Không có chấm Được giao tìm mua chiếc xe đời mới cho sếp, sau khi tham khảo thị trường xe sang, tay trợ lí bẩm báo giám đốc: - Báo cáo anh, em đã tìm và giao bên kĩ thuật đặt mua chiếc xe Camry 3 chấm 5 rồi. Đây là ảnh chiếc xe, anh xem và duyệt giúp. Là người luôn tỏ ra am hiểu, cập nhật thời cuộc, giám đốc lên giọng chê: - Tôi đã nói với các cậu bao nhiêu lần rồi, nay đã vào cách mạng 4.0, cái gì cũng phải 4.0 chứ. Chuyển ngay chỉ đạo của tôi là phải lấy cái xe đủ 4.0 nghe chưa? - Dạ, báo cáo anh... nhưng 3.5 là chỉ số dung tích buồng đốt động cơ, hãng xe này có loại 3.5 là cao nhất ạ. Anh đang nhầm lẫn giữa “chấm cách mạng” với “chấm kĩ thuật” rồi. Anh nên cập nhật thông tin kẻo lạc hậu! Bị tay trợ lí chê, vị giám đốc giận tím mặt nhưng biết là hố, không nói gì, chỉ lẩm bẩm: “Dù sao thì 3.5 cũng kém 4.0”. Mang cái bực về nhà, vừa bước vào cửa, cô con gái đã nhao ra, tay cầm chiếc smatphone chìa trước mặt: - Bố “chấm” cho con ba cái mẫu váy này, đẹp lắm... Đang bực, vừa về đã bị cô con gái nhắc đến chấm với cháp, vị giám đốc gắt: -  Mẹ con cô thì suốt ngày quần quần áo áo. Hôm nay không có chấm cháp gì hết! Ông nói rồi đi thẳng lên phòng thay quần áo. Bà vợ đang nấu cơm quay ra lẩm bẩm: - Chắc hôm nay lại có chuyện bực bội ở cơ quan rồi! Ngồi vào bàn ăn cơm, vừa gắp món cá rán định chấm nhưng không thấy bát nước mắm đâu, ông gắt: - Hôm nay bà bắt tôi ăn kiêng à? Bà vợ ngơ ngác: - Ơ! Thế nãy tưởng ông bảo hôm nay không có chấm cháp gì hết cơ mà? - Là tôi nói cái chấm trong đầu mẹ con bà ấy, hiểu chưa? - Rồi ông lẩm bẩm: Đồ láo toét, phen này tao sẽ cho chúng nó biết thế nào là không có chấm!  Đinh Hoàng Bài đăng mục vui cuối tuần, Báo Người cao tuổi ngày 26/4/2019

Nỗ lực “truyền nối” Quốc gia, dân tộc có truyền thống; gia đình cũng có truyền thống và gia phong - những nét văn hóa, phẩm giá tốt đẹp người ta luôn gắng truyền giữ và nâng lên. Nhiều người đã biết đến gia đình cố giáo sư - nhà giáo Nhân dân Nguyễn Lân. Một gia đình có đến 8 người con đều là giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, vừa tài năng về học vấn vừa có phẩm chất đạo đức, sống cống hiến và khiêm nhường được mọi người ngưỡng mộ. Giáo sư Nguyễn Lân đã xây dựng và truyền nối được một gia đình truyền thống Việt Nam mẫu mực. Cụ Khổng Tử bên Trung Quốc xưa có câu khuyên kẻ dấn thân chốn quan trường cần “tu thân, tề gia, trị quốc”, ý rằng trước hết người ta phải tự tu rèn rồi xây dựng gia đình mình tốt thì mới khẳng định được năng lực, phẩm giá để “trị quốc”. Gia đình chính là tập thể nhỏ nhất, nếu ở đó mà không xây tạo được “một tổ chức” tốt thì khó mà làm được chuyện lớn hơn. Tranh minh họa. Dân trí Hiện nay không ít lãnh đạo, quan chức đang rất nỗ lực “truyền nối” để giữ quyền lực và lợi lộc chốn công quyền dù họ chẳng có gì đáng truyền nối. Nếu đó là cán bộ tài năng, đức độ được dân tin tưởng thì việc họ có thể truyền nối cho con cháu theo gương mình là điều đáng mừng. Một số lãnh đạo, cố lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước ta cũng đã và đang thể hiện là tấm gương liêm khiết, không để con em, người thân núp bóng dựa dẫm mà cho tự thân vận động, đi lên bằng đôi chân của chính mình. Đó là sự giáo dục, truyền nối đúng đắn, chân chính. Có những cán bộ mà người dân chẳng thấy ở họ năng lực gì vượt trội, thậm chí dưới mức trung bình nhưng con đường quan lộ lại thăng tiến “thần tốc”. Nhưng chính gia đình họ lại có điều bất ổn như con cái hư lười, học hành kém cỏi, người thân ỷ thế vêng vang... Dù tại gia họ không xây được phẩm giá, năng lực cho mỗi cá nhân nhưng lại tìm mọi cách cài cắm, “truyền nối” quyền lực cho con cái. Hành động gian lận điểm thi của một số phụ huynh (trong đó có nhiều quan chức) ở mấy tỉnh miền núi phía Bắc có thể coi là nỗ lực “truyền nối” cho con em tới chốn công quyền. Chẳng biết họ “phụng sự” dân được gì song những đứa con lười, dốt là sự minh chứng cho thất bại trong “tề gia”. Thử hỏi đứa con mười mấy năm “mài đũng quần” trên ghế nhà trường chỉ mang về 1 điểm cho 3 môn thi lại “khoác áo” thủ khoa chuyên ngành hàng đầu (chỉ huy tham mưu) một trường sĩ quan quân đội có phải là thành công!? Đây thực sự là một nguy cơ trước khi có nguy cơ giặc ngoại xâm! Tranh minh họa. Tuổi trẻ Đường đến “chiếc ghế” quyền lực có thể rất dài và khó khăn với nhiều người nhưng lại quá dễ dàng, “hanh thông” với một số người. Chỉ một nhiệm kì của ông bố lãnh đạo là đủ thời gian xong chương trình đại học của một đứa con. Một nhiệm kì tiếp theo đứa con với tấm bằng đẹp (nhưng đầu rỗng tuếch) đã đủ thời gian ngồi lên “chiếc ghế” công quyền đang chờ sẵn. Với đội ngũ cán bộ thừa lòng tham, thiếu năng lực, đạo đức đồng thời nắm trong tay quyền lực thì đó là khi nguy cơ với quốc gia phát tác!./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày 25 tháng 4 năm 2019

Công ích bệnh viện Xem trên phim ảnh cảnh bệnh viện ở các nước tiên tiến ta thường thấy đó là nơi tĩnh lặng, sạch sẽ cùng những bóng áo trắng di chuyển nhẹ nhàng…   Ngược lại ở hầu hết bệnh viện lớn của nước ta cảnh thường thấy là người ra vào tấp nập, chen chúc, đông hơn cả siêu thị. Có những bệnh viện lớn tuyến cuối ở Hà Nội cao điểm mỗi giường bệnh phải gánh 3 bệnh nhân. Đi theo mỗi bệnh nhân tối thiểu có 1 người nhà chăm sóc suốt ngày đêm. Cảnh chờ khám tại một bệnh viện Về nguyên tắc, khi một người bệnh nhập viện điều trị nội trú thì mọi việc từ điều trị tới chăm sóc đều do bệnh viện đảm nhiệm vì tất cả các yếu tố đó đều liên quan, chi phối tới chuyên môn và chất lượng chữa trị. Tuy nhiên, do sự lo lắng của người nhà hoặc thiếu tin tưởng vào bệnh viện, mà cũng do bệnh viện cũng không thể kham nổi nên đa số bệnh nhân đều có người nhà ở kèm. Việc người nhà sống trong buồng bệnh là không được phép nhưng các bệnh viện đều xuê xoa, chỉ “nghiêm theo giờ”. Tôi từng có người nhà điều trị tại một bệnh viện công tại Hà Nội, thấy việc người nhà chăm sóc bệnh nhân như thể nghĩa vụ. Đến giờ cấp thuốc buổi sáng bộ phận bảo vệ cũng lên buồng bệnh để “xua” người nhà ra, nhưng khi bác sĩ đến thăm khám lại gọi “người nhà đâu rồi!” Và, người nhà như “điều dưỡng viên” có trách nhiệm kể về thực trạng bệnh nhân trong đêm cho bác sĩ. Nhiều bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải. Cách đây hơn chục năm tôi đưa người thân tới điều trị (phẫu thuật) tại một bệnh viện tư tại phố Nguyễn Trường Tộ (Hà Nội) và cảm nhận, đây chính là mô hình bệnh viện văn minh, hiện đại. Người nhà sau khi giao bệnh nhân cho bệnh viện sẽ có một y tá dẫn đi các phòng khám và cuối cùng đưa về phòng điều trị (trường hợp cần nội trú). Từng giường bệnh có nút bấm, bệnh nhân khi cần gì bấm vào sẽ nhanh chóng được phục vụ, kể cả suất ăn tại chỗ. Hết kì điều trị, bệnh viện thông báo để gia đình đến thanh toán và đón người thân xuất viện. Tuy giá dịch vụ có cao hơn bệnh viện công nhưng chấp nhận được vì ngoài chi phí danh mục điều trị không có khoản nào chi “ngoài điều trị”. Trong khi đó, tại không ít bệnh viện công tuy giá dịch vụ có thấp hơn nhưng tính cả những khoản chi phí khác (như bồi dưỡng kíp mổ…) thì cũng chẳng kém viện tư mà gia đình vẫn phải chăm nuôi. Những năm qua, cơ quan quản lí liên tục có những điều chỉnh gia tăng danh mục và giá dịch vụ khám chữa bệnh theo phương châm tính đúng, tính đủ để các bệnh viện cân đối, nâng cao chất lượng điều trị và cải thiện đời sống y, bác sĩ. Nhưng xem ra vẫn chưa đạt yêu cầu nên việc chăm sóc bệnh nhân chưa tròn khâu, chưa tạo tạo được niềm tin của người bệnh và thân nhân họ. Mới đây có thông tin người nhà các bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện đa khoa khu vực Thủ Đức (TP Hồ Chí Minh) khi ở nuôi đã phải đóng cho bệnh viện mỗi ngày 30.000 đồng gây xôn xao dư luận. Song thực ra, hầu hết bệnh viện đều có khoản này, có bệnh viện thu tới vài trăm nghìn đồng. Chuyện người nhà hằng ngày thường trực chăm sóc người thân hoặc phải đóng thêm một khoản tiền như trên không khác gì việc công ích! Thực trạng này nếu không được cải tiến, khắc phục thì hệ thống bệnh viên công của ta mãi chỉ như của một quốc gia lạc hậu./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày  18 tháng 4 năm 2019

Hàng chuẩn… nghèo! Mỗi quốc gia khi sản xuất hàng hóa đều đưa ra những tiêu chuẩn nhằm định hướng, giữ vững và nâng cao chất lượng, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và môi trường. Tuy tiêu chuẩn hàng hóa không phải khi nào cũng giống nhau, nó tùy thuộc vào điều kiện kinh tế, xã hội, tập quán tiêu dùng, nhưng xu hướng chung đều hướng tới sự tiến bộ, hiện đại, tốt nhất cho cộng đồng và sức khỏe con người. Vừa qua, thành phố Osaka, Nhật Bản thu hồi hơn 18.000 chai tương ớt Chin-su của Công ty Masan Việt Nam do chứa acid benzoic đang gây lo lắng cho người tiêu dùng cùng nhiều ý kiến trái chiều. Quy định của Nhật Bản là không cho phép, trong khi cả hai thông tư của Bộ Y tế Việt Nam năm 2012 và 2015 quy định danh mục phụ gia thực phẩm, acid benzoic đều có mặt và đều cho phép sử dụng trong sản phẩm quả dạng nghiền như tương ớt. Hình ảnh sản phẩm Chin-su bị thu hồi ở Nhật - Ảnh: Osaka City Theo một số chuyên gia, phía Nhật cấm thành phần acid benzoic trong tương ớt vì loại gia vị này chứa nhiều vitamin C, chất mà khi phối hợp với acid benzoic sẽ sinh ra một loại benzene có nguy cơ gây ung thư cao. Như vậy, phía Nhật cấm là có nguyên do rõ ràng và vì sức khỏe người tiêu dùng. Một chất tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe như vậy vì sao hãng Masan khi đưa vào làm chất bảo quản không cảnh báo người tiêu dùng, nhất là về liều lượng tối đa an toàn? Có một giai đoạn, khi mà đất nước còn khó khăn ta từng phải nhập một số lương thực chất lượng thấp về sử dụng cho người. Nhưng nay đất nước đã thoát khỏi diện nước nghèo, vươn lên có thu nhập trung bình, người dân đang hướng tới sử dụng những sản phẩm chất lượng cao, kể cả hàng nhập khẩu, vì vậy các nhà sản xuất cần gạt bỏ tư duy sản xuất hàng cho người thu nhập thấp. Liệu những chai nước chấm sản xuất công nghiệp "thơm ngon" có chứa acid benzoic? Những tưởng Masan cũng thực hành sản xuất theo xu hướng chất lượng cao bởi vừa qua, khi xây dựng dự thảo tiêu chuẩn cho nước mắm cá, cơ quan chức năng đã mời cả chuyên gia của hãng này tham gia. Bộ tiêu chuẩn này đã đưa vào hạn chế chất Histamine (sinh ra khi ngâm chượp mắm, không có nguy cơ như acid benzoic) phải dưới 400ppm. Nhiều chuyên gia cho rằng đưa Histamine vào như dự thảo chỉ là gây khó cho người sản xuất nước mắm. Lượng nước mắm mỗi người dùng hằng ngày ít nên chất này chiếm tỉ lệ rất nhỏ, không gây hại cho sức khỏe nên không cần đưa vào tiêu chuẩn. Trong khi đó, những chất chẳng bao giờ có trong nước mắm cá truyền thống như phẩm màu, chất điều vị và đặc biệt là chất bảo quản lại được đưa vào danh mục tiêu chuẩn sản xuất! Liệu nước chấm công nghiệp khác của Masan có chất acid benzoic hay không? Nếu có thì rất cần minh bạch, cảnh báo cụ thể vì người dùng Việt có sở thích chế gia vị có vitamin C (như chanh, dấm…) cùng nước mắm. Qua vụ tương ớt Chin-su bị Nhật Bản thu hồi nhiều người đặt câu hỏi, phải chăng một số chất bỗng dưng “cần có” trong hàng hóa tiêu dùng như nước chấm, tương ớt chỉ là cách hợp thức hóa cho sản xuất loại hàng hóa giá rẻ, chất lượng thấp, tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe người tiêu dùng. Vậy thì đây đúng là hàng hóa chuẩn… nghèo!/.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày  11 tháng 4 năm 2019

Lệch chuẩn Paul Joseph Goebbels - Bộ trưởng Tuyên truyền Đức Quốc xã, cánh tay phải của trùm phát xít Adolf Hitler từng nói: “Nếu nói dối đủ lớn và cứ tiếp tục lặp đi lặp lại lời dối trá của mình, quần chúng rồi sẽ tin vào lời dối đó”. Nhờ vậy, nhà nước Đức Quốc xã đã thay đổi được tư tưởng, nhận thức của cả một dân tộc văn minh, từng sản sinh ra những nhà triết học, nhạc sĩ, khoa học danh tiếng, thành một đất nước cuồng vọng. Theo cách tuyên truyền của Goebbels có thể hiểu nôm na, từ cái sai lệch, không có nhưng khi được bộ máy tuyên truyền nói rằng có, nắn chệch hướng khác dần khiến người ta tin tưởng đó là cái đúng, là chân lí. Hiện tượng một số “giang hồ mạng” được một bộ phận giới trẻ tung hô rồi hâm mộ cũng có căn nguyên từ sự tuyên truyền lệch chuẩn. Khá Bảnh (người vừa bị khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam để điều tra về hành vi đánh bạc và tổ chức đánh bạc) và Dương Thanh Tuyền (biệt danh “Thánh chửi”) cũng nảy sinh rồi gây nhiễm cộng đồng theo phương cách này. Không ít người cổ súy sự lệch chuẩn Ban đầu Dương Minh Tuyền chào cộng đồng mạng xã hội bằng những clip hài hước phê phán thói hư tật xấu của xã hội. Tuy có phần thô tục nhưng cũng khiến nhiều người tò mò thích thú. Nhiều clip của Dương Minh Tuyền nhanh chóng đạt hơn 100.000 like chỉ trong 1 ngày. Thế rồi để thu hút người xem, Tuyền biến tấu mình trở thành “Chí Phèo” thời hiện đại, đúng - sai đều chửi tất. Những ngôn từ chợ búa, sặc mùi giang hồ được thanh niên này tuôn hết lên mạng.  Video đánh nhau bạo lực của Dương Minh Tuyền lọt top thịnh hành trên YouTube. Với Khá Bảnh, sau hàng loạt video trên Facebook và Youtube chửi bậy, đập phá, dạy dỗ đàn em, thậm chí ngang nhiên vi phạm pháp luật như dàn hàng ngang trên đường cao tốc… mỗi video clip thu hút tới hơn 8 triệu lượt xem cùng hàng trăm bình luận. Phần nhiều trong số bình luận này cũng là những câu tung hô, chửi bậy, lời lẽ sặc mùi giang hồ. Rất có thể nhiều người hâm mộ không biết Khá Bảnh từng phạm tội đánh người và cố ý gây thương tích từ lúc chưa đủ 18 tuổi, bị đưa vào trại giáo dưỡng cải tạo 2 năm. Sự cổ súy của bộ phận cộng đồng mạng có thị hiếu sai lệch góp phần thúc đẩy những “thánh chửi”, “giang hồ mạng” trên càng đi xa hơn, lan rộng phạm vi ảnh hưởng xấu trong một bộ phận giới trẻ. Tuy mục tiêu của họ có thể chỉ muốn thể hiện cái tôi khác lạ hoặc để kiếm tiền nhưng hậu quả với xã hội thì vô cùng nguy hiểm. Một khi thế hệ trẻ bị tiêm nhiễm, đầu độc tư tưởng, bóp méo nhận thức thì dù trên môi trường ảo nhưng cái ác rồi sẽ được hiện thực hóa ngoài cuộc sống.  Sự bùng nổ thông tin trên nền tảng Internet mang lại lợi ích vô cùng lớn cho nhân loại. Tuy nhiên đây cũng là công cụ lợi hại của những kẻ xấu, kẻ có tư tưởng cực đoan có thể phá hoại an ninh trật tự với mỗi quốc gia và toàn xã hội. Tuổi trẻ là tương lai của đất nước, nếu thế hệ này bị tiêm nhiễm những tư tưởng, quan niệm sai lệch thì nền văn hóa có nguy cơ phát triển lệch hướng và những chuẩn mực đạo đức truyền thống sẽ biến dạng, méo mó./.  Đinh Hoàng  Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày 10 tháng 4 năm 2019

Giữ cho nền bóng đá sạch Từ cuối năm 2018, khi HLV người Hàn Quốc Park Hang Seo đến với bóng đá Việt Nam, nền bóng đá nước nhà như vươn mình trỗi dậy sau những mơ màng, mộng mị. Trận thắng đầu tiên với người Thái trên đất Thái do vị HLV này dẫn dắt những tưởng chỉ là một trong những trận cầu may rủi khác từng diễn ra với nhiều HLV cả nội lẫn ngoại. Rồi sau đó là giải U23 châu Á 2018, ban đầu với những trận cầu khó khăn, chật vật, tuy thắng đấy nhưng người hâm mộ chưa thật yên tâm, tin tưởng. Niềm tin, sự vui mừng của người hâm mộ cả nước dần được nâng lên khi các cầu thủ trẻ của chúng ta thể hiện lối chơi ngày một tự tin, bản lĩnh và đẹp cả về kĩ thuật cũng như phong cách. Niềm vui của người dân cả nước như được nối dài từ giải U23 châu Á đến giật cúp vàng AFF năm 2018 và gần đây tiếp tục “hạ gục” Thái Lan tại vòng loại, giành vé dự vòng chung kết U23 châu Á 2020… Bóng đá Việt nam bước lên bục vinh quang cùng một thứ bóng đá đẹp và… sạch! Có được những thành tích vang dội trên trước hết phải ghi nhận cho HLV Park, một nhà cầm quân tài ba, người đã lựa chọn được những hạt vàng trong nền bóng đá nước nhà, thiết kế đội hình, rèn dũa được đội mạnh nhất để đi “mang chuông đi đánh nước người” đem về những trận cầu bách thắng. Tiếp đến, chúng ta cũng thấy được lứa cầu thủ có cả tài năng, bản lĩnh và phẩm chất trong sáng, hết mình vì màu cờ sắc áo cống hiến cho người hâm mộ những trận cầu đầy cảm xúc. Ngoài những yếu tố trên, cũng cần thấy được rằng, đội tuyển và các trận cầu dưới sự dẫn dắt của ông Park đã trình diễn một thứ bóng đá đẹp và… sạch! Đang lắng đọng men say chiến thắng sau những trận cầu thắng giòn giã tại vòng loại chung kết U23 châu Á 2020 thì bóng đá Việt Nam xuất hiện những “sự lạ” trên sân cỏ. Đầu tiên, tại giải U19 Quốc gia 2019, khán giả vô cùng ngạc nhiên và thất vọng khi chứng kiến điều kì lạ trong trận đấu giữa đội U19 Phú Yên và U19 Hà Nội trên sân vận động Pleiku. Sau bàn thua dễ dàng từ lỗi của thủ thành ở những phút cuối, cứ tưởng đội U19 Phú Yên sẽ vùng lên để gỡ, tránh trận thua thì họ lại làm điều rất lạ: Các cầu thủ chuyền bóng qua lại trên phần sân nhà, như thể quyết giữ bằng được tỉ số thua 0-1! Đối thủ ngạc nhiên trước lối đá của đội Phú Yên khi quyết giữ... thua! Gần đây nhất, trong trận đội XSKT Cần Thơ gặp Bình Phước, trung vệ, đội trưởng Văn Quân của Cần Thơ đã đá thẳng bóng vào lưới đội nhà. Cuối cùng 2 đội hoà nhau 2-2 sau 90 phút và chủ nhà Bình Phước hạ Cần Thơ với tỉ số 7-8 trên chấm luân lưu… Tình huống đá phạt khó hiểu trên đang được xem xét, xử lí nhưng nó đã đánh mất niềm tin vào một trận cầu. Có một thực tế là nạn cờ bạc luôn “kí sinh” thông qua hình thức cá độ bóng đá, đã và vẫn tồn tại cả ở Việt Nam cũng như đấu trường quốc tế. Chỉ cần một trong các thành viên của cuộc chơi (gồm cầu thủ, trọng tài, HLV…) bị đồng tiền chi phối, họ tự đánh mất mình vì cái lợi nhỏ nhoi trước mắt thì nền bóng đá và người hâm mộ sẽ mất đi cái vô cùng lớn lao, đó là niềm vinh quang mà môn túc cầu mang lại. Hãy cảnh giác để giữ gìn một nền bóng đá trong sạch, cao thượng./.  Đinh Hoàng  Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày 09 tháng 4 năm 2019

Minh bạch và nhân văn Minh bạch và nhân văn liệu có mâu thuẫn với nhau? Theo suy nghĩ cá nhân, tôi cho rằng hai phạm trù trên chẳng có gì mâu thuẫn mà trái lại sự minh bạch chính là nền tảng bảo đảm nhân văn. Tất nhiên, có những ngoại trừ khi bàn luận chuyện này, đó là vấn đề bí mật quốc gia hoặc nguy cơ mất an ninh, trật tự xã hội và những bí mật được pháp luật bảo hộ. Những ngày qua dư luận đang quan tâm việc xử lí tiếp sau khi có kết quả thẩm định các bài thi THPT gian lận nâng điểm ở Sơn La. Thật ngỡ ngàng khi một thí sinh lẽ ra bị “trượt đầu nước” lại trở thành một người có điểm cao chót vót vì được cộng thêm 26,55 điểm! Công bố kết quả thẩm định các bài thi gian lận chưa làm vừa lòng dư luận. Cứ ngỡ mọi sự rõ ràng rồi thì dư luận sẽ biết những thí sinh “đỗ giả” đó là ai, ai là người chạy điểm, người giúp chạy được gì từ việc này. Tiếc rằng dư luận chỉ được “ăn” một nửa “chiếc bánh” sự thật và nghi ngờ về quyết tâm làm đến cùng vụ việc! Lí giải việc vì sao không công khai đầy đủ, đại diện cơ quan quản lí đưa ra quan điểm rằng nếu công khai danh tính các thí sinh đó sẽ “không nhân văn”, rằng các em còn cả tương lai phía trước và đây là chuyện của người lớn... Có lẽ, cơ quan chức năng coi các em học sinh được nâng điểm chỉ là “bị hại”, như trường hợp một số học sinh bị dâm ô, xâm hại hoặc bạo lực? Ảnh minh họa. Các em học sinh học hết cấp THPT đều đã ở ngưỡng cửa tuổi trưởng thành, có năng lực nhận thức đúng sai. Tôi không nghĩ em học sinh làm bài kém mà đạt gần 27 điểm (xuất sắc) lại không biết rằng mình được nâng điểm. Thực chất những em đó không phải thủ phạm nhưng cũng chẳng thể là “bị hại” khi hưởng lợi không chính đáng mà vẫn lặng im. Những người lớn khi làm điều sai trái chắc cũng biết sẽ có hệ quả với con em mình nếu bại lộ và không thể có ai chịu trách nhiệm thay. Họ cũng biết rằng, có những học sinh bằng thực lực và nỗ lực đã bị cướp đi cơ hội đến với giảng đường đại học. Đối xử nhân văn với điều sai trái, vậy ai đang đối xử nhân văn với các em bị tước mất cơ hội chân chính? Trùng hợp dịp này bên Mỹ xa xôi cũng vừa phát lộ scandal chạy điểm vào các trường đại học danh tiếng. Xem ra hệ thống hành pháp của nước Mỹ không được “nhân văn” như ở xứ ta, họ công khai ngay danh tính cả người chạy điểm, kẻ giúp sức trục lợi được gì và các học sinh được phụ huynh gian lận “tuồn vào” trường đại học. Sự thiếu minh bạch là nguồn cơn của mất niềm tin bởi trong bóng tối những điều khuất tất dễ diễn ra. Nhân văn với cá nhân có hành động vi phạm pháp luật, thiếu chuẩn mực đạo đức chính là sự bao che, dung túng. Khi đó sự phê phán của công luận khó có thể “ngấm” tới người có hành vi sai trái? Và biết đâu khi có điều kiện họ lại tiếp tục làm điều sai khác? Hiện nay trong nhiều lĩnh vực, sự minh bạch là điều dư luận đòi hỏi song đang bị lần lữa bằng những lí do thiếu thuyết phục. Khi những điều sai trái được che đậy bên trong những mĩ từ thì khó có thể xây dựng được nhà nước pháp quyền và một xã hội văn minh!./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày  02 tháng 4 năm 2019

Nồi canh và váng bọt       Ai làm nội trợ hẳn biết khi mua xương về hầm, nấu canh thường thấy váng bọt nổi lên khá nhiều. Người cẩn thận sẽ vớt dần cho hết thứ váng đó đi vì đó là thứ bẩn độc. Lúc đó nhìn nồi nước canh sẽ trong veo, hấp dẫn và… ngon!       Thực ra những váng bọt đó chỉ là bề nổi hình thức. Hiện nay việc chăn nuôi gia cầm phần lớn sử dụng thức ăn công nghiệp. Thực phẩm sản xuất công nghiệp dùng cho con người mà còn bị cho vào hóa chất, phẩm màu thì thức ăn chăn nuôi nhiễm hóa chất, kháng sinh… là điều khó tránh.       Việc vớt bỏ những váng bẩn trong nồi canh chỉ là để “khuất mắt cho qua”, cái độc hại đã tan hòa trong nước, nếu cẩn thận chỉ có đổ đi, mua nồi xương thịt khác được chăn nuôi sạch trong tự nhiên. Phụ huynh Trường Mầm non Thanh Khương bức xúc cho rằng con mình ăn phải thịt lợn bẩn, gà nát tại trường       Chợt nghĩ đến vụ hàng nghìn gia đình học sinh mẫu giáo ở Thuận Thành, Bắc Ninh ùn ùn đổ về bệnh viện tại Hà Nội xét nghiệm vì nghi nhiễm kí sinh trùng từ thức ăn. Có sự đó bởi họ đã phát hiện thịt lợn nổi nhiều hạt gạo trắng được nhập về bếp ăn của Trường mầm non Thanh Khương. Phụ huynh bức xúc phản ánh và đề nghị nhà trường có biện pháp chấn chỉnh. Tiếc rằng sau đó phụ huynh lại tiếp tục phát hiện thịt gà bị mủn nhũn đưa vào bếp ăn của trường này. Được biết đơn vị cung ứng thực phẩm này còn cung cấp cho nhiều trường khác trong huyện. Việc người dân tự đưa con em đi xét nghiệm bởi họ đã mất niềm tin. Sự việc đã gây một “cơn bão dư luận” và bức xúc trong phụ huynh học sinh không chỉ ở Thuận Thành.  Phụ huynh ở Thuận Thành ăn đợi nằm chờ ở bệnh viện để xét nghiệm cho con. Ảnh: TPO       Nhưng rồi thì sao? Vị giám đốc bệnh viện trung ương phát biểu trong một cuộc họp thông tin về vụ việc đã tươi cười chia sẻ, ý rằng việc nhiễm kí sinh trùng (sán lợn) này là rất bình thường, không có gì nguy hiểm, điều trị ít ngày sẽ khỏi. Một lãnh đạo bệnh viện khác thì nói tỉ lệ nhiễm kí sinh trùng của các cháu là trung bình trong cộng đồng dân cư (không biết tỉ lệ này căn cứ vào đâu và có khảo sát cụ thể chưa). Tiếp đến, lãnh đạo địa phương trấn an và hứa toàn bộ chi phí xét nghiệm cho các cháu sẽ do tỉnh chi trả. Rồi nữa, bệnh viện tổ chức về từng trường (có lẽ là 19 trường trong huyện) để lấy máu xét nghiệm, các gia đình không cần tự đi làm… Tất cả những bức xúc dường như được giải tỏa nhanh nhanh như “vớt váng nồi canh”. Dư luận tựa một quả bóng xì hơi... Chuyến Tham quan, học tập kinh nghiệm tại Thái Lan năm 2018 của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thuận Thành có cả bà Hương (ngoài cùng bên trái) là Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn đầu tư tài chính Hương Thành - đơn vị cung cấp thực phẩm cho 19 trường mầm non. Ảnh Báo GDVN       Tờ báo điện tử nọ vừa có bài (và cả hình ảnh) phản ánh: Chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm tại Thái Lan năm 2018 của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thuận Thành có mặt bà Giám đốc công ty Hương Thành (đơn vị cung cấp thực phẩm cho nhiều trường trong huyện). Có lẽ bà này cũng đi học tập kinh nghiệm cung cấp thực phẩm cho mô hình bếp mẫu giáo? Nếu không phải thế thì chắc giữa cơ quan quản lí với bà chủ doanh nghiệp này phải có mối thâm tình lắm lắm!       Dù vậy, sau vụ thịt nhiễm sán, công ty Hương Thành khó mà được tiếp tục cung ứng thực phẩm.       Nhưng rồi cũng phải có một công ty Hương Nhài, Hương Mơ nào đó cung cấp thực phẩm chứ?…       Thật xót xa và đáng lo cho các cháu mẫu giáo, tí tuổi mà đã bị loài kí sinh bòn rút sức khỏe!./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày  28 tháng 3 năm 2019

Tắc ở tư duy Dư luận nóng lên sau khi một lãnh đạo Sở Giao thông Vận tải Hà Nội thông tin với báo chí thành phố sẽ thí điểm việc dừng xe máy trên một số tuyến, có thể lựa chọn 1 trong 2 tuyến để dừng hoạt động xe máy là Lê Văn Lương hoặc Nguyễn Trãi - Hà Đông. Cách làm này được coi nhằm hạn chế xe máy, chống ùn tắc. Tuy nhiên nhớ lại nhiều năm trước Hà Nội từng đưa ra một biện pháp để hạn chế xe máy, đó là quy định mỗi người chỉ được đăng kí xe máy 1 lần. Thế nhưng cách làm này đã nhanh chóng thất bại, để lại sự bất tiện, tốn kém cho người dân và gây khó cho việc quản lí phương tiện vì nhiều người đã đổ về tỉnh thành khác để đăng kí xe. Trong sự lúng túng giải bài toán ách tắc giao thông ở cả Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, cơ quan quản lí như vẫn chưa nhìn thấy “ánh sáng cuối đường hầm”. Cảnh ùn tắc giao thông tuyến đường Nguyễn Trãi, TP Hà Nội. Bài toán giao thông đô thị cần một lời giải tổng hợp và đồng bộ. Việc cấm phương tiện này, ngăn đường phố nọ sẽ chẳng thể là đáp số của bài toán khó, thậm chí sẽ phát sinh hệ lụy khác. Cũng không thể làm kiểu “xây dựng điểm” rồi nhân rộng như tuyến BRT của Hà Nội. Tuyến buýt nhanh “điểm” này có vẻ không thành công và nay chưa thấy ai đề xuất “nhân rộng”? Tuyến đường sắt trên cao của Hà Nội sau gần chục năm khởi công nay mới sắp khánh thành, nếu thực sự hiệu quả thì cũng chỉ giải quyết phần nhỏ nhu cầu giao thông ở đây. Khi đưa ra tính toán tìm lời giải cho giao thông, cơ quan chức năng thường viện dẫn kinh nghiệm nước này, cách làm nước kia. Mỗi quốc gia có đặc thù riêng về kinh tế, văn hóa, tập quán sinh hoạt, kinh doanh... Ở Việt Nam ta, tại đô thị lượng người kinh doanh nhỏ, tiểu thương nhiều hơn bất kì nơi nào trên thế giới, chiếc xe máy còn là phương tiện mưu sinh không thể thiếu của tầng lớp bình dân, tiểu thương. Trong khi đó hệ thống xe buýt công cộng tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh chưa đáp ứng được 10% nhu cầu giao thông và sự kết nối còn rất nhiều bất cập. Nếu cấm xe máy chắc chắn lượng xe ô tô dưới 9 chỗ sẽ tăng vọt vì giá phương tiện này không cao, thậm chí ô tô cũ giá còn thấp hơn chiếc xe máy loại sang. Nhiều quốc gia trong khu vực Đông Nam Á không cấm xe máy song loại phương tiện này thấy ít trên đường phố. Cảnh tắc đường nghiêm trọng chủ yếu lại do ô tô, như tại Thái Lan. Đây cũng sẽ là hình ảnh không xa tại đô thị lớn của ta nếu cứ cấm xe máy theo ý chí chủ quan. Bài toán cho giao thông đô thị cần sự tham gia của cả các ngành khác như quy hoạch, xây dựng, bố trí dân cư, nâng cấp hạ tầng, phát triển các loại hình giao thông công cộng… Hiện nay một số bộ, ngành vẫn nấn ná giữ đất đai trụ sở nội đô, nhiều bệnh viện, trường đại học… đang “hút” dân hằng ngày phải vào nội thành. Trong khi đó những khu đất đẹp khi được giải phóng lại không ưu tiên cho giao thông mà tiếp tục mọc lên chung cư cao tầng chót vót… Thực tiễn đó đang là lời thách thức trước cách xử lí bài toán giao thông thụ động, chắp vá và lối tư duy… khó thì cấm!./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi và Báo điện tử Ngày mới online ngày  27 tháng 3 năm 2019

Vàng rơi Ca dao xưa có câu “Cầm vàng mà lội qua sông/Vàng rơi không tiếc, tiếc công cầm vàng”. Nay rất nhiều người khá giả đang cầm vàng, tuy chẳng phải lội sông mà đôi lúc cũng thấy bất an như thể “lội sông”. Năm 2012 một anh bạn (là người khá giàu) hỏi tôi như muốn thăm dò vì tôi đang cộng tác với một tờ báo điện tử Trung ương, ít nhiều được tiếp cận thông tin vĩ mô: “Theo anh vàng có lên giá nữa không, nên giữ vàng hay gửi tiết kiệm ngân hàng?”. Giá vàng thế giới thường biến động theo tình hình chính trị, kinh tế. Chẳng phải chuyên gia kinh tế nên tôi không dám đưa ra lời khuyên chắc chắn, cụ thể, chỉ nói chung chung: “Vàng lên xuống do nhiều yếu tố, nhất là tình hình kinh tế, chính trị thế giới. Giữ vàng luôn tiềm ẩn may rủi, may thì được, rủi thì chịu. Nay kinh tế vĩ mô khá ổn, lạm phát không cao, đồng tiền vẫn giữ được giá, theo tôi gửi tiết kiệm an toàn hơn, dù có thể lãi suất không cao”. Câu hỏi của anh bạn tôi đưa ra vào cuối năm 2012, sau khi vàng lên chừng 45-47 triệu/lượng và bắt đầu có dấu hiệu giảm khiến những người đang giữ nhiều vàng lo lắng, phân vân. Khi đó lãi suất tiết kiệm cũng đang giảm xuống còn 11-12% (năm trước ở mức 14%). Đồng tiền Việt Nam ổn định giá trị do tỷ lệ lạm phát thấp nhiều năm qua. Có lẽ không ít người bị ám ảnh bởi câu chuyện gửi tiết kiệm sau hàng chục năm từ giá trị tiền bằng cả căn nhà giữa phố nay rút ra chỉ mua được một bát phở! Nhưng cũng ít ai tìm hiểu cặn kẽ để biết đó là hệ quả của giai đoạn kinh tế đầy bất ổn, lạm phát phi mã đến cả 3 con số và chính sách của nhà nước chưa thực sự quan tâm quyền lợi người gửi tiền. Từ đầu những năm 2000 trở lại đây, cùng với sự ổn định của kinh tế vĩ mô, chính sách huy động tiền gửi của các ngân hàng đã có sự thay đổi, luôn bảo đảm người gửi tiền có lãi suất thực dương (cao hơn mức lạm phát). Mấy năm qua lãi suất thực dương của người gửi tiền luôn đạt chừng 3-5% trên mặt bằng lãi suất tiền gửi 6-8,2%. Lấy giả dụ anh bạn tôi kể trên bán đi 1 lượng vàng năm 2012 được 45 triệu, chuyển vào gửi tiết kiệm (tính lãi suất bình quân 7%) thì tới nay, sau 7 năm số tiền lãi lũy kế chí ít cũng được chừng 25 triệu đồng và tránh được cái rủi ro mất chừng 8 triệu đồng (vì giá vàng hiện nay chỉ còn khoảng 37 triệu đồng/lượng). Theo một số chuyên gia kinh tế, hiện số vàng tồn trữ trong dân chừng 500 tấn (khoảng 60 tỉ đô la). Đây là một nguồn lực không nhỏ như đang bị để “ngủ đông” vô cùng lãng phí trong khi Nhà nước, các doanh nghiệp phải đi vay tiền từ các định chế tài chính nước ngoài cho đầu tư với lãi suất không còn ưu đãi như khi ta còn là nước nghèo. Cùng với việc tuyên truyền thay đổi nhận thức, tâm lí găm trữ vàng, Nhà nước cũng cần có những chính sách, giải pháp mang tính cam kết, tạo được lòng tin của người gửi tiền. Khi người dân có lòng tin, nguồn lực giá trị sẽ được giải phóng./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày 20 tháng 3 năm 2019

Liệu có cái “lồng pháp luật”? Trong không ít những cuộc lễ kỉ niệm, hội nghị, lễ hội, dự khán thường phải nghe lời giới thiệu tràng giang đại hải họ tên, chức vụ các vị đại biểu đáng kính. Dù vậy nhưng cũng nhiều ban tổ chức lễ, hội phải nghe lời phàn nàn, chê trách rằng đã giới thiệu thiếu người này, sót người kia. Lẽ thường là vậy, càng kể ra nhiều vị thì chắc chắn sẽ thiếu những vị nào đó. Chuyện tương tự như trên nay còn xảy ra cả với việc biên soạn văn bản pháp luật. Vừa qua Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho ra một Thông tư Ban hành danh mục sản phẩm thức ăn chăn nuôi theo tập quán và nguyên liệu được phép lưu hành tại Việt Nam. Thông tư này có hiệu lực kể từ ngày 11/2/2019 và sẽ áp dụng đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh, sử dụng thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Trong danh mục sản phẩm thức ăn chăn nuôi theo tập quán được phép lưu hành tại Việt Nam gồm 18 loại: Ngô, thóc, lúa mì, gluten, đậu tương, khô dầu, sắn, hạt các loại, thức ăn thô (cỏ khô, cỏ tươi các loại, rơm, vỏ trấu các loại), phụ phẩm của ngành sản xuất cồn ethylic từ hạt cốc, mía, củ các loại (khoai tây, khoai lang, khoai môn, khoai sọ), các loại bã, thức ăn có nguồn gốc từ thuỷ sản, thức ăn có nguồn gốc từ động vật trên cạn, sữa và sản phẩm từ sữa, dầu cá, dầu - mỡ. Hết! Lợn chờ thức ăn công nghiệp quy chuẩn. Ảnh minh họa. Như vậy có thể hiểu, với những loại thức ăn chăn nuôi nằm ngoài danh mục trên sẽ bị cấm sử lưu hành tại Việt Nam. Điều này đồng nghĩa một số sản phẩm thức ăn chăn nuôi thông dụng, vốn được sử dụng phổ biến ở các vùng thôn quê bao đời nay để tiết kiệm chi phí như bèo tây, thân cây chuối, nhiều loại rau (rau muống, rau lang, su hào, cà chua, cà rốt)… sẽ không được phép lưu hành! Điều 33 Hiến pháp 2013 khẳng định người dân có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm. Hiểu nôm na là những gì mà pháp luật không cấm thì người dân được làm. Cách làm để ra bản thông tư trên có vẻ đi ngược với tinh thần Hiến pháp: Cái gì pháp luật cho phép người dân, doanh nghiệp mới được làm! Cuộc sống rất sinh động và luôn biến chuyển muôn hình vạn trạng. Người làm luật luôn muốn tạo được những chiếc “lồng thép” nhằm giữ cho quyền quản lí của mình vững chắc, dễ dàng. Tuy nhiên, khó có thể gom hết thực tiễn cuộc sống vào trong một chiếc lồng nhỏ bé, cứng nhắc. Chỉ có quyền lực mới cần được đưa vào “lồng thép” thể chế để tránh lạm quyền, còn pháp luật phải bám sát, vừa quản lí, vừa tạo điều kiện cho thực tiễn phát triển lành mạnh trong sự công bằng./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi ngày 19 tháng 3 năm 2019