ngọc Hoàng, đúng là ngon thì có ngon đấy, nhưng mà… không nên ăn đâu ạ. - Bắc Đẩu khuyên.
      - Ngươi nói gì lạ vậy? Ngon mà lại không nên ăn?
      - Dạ, bởi nghe báo chí nói bánh phở có hóa chất tẩy trắng, làm dẻo dai độc hại lắm, có thể gây ung thư đấy ạ! Thôi, ta gắng nhịn một bữa, chẳng sao đâu.
      Nơi đầu tiên Ngọc Hoàng đến là một làng nhỏ ven đô chuyên trồng rau phục vụ dân thị thành. Nhìn cánh đồng rộng mênh mông, rau đủ loại, tốt tươi, xanh mướt, Ngọc Hoàng hài lòng lắm.
      - Bẩm Ngọc Hoàng, do khoa học kỹ thuật phát triển nên dân trồng rau nhàn hạ mà thu nhập cũng khá.
      Thấy một lão nông dùng chiếc bình đeo trên lưng đang phun mưa phùn cho ruộng rau cải, Ngọc Hoàng ghé xem và hỏi han:
      - Mưa nhà trời không đạt chuẩn hay sao mà ngươi phải tự làm mưa vậy?
     Nhìn người khách vẻ lạ lẫm, lão nông dân thủng thẳng:
      - Mưa gió khỉ gì, ông tránh ra cho tôi làm việc, muốn ngộ độc thuốc trừ sâu hả?
      - À, thì ra vậy, thảo nào tịnh không thấy bóng dáng một con sâu bọ gì. Thế khoảng bao lâu thì được thu hoạch một lứa rau này? - Ngọc Hoàng hỏi tiếp.
      - Còn tùy vào nhu cầu, giá cả thị trường. Nếu được giá, thị trường thiếu rau thì kích cho nó lên nhanh. Thuốc kích thích tăng trưởng rẻ như bèo ấy mà.
      Thấy bên cạnh có một mảnh ruộng nhỏ cũng trồng mấy loại rau nhưng nhìn có vẻ thiếu chăm sóc, tưới tắm nên rau cằn cỗi, còn bị sâu ăn lá lỗ rỗ, Ngọc Hoàng phàn nàn:
      - Rau cỏ nhà nào mà lười biếng chăm bón thế kia?
      - Của tôi đấy. Đó là trồng để gia đình dùng, không bán.
      - Rau ngon, xanh tốt thế kia chẳng ăn mà lại ăn cái thứ rau cằn này á?
      - Ăn rau đẹp để mà chết à?
      Rồi lão nông dân giảng giải, hiểu ra câu chuyện, Ngọc Hoàng lắc đầu, ngán ngẩm.
      Tiếp theo Ngọc Hoàng tới thăm một trại nuôi lợn, một trại nuôi gà và một khu đầm thả cá, nuôi tôm... Nơi nào cũng thấy cảnh làm ăn tấp nập, sản phẩm dồi dào, Ngọc Hoàng tỏ vẻ phấn khởi lắm. Đã trưa, cũng ngấm đói, Ngọc Hoàng gợi ý Bắc Đẩu:
      - Ta kiếm chỗ nào ăn trưa đi?
      Ghé vào một quán ăn bình dân, Ngọc Hoàng ngồi đợi Bắc Đẩu chọn món. Sau hồi lâu vặn vẹo chủ quán, Bắc Đẩu quay lại, bẩm:
      - Thưa Ngọc Hoàng, không có món gì ăn được đâu ạ?
      - Ta thấy quán bày bán nhiều món lắm mà? Sao lại không ăn được?
      - Thần kiểm tra kỹ rồi, từ rau đến thịt đều độc hại lắm. Rau thì ở chỗ Ngọc Hoàng đã biết đấy. Thịt lợn thì nhiễm hóa chất tạo nạc, tăng trọng, kháng sinh. Gà thì là thứ phế thải từ phương Bắc tuồn sang, lại cả đùi gà phế thải giá rẻ từ bên Mỹ nhập về, cũng đầy kháng sinh, hóa chất… Thôi, đành về Trời ăn vậy.
      Vừa đói vừa khát, thầy trò Ngọc Hoàng bải hoải lê bước về Thiên Đình.
      - Thôi thì không ăn gì cả nhưng ngươi cũng phải mua ta chai nước khoáng uống tạm chứ.
      - Bẩm, nước khoáng cũng không thể uống được đâu ạ. Cái thứ nước này họ hút từ mạch ngầm lên chỉ sát khuẩn qua loa, chứa nhiều thạch tín lắm, uống vào ung thư là cái chắc!
      - Ngươi nói lạ thật, từ sáng tới giờ ta thấy chẳng thứ gì ăn uống được, vậy mà thần dân hạ giới vẫn sống được, họ khỏe vậy sao?
      - Dạ bẩm, Ngọc Hoàng muốn biết dân hạ giới khỏe yếu ra sao, dịp sau thần sẽ đưa Người đến chỗ gọi là Viện Ung nhọt, và vài cái nhà thương lớn khác, Ngọc Hoàng sẽ hiểu ngay thôi ạ!

Đinh Hoàng
Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 23/10/2015