Bất cập luật pháp

 

Nhà trên không trung! Nói như vậy sẽ chẳng ai tin vì hiện nay người ta chưa xây được nhà trên không trung. Ai cũng biết, muốn xây một căn nhà thì cần có đất. Cá nhân muốn xây và sở hữu căn nhà thì cần có quyền sử dụng đất ở. Tuy nhiên, người sở hữu căn nhà chung cư của ta có triển vọng sẽ chỉ được sở hữu căn nhà trên không trung vì không có quyền sở hữu đất ở! Trong đề cương Luật Nhà ở (sửa đổi) Bộ Xây dựng đề xuất cấp sổ hồng cho căn hộ chung cư sẽ có thời hạn từ 50 - 70 năm thay vì thời hạn lâu dài như hiện nay. Đề xuất này khiến rất nhiều người dân sinh sống tại các khu chung cư hoặc có nhu cầu mua căn hộ hoang mang bởi sau 50 - 70 năm họ sẽ phải “ra đường”. Đề xuất trên có lẽ vừa xuất phát từ thực tiễn, vừa căn cứ vào pháp luật khác liên quan. Thực tiễn đang hiển hiện với hàng nghìn căn chung cư cũ nát “chờ sập” mà không thể cải tạo hay xây mới vì nhiều vướng mắc. Với quy định thời hạn như trên, cơ quan quản lí muốn không tái diễn tình trạng hàng vạn căn chung cư sập xệ tại đô thị trong tương lai. Khi đó không còn tranh chấp trong việc cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ. Quy định thời hạn sẽ dễ cho nhà quản lí thu hồi, xây dựng lại chung cư hết thời hạn sử dụng. Còn tại Điều 126 Luật Đất đai năm 2013 quy định, thời hạn giao đất, cho thuê đất đối với tổ chức thực hiện dự án được xem xét quyết định trên cơ sở dự án đầu tư hoặc đơn xin giao đất, thuê đất nhưng không quá 50 năm và không quá 70 năm (đối với dự án lớn thu hồi vốn chậm hoặc đầu tư tại địa bàn kinh tế khó khăn). Chiểu theo điều luật này thì căn chung cư là nhà ở nhưng lại không có “đất ở” bởi đây là đất thuê có thời hạn. Giá một căn chung cư tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh hiện có nơi còn đắt hơn mua đất xây nhà trong cùng khu vực, tuy nhiên người mua chung cư lại không được sở hữu đất đai lâu dài như nhà ở cá nhân. Thực tế thì họ đã phải bỏ tiền ra để mua quyền sử dụng đất thông qua chủ đầu tư và đất đó cũng là đất ở. Người ta không thể bỏ tiền ra để chỉ mua “khối bê tông” trên không trung! Vấn đề cốt yếu đặt ra là sự công bằng giữa căn hộ chung cư và căn hộ không phải là chung cư. Chung cư cần có thời hạn để bảo đảm an toàn nhưng sao phải là 50 năm? Quá thời hạn đó mà căn nhà vẫn tốt, vẫn an toàn thì sao? Còn căn hộ cá nhân xây dựng liệu có cần quy định thời hạn để bảo đảm an toàn hay không? Tuổi thọ mỗi căn hộ phụ thuộc vào thiết kế kiến trúc, kĩ thuật, chất lượng thi công xây dựng và quá trình khai thác sử dụng của con người. Quy định thời hạn sử dụng phải căn cứ vào các yếu tố đó chứ không phải vì tên công trình là chung cư hay nhà ở riêng lẻ. Và cuối cùng, mỗi người sở hữu một căn nhà ở (chung cư hay nhà riêng lẻ) không thể tách rời quyền sở hữu đất đai. Xây dựng pháp luật phải hướng tới sự công bằng và văn minh chứ không chỉ để… dễ quản lí./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 25/5/2022

Vì học sinh hay lợi nhuận?

 

Để các em được xài sang!? Khi sự việc những “hạt sạn” trong một số bộ sách giáo khoa (SGK) như đã bị quên lãng thì mới đây NXB giáo dục công bố giá một số bộ SGK các lớp 3, 7, 10 theo chương trình mới áp dụng cho năm học 2022-2023 dư luận lại một lần xôn xao. Lần này sự bức xúc không phải vì “chất” mà là giá của các bộ SGK. Nhiều chuyên gia cho rằng, giá các bộ sách mới được công bố cao hơn “đáng kể” so với sách cũ cùng loại. So sánh một cách cơ học với SGK hiện hành thì mức giá SGK mới cao hơn nhiều lần. Cụ thể, nếu bộ SGK lớp 3 hiện hành (chưa bao gồm sách ngoại ngữ) chỉ khoảng 60.000 đồng/bộ thì giá SGK mới công bố gần 210.000 đồng/bộ. Tương tự, giá bộ SGK lớp 7 hiện hành (chưa bao gồm sách ngoại ngữ) có giá bìa gần 120.000 đồng/bộ thì bộ SGK mới (cũng chưa bao gồm sách tiếng Anh) gần 210.000 - 255.000 đồng/bộ. Hoặc SGK lớp 10 hiện hành với 13 môn học giá 164.000 đồng/bộ. Bộ sách mới chưa tính môn ngoại ngữ đã khoảng trên dưới 300.000 đồng/bộ. Lí giải sách mới giá tăng lên, Nhà xuất bản Giáo dục giải thích là bởi “giấy tốt, chống lóa, in đẹp, nhiều hình ảnh”. Vậy, có thể hiểu học sinh phải chi thêm hàng trăm nghìn đồng mua bộ sách giá gấp 2-3 lần chủ yếu là để “xài sang”, còn chất lượng nội dung - thứ quan trọng nhất thì không ai khẳng định có hơn hay không. Một điều nữa, Nhà xuất bản không “quên” xuất bản thêm các bộ vở bài tập để ác em làm bài trực tiếp trên đó, chắc cũng cần tiêu chí “giấy tốt, chống lóa, in đẹp, nhiều hình ảnh”!? Dù là những loại vở không bắt buộc nhưng rồi các vở bài tập cũng sẽ hội đủ trong cặp sách của các em! Đảng, Nhà nước ta luôn chủ trương thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Các cấp, ngành cũng hưởng ứng bằng nhiều kế hoạch, chương trình, mục tiêu thường xuyên với quyết tâm cao. Tuy nhiên hành động, việc làm nhằm thực hiện được mục tiêu thực hành tiết kiệm, chống lãng phí lại chưa được cụ thể hoá được bao nhiêu. Chỉ đơn cử ngành giáo dục, mỗi năm phụ huynh học sinh phải chi ra ước chừng hàng nghìn tỉ đồng (từ năm 2018 có đại biểu Quốc hội đã đưa ra con số 1.000 tỉ đồng) để mua SGK mới. Ý kiến một số chuyên gia, đại biểu Quốc hội đề xuất sử dụng ổn định SGK trong một số năm luôn bị chìm trong im lặng. Những bộ SGK liên tục được điều chỉnh, thay đổi cần phải in mới với các lí do thường cũng… rất thuyết phục! Tăng thêm dăm bảy chục nghìn cho một cuốn sách là chẳng đáng kể với các gia đình học sinh nơi thành phố, điạ phương kinh tế khá giả. Tuy nhiên phần đông các em học sinh nơi vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo thì lại là vấn đề không nhỏ mà đây lại là những địa bàn cần quan tâm ưu tiên, hỗ trợ. Cho các em học sinh được “xài sang” bằng những bộ sách vở đẹp cũng là điều đáng quý, song nhiều phụ huynh hoàn cảnh khó khăn có lẽ chưa mong muốn điều đó và họ cũng khó mà chạy theo “lòng tốt” của Nhà xuất bản!./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 11/5/2022

Bao giờ Hà Nội xứng tầm thanh lịch, văn minh?

 

“Ăn vặt”… vỉa hè Một buổi tối đi qua đường Thanh Niên (thuộc quận Ba Đình, TP Hà Nội) tôi thấy hai bà (có lẽ là kinh doanh quà vặt) đang xua đuổi nhóm mấy người nước ngoài (tôi đoán vậy vì họ có màu da trắng, tóc vàng) buộc rời khỏi vị trí ghế đá ven hồ Tây. Do ngôn ngữ bất đồng nên các vị khách ngoại quốc cứ ngớ ra, không hiểu vì sao lại bị xua đuổi dù chẳng có lỗi gì! May có một thanh niên trẻ biết tiếng Anh xen vào giải thích, mấy vị “khách quý” mới há hốc miệng rồi lắc đầu, nhún vai bỏ đi. Có lẽ họ đã hiểu được rằng, vỉa hè là “lãnh địa” của mấy bà bán quà vặt, muốn ngồi thì phải chi tiền mua hàng! Cách đây đã hơn hai chục năm tôi từng rơi vào tình huống như mấy vị khách nước ngoài trên khi đưa mấy đứa con ra hóng mát trên đường Thanh Niên. Lúc đó chưa có ghế đá, không biết có ai trải sẵn những manh chiếu cũ trên hè đường, mấy đứa con tôi vô tư “an tọa” rồi mở bim bim ra ăn. Chưa đầy 5 phút đã có một bà trung niên béo mập ra yêu cầu nộp tiền ngồi chiếu! Sau hồi tranh cãi, không muốn phiền phức, tôi đành trả tiền cho cho xong rồi đưa mấy đứa con về nhà trong lòng đầy ấm ức. Đường Thanh Niên cách Lăng Bác, Phủ Chủ tịch, các cơ quan Trung ương… chưa đầy 1km. Đây có thể nói là trung tâm của trung tâm Thủ đô nghìn năm văn hiến, Thành phố vì hoà bình mà khách nước ngoài khi tới thường ưu tiên ghé thăm. Vậy mà hành vi thiếu văn hoá như đang được “bảo tồn” đã tới hàng chục năm! Có người đã từng đặt tên cho vỉa hè Hà Nội là nơi “ăn vặt” hàm ý cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Nghĩa đen là nơi người ta chiếm dụng để kinh doanh nhỏ như bán quà sáng, hàng ăn phổ biến như phở, bún, trà lá…; nghĩa thâm ý sâu xa là sự đồng lõa của người quản lí địa bàn cho phép những sai phạm tồn tại để nhận được chút lợi ích từ những chủ nhân vi phạm. Cách đây gần 10 năm, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 4641/QĐ-UBND phê duyệt Quy hoạch phát triển văn hoá thành phố Hà Nội đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, mục tiêu đầu tiên đã nêu: “Xây dựng văn hóa Hà Nội xứng tầm với vị thế là Thủ đô của đất nước, trung tâm văn hóa hàng đầu của khu vực, tiêu biểu về lối sống và phong cách ứng xử văn hóa, vừa tiên tiến, hiện đại, phong phú, đa dạng về bản sắc dân tộc... Cách đây gần 5 năm Hà Nội ban hành tiếp một quyết định về quy tắc ứng xử nơi công cộng với mục đích “Từng bước xây dựng, hình thành những chuẩn mực văn hóa nhằm điều chỉnh lời nói, thái độ, hành vi của cá nhân, tổ chức nơi công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội, xây dựng thành phố văn minh, hiện đại; Góp phần giữ gìn và phát triển truyền thống văn hóa tốt đẹp của Thủ đô và đất nước, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Rất nhiều quy định, giải pháp cùng quyết tâm của nhiều cấp, nhiều ngành đã và đang được thực hiện suốt nhiều năm qua. Tuy nhiên, có lẽ chưa có giải pháp xoá bỏ tệ “ăn vặt” vỉa hè nên mục tiêu để có một Thủ đô văn minh, thanh lịch sẽ vẫn chỉ là câu chuyện của thì… tương lai!./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 7/5/2022

Quản lí Nhà nước và kinh tế

 

Biển số xe hay biển số người? Bộ Công an vừa ban hành dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá để lấy ý kiến, đã và đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân và giới chuyên gia. Theo đó, một số biển số đẹp sẽ được đưa ra đấu giá trực tuyến công khai. Khi đã đấu giá thành công, chủ phương tiện được quyền giữ lại biển số ngay cả khi bán xe và dùng để đăng kí cho một xe khác mang tên mình. Lâu nay chuyện “biển số đẹp” luôn “rơi” vào người giàu hoặc có mối quan hệ quyền chức khiến dư luận nghi ngờ khuất tất đằng sau việc cấp biển số phương tiện giao thông, dù được biết việc cấp thực hiện ngẫu nhiên, khách quan. Nếu thực hiện theo chủ trương này, các biển số đặc biệt (được cho là đẹp) sẽ được giữ lại và đấu giá công khai. Thực hiện như vậy sẽ là “một mũi tên trúng hai đích”: Hạn chế tiêu cực trong cấp biển số phương tiện; tạo nguồn thu cho ngân sách từ việc đấu giá. Tuy nhiên, việc sở hữu biển số xe "đi theo người" chứ không phải "đi theo xe" như cách quản lí biển kiểm soát hiện tại cũng sẽ xảy ra những tình huống cần lường trước và tính toàn kĩ. Bởi, khi thay đổi địa chỉ nơi thường trú khác tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, người trúng đấu giá cũng không phải nộp lại biển số. Vậy giả sử nếu người ở Hà Nội, trúng đấu giá biển số, chuyển vào TP Hồ Chí Minh và mua phương tiện tại đây và quyết định sử dụng biển đã trúng đấu giá thì ai sẽ cấp quyền gắn biển số cho chiếc xe này? Chẳng lẽ người có phương tiện lại phải ra Hà Nội đăng kí. Mỗi địa phương có kho kí hiệu số riêng (ví dụ Hà Nội từ 29-33, TP Hồ Chí Minh từ 50-59, cùng một số chữ cái). Một tình huống khác, nếu người có biển số xe đẹp nhưng chưa mua xe, người khác biết biển số phương tiện cấp khống đó và tự làm biển giả gắn vào xe của mình, lúc này người chủ sở hữu thật rất có thể gặp rắc rối nếu phương tiện biển giả mạo liên quan vi phạm pháp luật hoặc gây tai nạn... Còn nhiều tình huống phức tạp khác khả năng sẽ xảy ra gây hệ luỵ trong quản lí và dân sinh. Như vậy, dù với mục đích tốt đẹp như kể trên, việc cấp biển số phương tiện giao thông vẫn cần tuân thủ nguyên tắc của pháp luật hiện hành, biển số ô tô, xe máy phải gắn với cấp và sở hữu phương tiện. Việc cấp khống nếu được, chỉ nên trong một thời gian ngắn. Việc cấp và coi biển số phương tiện như là biển số người tuy có thể tạo sự hấp dẫn với người sở hữu và tăng giá trị nhưng dễ tạo tiền lệ cho lĩnh vực khác. Quy định biển số cho phương tiện trước tiên và sau cùng vẫn là nhằm quản lí phương tiện được chặt chẽ, hiệu quả. Mục đích hạn chế tiêu cực và tạo nguồn thu chỉ là thứ yếu, không nên vì đó mà tạo nên những phức tạp và hệ luỵ không mong muốn./. Bài đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 29/4/2022 Đinh Hoàng

Không có bệnh thành tích

 

Vu oan một khái niệm             Lâu nay câu chuyện “bệnh thành tích” luôn được nhiều người nhắc tới. Vậy thực sự có một “căn bệnh” mang tên thành tích hay không? Thành tích có thể được hiểu, khi một chương trình, kế hoạch, mục tiêu, chỉ tiêu, định mức… do một cá nhân, một tổ chức đề ra, bằng sự phấn đấu, nỗ lực trong hoạt động thực tiễn đạt hoặc vượt mức, khi đó ta có thành tích đích thực. Còn theo từ điển tiếng Việt thì khái niệm này khá đơn giản, đó là “kết quả tốt đẹp do nỗ lực mà đạt được”. Như vậy, thành tích không phải một căn bệnh. Kết quả một quá trình hoạt động thành công chính là là động lực của sự phát triển. Lịch sử phát triển của loài người chính là quá trình con người lập nên những thành tích khắc chế tự nhiên và xã hội để vươn lên. Nói “bệnh thành tích” là ta đang vu oan một khái niệm tốt đẹp! Nói cách khác, nếu gọi căn bệnh thì đó phải là “bệnh giả thành tích”. Những ngày qua Hà Nội xôn xao câu chuyện giáo viên “vận động” học sinh học lực yếu không đăng kí dự thi vào lớp 10 hoặc xin chuyển trường. Cách hành xử này chẳng khác những “đòn chí mạng” đánh vào tâm lí, tình cảm của những học sinh đang ngưỡng tuổi chưa trưởng thành, gây hoang mang, xáo trộn tâm tư của phụ huynh. Căn nguyên của việc này rất có thể chỉ vì thành tích của trường, của lớp trong kì thi, khi kết thúc năm học. Nếu do các học sinh yếu kém được “loại bỏ” mà thành tích thi cử, thành tích tổng kết năm học cao lên, đó chỉ là “giả thành tích”. Ngành giáo dục chỉ có thành tích thực sự nếu nỗ lực đưa được số học sinh yếu kém vươn lên trở thành học sinh trung bình, khá, giỏi. Thành tích giả có lợi cho ai, thiệt hại cho ai? Có thể khẳng định, học sinh và phụ huynh không lợi lộc gì với thành tích giả. Học sinh chỉ cần một môi trường học tập lành mạnh cùng những thầy cô tâm huyết, hết lòng vì sự học của học sinh. “Tấm huân chương” thành tích chỉ được gắn lên ngực của một số cá nhân. Đó là giáo viên bộ môn, là chủ nhiệm lớp học, là hiệu trưởng, hiệu phó mỗi nhà trường... “Huân chương thành tích” luôn là một thành tố quan trọng, đôi khi mang tính quyết định trong việc xét thưởng danh hiệu, nâng lương, nâng ngạch, bổ nhiệm... Như vậy, chỉ có việc lạm dụng, trục lợi từ thành tích giả chứ không thể có “căn bệnh thành tích”. Cần chỉ rõ bản chất của vấn đề mới có thể khắc chế được “căn bệnh nan y” không chỉ có trong ngành giáo dục, đó là trục lợi từ những thứ giả tạo! Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 23/4/2022

Chuyện dạy và học Lịch sử

 

Nền tảng sức mạnh dân tộc Mỗi chúng ta có tình yêu gia đình, dòng tộc bởi đó là nguồn cội sinh thành, dưỡng dục, yêu thương để ta thành người. Một gia đình nếu các thế hệ yêu thương, đùm bọc, hạnh phúc, thế hệ sau sẽ trân trọng, tự hào và noi gương cha anh. Truyền thống vẻ vang của tiên tổ luôn là niềm tự hào để thế hệ sau có được động lực phấn đấu trong xây dựng cuộc sống hiện tại. Người Việt ta có truyền thống vô cùng quý báu, đó là lòng yêu nước thương nòi, đoàn kết tạo nên sức mạnh của dân tộc suốt hàng nghìn năm qua. Chính vì vậy, dù là một nước nhỏ nhưng dân tộc ta vẫn kiên trung, giữ được dòng dõi tộc hệ và văn hóa, không bị thôn tính hay đồng hóa. Nền tảng truyền thống yêu nước có được bởi các thế hệ kế tiếp nhau đã truyền dạy, nhắc nhở về lịch sử dựng nước và giữ nước của tổ tiên. Chiến thắng Bạch Đằng Bác Hồ chính là người quan tâm đặc biệt đến việc giáo dục lịch sử cho thế hệ sau. Ngay từ những năm 20 của thế kỉ XX khi còn bôn ba xứ người, Bác đã lấy các đề tài lịch sử như vở kịch “Con rồng tre”, “Lời than vãn của bà Trưng Trắc”... để tuyên truyền thức tỉnh, giác ngộ đồng bào trước áp bức, đô hộ của phong kiến, thực dân. Cuối năm 1941 khi mới về nước, dù bao công việc bộn bề của cách mạng nhưng Người đã tập trung viết tập “Lịch sử nước ta”. Đây là tập diễn ca lịch sử được Bác viết làm tài liệu học tập cho cán bộ trong các lớp huấn luyện ở chiến khu Việt Bắc và được phổ biến rộng rãi trong Nhân dân nhằm giáo dục, phát huy lòng yêu nước, yêu truyền thống lịch sử vẻ vang của dân tộc, góp phần chuẩn bị cho Cách mạng tháng Tám năm 1945. Tầm quan trọng của việc này được Bác nhắc trong hai câu: Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam. Môn Lịch sử và giáo dục lịch sử truyền thống quan trọng như vậy nhưng năm học 2022 - 2023, chương trình giáo dục phổ thông mới bắt đầu triển khai ở lớp 10, môn Lịch sử được xếp vào nhóm lựa chọn (không bắt buộc). Nhiều năm qua, dư luận đã lo ngại về thực trạng dạy và học môn Lịch sử, học sinh không thiết tha môn học này. Thực hiện chương trình phổ thông mới khả năng môn Lịch sử sẽ càng đáng lo hơn. Lịch sử dân tộc vô cùng phong phú, tự hào nhưng cách biên soạn tài liệu, cách giảng dạy đã khiến nó trở nên nhàm chán, không cuốn hút học sinh. Sẽ ra sao nếu thế hệ trẻ dù rất nhiều tài năng về các chuyên ngành khoa học, công nghệ nhưng lại mơ hồ về lịch sử truyền thống dân tộc? Những tài năng nhưng không có niềm tự hào dân tộc, không hiểu gốc gác tổ tiên giống nòi cùng với sự tác động của các thế lực xấu tuyên truyền lôi kéo, đến một lúc nào đó có thể chính họ sẽ đòi viết lại lịch sử cha ông mình. Liên Xô và một số nước XHCN từng xảy ra trào lưu bôi nhọ, xuyên tạc, đòi viết lại lịch sử. Đòn giáng vào niềm tin, gây sự phân tâm trong xã hội, phá hủy nền tảng khối đoàn kết đã đẩy tiến trình tan rã và sụp đổ nhanh chóng của các chế độ nhà nước tại Liên Xô, Đông Âu. Bởi vậy, môn Lịch sử không thể coi là môn học không quan trọng trong sự nghiệp trồng người./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 19/4/2022

Chính sách bất cập

 

Dùng sai thước đo? Câu chuyện giảm trừ gia cảnh trong khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đã được tranh luận trong nhiều năm qua. Cả mức sàn thu nhập chịu thuế lẫn giá trị tuyệt đối người phụ thuộc được hưởng đều thể hiện sự bất cập khi nó “bất động” nhiều năm. Cùng thời gian, giá trị đồng tiền giảm do lạm phát, mốc tính thuế, mốc giảm trừ gia cảnh cũng giảm đi tương ứng khiến cuộc sống người hưởng lương, người phụ thuộc ngày một khó khăn. Ở phía ngược lại, Nhà nước thu được từ thuế TNCN luôn tăng do sàn tính thuế TNCN chẳng cần điều chỉnh thì nó cũng dần hạ xuống do lạm phát. Chính vì vậy mà mấy năm khó khăn dịch bệnh, thu nhập người lao động giảm nhưng thuế TNCN vẫn tăng đều đặn. Chỉ mới quý đầu của năm nay, số thuế thu nhập cá nhân đã ước đạt 43,3% kế hoạch, tăng tới 20,6%. Tại sao lương 2 năm không tăng, “bão giá” nhiều mặt hàng thiết yếu khiến dân nghèo đi mà thuế TNCN vẫn tăng, nghịch lí này do đâu? Hiện lạm phát mỗi năm khoảng 3,5-4%. Để được điều chỉnh mức tính thuế và mức giảm trừ thuế TNCN thì tổng số lạm phát phải vượt 20% (chẳng rõ căn cứ nào để ấn định phải là 20%?). Dựa vào tiêu chí này nên suốt từ năm 2013 đến nay mới chỉ có 1 lần điều chỉnh mức chịu thuế TNCN từ 9 triệu lên 11 triệu đồng và mức giảm trừ gia cảnh từ 3,5 triệu đồng thêm được 900.000đ. Vậy, lấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) làm thước đo điều chỉnh mức chịu thuế TNCN và giảm trừ gia cảnh liệu có hợp lí? Hiện nay, người có thu nhập chừng 13-18 triệu, có 1-2 người phụ thuộc thì số tiền đó chỉ đủ trang trải cuộc sống tương đương cách đây 9 năm, khi bắt đầu thực hiện Luật Thuế TNCN. Số tiền này chủ yếu chi cho các mặt hàng sinh hoạt thiết yếu như lương thực thực phẩm, xăng dầu, điện nước, học hành… Những chi phí đó hằng năm luôn có tỉ lệ tăng cao hơn con số lạm phát (bởi rổ hàng hóa tính CPI với 11 nhóm hàng hóa, dịch vụ, nhiều thứ không thiết yếu giá lại giảm đã kéo xuống, như bưu chính viễn thông; đồ uống, thuốc lá; may mặc, mũ nón, giầy dép chẳng hạn). Chỉ đơn giản lấy một ví dụ so sánh, cách đây 9 năm, tại Hà Nội một mớ rau chỉ khoảng 2.000 đồng thì nay đã là 6.000-10.000 đồng. Nếu tính “lạm phát theo mớ rau” thì con số tổng CPI 20% cách xa một trời một vực, bởi nó tăng gần chục lần chứ đâu chỉ mấy chục hay mấy trăm phần trăm? Nhiều chuyên gia cho rằng, lấy CPI làm thước đo điều chỉnh mức tính thuế TNCN, giảm trừ gia cảnh là không phù hợp. Với các quốc gia quản lí được chi tiêu của cá nhân thông qua tài khoản ngân hàng, họ thường lấy chi tiêu thực tế của người phụ thuộc dựa vào hóa đơn để giảm trừ gia cảnh rất chính xác. Với ta chưa thể thực hiện được như vậy song rất cần có cách tính khác, không thể lấy CPI và con số bất biến 20% làm thước đo để điều chỉnh khấu trừ thuế TNCN, giảm trừ gia cảnh. Tại sao không nghiên cứu điều chỉnh mức chịu thuế TNCN, giảm trừ gia cảnh đồng thời với kì điều chỉnh tăng lương? Lương tăng bao nhiêu phần trăm thì điều chỉnh ngay theo con số đó liệu có chuẩn xác và có gì khó khăn?/. Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 9/4/2022 Đinh Hoàng

Bất cập trong xây dựng pháp luật

 

Kĩ thuật và an toàn trong giao thông Vụ tai nạn nổ lốp xe ô tô khiến một Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh tử nạn hiện chưa có kết luận của cơ quan điều tra về nguyên nhân song rất có thể liên quan đến vấn đề kĩ thuật (lốp quá cũ hoặc tái chế). Từ lâu các cơ sở dịch vụ sửa chữa xe nhiều tỉnh phía Nam thường thu gom lốp ô tô mòn cũ về đắp lại thành lốp nhìn như mới và được một số lái xe sử dụng để tiết kiệm chi phí. Do việc đắp lốp bằng gia nhiệt nên khi xe đi trong thời tiết nóng, liên kết giữa lốp cũ và phần đắp mới dễ bị tách ra, kết hợp áp suất hơi lốp tăng lên sẽ dễ dẫn tới nổ lốp. Một vấn đề kĩ thuật và kĩ năng thường liên quan đến các vụ tai nạn xe tại các khu vực đèo dốc dài, cao. Theo quy tắc an toàn khi đi xe trong khu vực đèo dốc thì đi lên ở số nào, khi xuống cũng phải đi số đó. Khi lên dốc cao lái xe thông thường chỉ đi số 2 hoặc 1. Tương tự khi xuống dốc cũng đi số tương ứng, làm như vậy để dùng số, động cơ xe kìm tốc độ. Tuy nhiên, có những lái xe khi xuống dốc tận dụng quán tính cho xe đi tốc độ cao hơn, lúc đó buộc phải rà phanh để hãm bớt tốc độ. Nếu đường dốc dài sẽ dẫn đến phanh bị nóng và nhanh chóng mòn hết lớp gỗ phít má phanh, trơ ra đế thép, lúc đó sẽ xảy ra hiện tượng mất phanh. Trong xây dựng đường giao thông có khái niệm siêu cao khi thiết kế mặt đường những nơi quanh co. Xe lưu thông tại đường cong, lực đẩy ngang có tác dụng làm cho xe bị trượt, lật theo phương ngang, đặc biệt khi chạy ở làn ngoài. Để giảm trị số lực đẩy ngang, người ta thiết kế mặt đường một mái, nghiêng về phía bụng đường cong, lưng đường sẽ cao và bụng đường hạ thấp, đây gọi là mặt đường siêu cao. Điều này dễ nhận thấy tại các đường đua ô tô công thức 1, nếu không thiết kế mặt đường siêu cao, các xe khi vào cua sẽ văng khỏi đường đua. Nhiều yếu tố liên quan trong bảo đảm trật tự an toàn giao thông Xin bàn sâu về kĩ thuật liên quan tới an toàn giao thông bởi tới đây các cơ quan chức năng sẽ trình dự thảo tách Luật Giao thông đường bộ thành hai luật: Luật Bảo đảm trật tự an toàn giao thông và Luật Đường bộ. Luật Đường bộ, dù cắt đi chữ giao thông thì nó vẫn là công trình giao thông, một phần rất quan trọng, không thể thiếu trong bảo đảm an toàn. Khi tách ra thành luật riêng có thể hiểu, Luật Đường bộ sẽ chủ yếu đề cập về xây dựng công trình và kĩ thuật đường bộ. Liệu sau đó có cần xây dựng riêng một Luật Đường thủy, Luật Đường không tương tự Luật Đường bộ và các luật đó có thoát li yếu tố an toàn? Để bảo đảm an toàn giao thông cần các yếu tố không thể tách rời: Quản lí điều hành giao thông; năng lực, ý thức của người tham gia giao thông; các thiết chế kĩ thuật công trình hạ tầng và kĩ thuật phương tiện giao thông. Tính thống nhất, đồng bộ của luật pháp là yêu cầu cơ bản để nó đi vào cuộc sống. Hệ thống luật pháp của ta hiện có tình trạng chồng chéo, gây khó khăn, vướng mắc khi triển khai trong thực tiễn. Liệu có xảy ra tình trạng khập khiễng, bất cập mới khi tách Luật Giao thông đường bộ thành hai luật riêng biệt? Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 6/4/2022 Đinh Hoàng

Nghịch lí

 

Làm thêm giờ và giá của sức lao động Ngày làm 8 giờ, tuần làm 6 ngày là mục tiêu đấu tranh của giai cấp công nhân cách đây hơn một trăm năm. Mục tiêu đó hiện nay người lao động ở hầu khắp các quốc gia đã đạt được, nhiều nơi ngày làm việc chỉ còn 6 tiếng, tuần 5 ngày (khoảng 1.900 giờ mỗi năm). Không ít nước công nghiệp phát triển đang có mục tiêu tiếp tục hạ số giờ và ngày lao động của công nhân dựa vào sự phát triển của khoa học công nghệ và năng suất lao động. Một nghịch lí đang diễn ra với nước ta, đó là cả doanh nghiệp và người lao động (NLĐ) đều “khát khao” được tăng thêm giờ làm vì những mục tiêu khác nhau: Doanh nghiệp cần tăng ca để nâng cao khối lượng sản phẩm, tiến độ sản xuất, tăng lợi nhuận; một bên cần tăng thêm thu nhập để bảo đảm cuộc sống. Công nhân Nhà máy sản xuất giày và phụ liệu Tam Cường (thuộc Công ty TNHH Đỉnh Vàng, Hải Phòng) tập trung đòi quyền lợi tại cửa nhà máy Sự mong mỏi đó đã được phần nào đáp ứng khi ngày 23/3 vừa qua, 100% thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã nhất trí thông qua nghị quyết về số giờ làm thêm trong năm. Theo đó, giờ làm thêm mỗi tháng của NLĐ được nâng từ 40 lên tối đa 60 giờ, khống chế 300 giờ/năm. Doanh nghiệp được tăng ca cũng đồng nghĩa không cần tuyển dụng thêm một lực lượng lao động hay đổi mới công nghệ để nâng cao năng suất; không bị áp lực tăng lương cho NLĐ dù mức sống của họ dần trượt xuống (do lạm phát hằng năm) và mức sống đang dưới mức tối thiểu. Với NLĐ hiện mức lương chỉ bằng hoặc dưới mức sống tối thiểu, (có ý kiến cho rằng hiện đang dưới mức sống tối thiểu 15%). Đây là lí do NLĐ luôn mong muốn được tăng ca, làm thêm giờ, thậm chí coi đó như một ưu ái của chủ sử dụng lao động với mình. Thực tiễn đang diễn ra việc công nhân nhảy việc sang nơi có chế độ tăng ca, làm thêm giờ để tăng thêm thu nhập vì đồng lương quá thấp, không bảo đảm cuộc sống vật chất. Với thời lượng 10-12 giờ làm thêm mỗi ngày, NLĐ sẽ không còn thời gian cho những nhu cầu cuộc sống văn hóa, tinh thần khác. So sánh giữa quốc gia NLĐ chỉ cần làm 6 giờ/ngày, 5 ngày/tuần với người làm 11 giờ/ngày (giả sử mức sống tương đương về vật chất) thì đã thấy giá sức lao động cách nhau rất xa (quá rẻ và rất đắt). Trước đây nhiều người tự hào coi ta có thị trường lao động cạnh tranh với giá nhân công rẻ, một lợi thế thu hút đầu tư nước ngoài. Nay ít người nhắc đến chuyện này nhưng đây vẫn đang là thực tế không vui, một trong các nguyên nhân lựa chọn Việt Nam của nhà đầu tư FDI. Thị trường những năm qua có những mặt hàng bất ổn cần quỹ bình ổn để giá cả không tăng quá cao hay giảm quá sâu. Trong nông nghiệp, chuyện giải cứu giá nông sản diễn ra xuân thu nhị kì. Vậy giá của sức lao động trên thị trường của ta có phải là vấn đề đáng quan tâm, cũng cần “giải cứu”? “Lợi ích hài hòa, khó khăn chia sẻ”, đó là mong mỏi được lãnh đạo Đảng, Nhà nước nhiều lần nhắc tới khi làm việc với các doanh nghiệp cả trong nước và FDI. Kì vọng tại diễn đàn Quốc hội, vấn đề này sẽ được quan tâm nhiều như chuyện tranh luận tăng thêm bao nhiêu giờ làm việc mỗi năm của NLĐ trong những năm qua./. Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 30/3/2022 Đinh Hoàng

Pháp luật và đầu tư

 

“Cọc” to sẽ khó bỏ Câu chuyện đấu giá đất tại Thủ Thiêm (TP Hồ Chí Minh) với giá trúng cao ngất ngưởng khiến dư luận “nóng” suốt từ đó đến nay. Rồi sau khi doanh nghiệp bỏ cọc lại nóng lên chuyện xử lí thế nào với hành vi bỏ cọc, (chuyện ngay từ đầu nhiều người đã dự đoán sẽ diễn ra như một kịch bản). Hành vi lũng đoạn, thao túng thị trường bất động sản đã rõ, nhưng xử lí hành chính hay hình sự? Phải chăng pháp luật đang có kẽ hở để người ta trục lợi? Tại Điều 39 của Luật Đấu giá tài sản số 01/2016/QH14 quy định về “Tiền đặt trước và xử lí tiền đặt trước” thì người tham gia đấu giá phải nộp tiền đặt trước. Khoản tiền đặt trước do tổ chức đấu giá tài sản và người có tài sản đấu giá thỏa thuận, nhưng tối thiểu là 5% và tối đa là 20% giá khởi điểm của tài sản đấu giá. Đây phải chăng là một trong những “khe hở” đang bị lợi dụng? Hiện giá khởi điểm của tài sản đấu giá, nhất là đất đai thường dựa vào khung giá đất theo quy định của địa phương và luôn có khoảng cách (thấp hơn), thậm chí thấp hơn nhiều lần so với giá thị trường. Chính vì thế mà những cái “cọc” thường rất “mỏng manh” về giá trị, trong khi nó là chỗ dựa cho một giá trị thực tài sản rất lớn. Những lô đất bị thao túng đấu giá tại Thủ Thiêm Thử làm một con tính ví dụ trong vụ đấu giá đất tại Thủ Thiêm: Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Ngôi Sao Việt tham gia đấu giá với giá khởi điểm cho lô đất là 2.942 tỉ đồng, tiền đặt cọc cho mức giá này là 588,4 tỉ đồng, trúng đấu giá là 24.500 tỉ đồng. Giả sử con số 24.500 tỉ đồng là tương đối sát với giá trị thị trường thực tế thì con số hơn 588 tỉ đồng tiền cọc là rất nhỏ bé so với khối giá trị tài sản này, nó không còn là 20% nữa! Như vậy, tiền đặt cọc dựa vào “giá khởi điểm” chính là lỗ hổng luật pháp cần sớm được xem xét điều chỉnh. Giá khởi điểm chỉ như một “cái giá tạm tính” trong giao dịch mua bán. Nên coi đây là giá để các doanh nghiệp đặt cọc dự đấu giá. Với doanh nghiệp trúng đấu giá, giá đặt cọc cần được tính toán chính thức khi cuộc đấu giá hoàn thành và áp dụng với đối tượng này. Chẳng hạn như ví dụ trên, sau khi hoàn thành cuộc đấu giá, tiền đặt cọc của Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Ngôi Sao Việt phải tính dựa trên giá trị trúng đấu giá (20% của 24.500 tỉ đồng) mới hợp lí và chuẩn xác. Khi đó cái “cọc” chính thức sẽ có trị giá 4.900 tỉ đồng doanh nghiệp phải nộp. Liệu với số tiền đó doanh nghiệp này có dám bỏ cọc? Cũng chính khe hở “giá khởi điểm” mà nhiều năm qua trên khắp các tỉnh thành phố liên miên diễn ra các cuộc đấu giá. Đây như thể “sân khấu” để các đầu nậu đất đai tung hứng, diễn trò ảo thuật. Hệ quả là sau nhiều cuộc đấu giá, tài sản đất đai hàng nghìn tỉ đồng để cỏ mọc hoang hàng chục năm gây lãng phí vô cùng lớn cho Nhà nước và Nhân dân. Tiền đặt cọc chính thức dựa trên kết quả giá trị trúng đấu giá cuối cùng sẽ là “cánh cửa pháp luật” vững chắc ngăn cản mọi hành vi thao túng, lũng đoạn thị trường dựa vào các cuộc đấu giá tài sản đất đai./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 23/3/2022

Niềm tự hào bị tổn thương

 

Chủ quyền không gian mạng Khi người ta phát minh ra World Wide Web (WWW) vào năm 1991, có thể coi đó là thời điểm ra đời “không gian mạng”. Cũng từ đó, các quốc gia tham gia kết nối Internet đương nhiên có chủ quyền trên mạng toàn cầu này. Tương tự như thời kì con người mở mang bờ cõi, thám hiểm những vùng đất mới và xác lập chủ quyền quốc gia bằng luật pháp riêng, không gian mạng cũng cần được xác lập chủ quyền bằng pháp luật và công nghệ phù hợp. Trong kỉ nguyên công nghệ 4.0, tốc độ của thực tiễn cuộc sống luôn bỏ xa “cỗ máy” luật pháp vốn cồng kềnh và nặng sức ì. Dù vậy nó vẫn là cơ sở, nền tảng để định hướng và kìm hãm “bản năng hoang dã” của công nghệ, bởi các quốc gia trên thế giới đều có chung mục tiêu quản lí, bảo đảm quyền lợi chính đáng. Sự kiện bản quốc ca Việt Nam trong chương trình tường thuật trực tiếp giải AFF cup 2020 giữa 2 đội tuyền Việt Nam và Lào bị tắt tiếng giữa chừng không khác nào chủ quyền quốc gia bị vi phạm. Vụ việc gây tổn thương nghiêm trọng, đánh vào lòng tự tôn, tự hào dân tộc với những người theo dõi giải đấu trên kênh YouTube. Quốc ca bị tắt tiếng - nỗi nhục đến vì bọn chỉ biết có tiền Ngay sau sự cố trên, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã khẳng định trước báo chí: Pháp luật của Việt Nam nghiêm cấm bất kì tổ chức, cá nhân nào, dưới bất kì hình thức nào có hành vi ngăn chặn, cản trở việc phổ biến Quốc ca của Việt Nam một cách trực tiếp hay gián tiếp. Được biết Next Sport - kênh YouTube trực thuộc đơn vị phát hành Next Media đã thực hiện việc làm trên cùng thông báo: “Vì lí do bản quyền âm nhạc, chúng tôi buộc lòng phải tắt tiếng ở phần lễ chào cờ”. Next Media là kênh tổng hợp tin tức thể thao Việt Nam và quốc tế đã có hơn 600 triệu người theo dõi. Tại sao một hãng truyền thông với lượng người theo dõi như vậy mà lại không chắc chắn nội dung chính họ thực hiện trên môi trường mạng? Vậy các nội dung khác hãng này đã và đang thực hiện liệu có đáng tin? Phải chăng họ cũng như một công ty buôn lậu xuyên quốc gia, buôn bán hàng không rõ nguồn gốc, có thể bị phạt bất kì lúc nào!? Sự non kém về pháp luật bản quyền cùng tư duy chỉ biết lợi riêng, bất chấp lợi ích quốc gia, dân tộc dẫn tới hành động của đơn vị truyền thông trên. Dư luận mong chờ việc xử lí nghiêm khắc của cơ quan quản lí với hành vi đáng hổ thẹn của Next Sport. Cũng nhân việc này, Nhà nước cần hoàn thiện luật pháp để quản lí hiệu quả chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, khi Luật An ninh mạng chưa thể bao quát hết mọi lĩnh vực. Sự việc từng có hãng truyền thông phát quốc ca khi sử dụng bản phối có bản quyền của bên thứ ba đã bị phạt, trong khi Quốc ca Việt Nam hoàn toàn miễn phí toàn dân là vấn đề không nhỏ. Vậy “bên thứ ba” khi khai thác quốc ca làm bản phối đã xin phép Nhà nước và được pháp luật Việt Nam cho phép hay chưa? Nếu có việc xin phép thì không thể xảy ra hạn chế tiếp cận hoặc sử dụng vì mục tiêu thương mại. Chủ quyền quốc gia trên không gian mạng cũng quan trọng như chủ quyền vật chất, địa lí, nhất là khi cả thế giới đã bước vào kỉ nguyên số./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 25 tháng 12 năm 2021

Văn hóa người Tràng An

 

Nét làng nơi phố thị Hồi những năm 80 thế kỉ trước, trong một chuyến công tác về Hà Nội tôi có ghé thăm nhà riêng người bạn làm báo. Nhà người bạn ở con phố Cao Bá Quát, tôi đến đúng số nhà song bấm chuông hoài không thấy ai ra mở cửa. Bỗng thấy một bà chừng 50 tuổi ở số nhà bên cạnh mở cổng bước ra. Gật đầu chào tôi rồi bà nhẹ nhàng hỏi: “Chú là khách của chú Tuấn phải không? Chắc phải tầm hơn 11 giờ trưa chú ấy mới ở cơ quan về. Hiện nhà đi vắng cả, mời chú sang nhà tôi ngồi uống nước đợi chú ấy về”. Tuy là khách bất đắc dĩ song tôi được bà tiếp đón như thể khách đến nhà mình. Bà cẩn thận tráng ấm chén, pha trà mời khách. Ngồi tiếp tôi uống hết li trà vừa hỏi thăm về tôi, sau đó bà lấy mấy cuốn họa báo, sách để tôi đọc và dặn: “Chú ngồi đọc báo ráng đợi, tôi xin phép vì đang bận mấy việc vặt trong nhà”. Sau này tôi còn đến nhà anh bạn nhiều lần. Tuy thi thoảng mới gặp bà bên ngoài nhưng lần nào bà cũng nhẹ nhàng chào tôi trước và vẫn nhớ tên khiến tôi có cảm giác như gặp lại người bác hàng xóm thân thiết nơi quê nhà. Anh bạn tôi cho biết đa số người dân ở dãy phố này cư trú tại Hà Nội đã mấy đời, có nếp sống đẹp, thanh nhã của người Tràng An xưa.         Sống tại Hà Nội mấy chục năm tôi nhận thấy tại khác khu phố cũ, người Hà Nội đến nay vẫn giữ được nét văn hóa riêng. Trong phạm vi giao tiếp, nét thanh lịch được biểu hiện ở sự nhẹ nhàng, hoạt bát, thanh nhã trong lời ăn tiếng nói, sự lịch lãm, lịch thiệp trong ứng xử, sự nền nã, tự trọng và tự tôn, cách dụng ngôn tinh tế, khoáng đạt song chuẩn mực… Có thể thấy, văn hóa ứng xử của người Hà Nội xưa là một phần quan trọng của nền tảng văn hóa tinh thần trong tiến trình phát triển của một mảnh đất văn hiến nghìn năm tuổi. Sự phát triển đô thị bùng nổ nhiều năm qua khiến những nét đẹp xưa rất khó và không kịp thẩm thấu tới những khu vực dân cư mới của Hà Nội. Trong khi đó mặt xấu, cái tiêu cực trong nếp sống phố thị lại rất nhanh tiêm nhiễm vào giới trẻ. Mối quan hệ cộng đồng không giữ được sự gắn kết, tình cảm, thậm chí “đèn nhà ai nhà nấy rạng”. Nhiều ngõ phố dù khang trang sạch đẹp song cư dân như những người xa lạ dù hằng ngày vẫn nhìn thấy mặt nhau. Phong cách sống của người Tràng An đã mang lại cho người ta cảm giác ấm áp của tình cảm làng quê xưa nơi phố phường, hay nói đúng ra vẫn còn những nét “làng trong phố”. Thật buồn, hiện nay tại nhiều làng quê dù đời sống có khá giả, sung túc hơn xưa nhưng lại đang mang đến cảm giác “phố trong làng” với những xô bồ, nhộn nhạo của phố chợ./.  Đinh Hoàng Bài bình mục suy ngẫm, Tạp chí Người cao tuổi ngày 22 tháng 12 năm 2021

Thủ thuật kinh doanh?

 

Bất thường sẽ chìm vào “hư không”? Tháng 4/2021 dư luận xôn xao chuyện chính quyền tỉnh An Giang đưa ra đấu giá 2 mỏ cát sông Tiền, sông Hậu có được giá “khủng” nhất từ trước đến nay: Khởi điểm chỉ 7,2 tỉ đồng nhưng được doanh nghiệp bỏ giá lên đến 2.811 tỉ đồng! Cho đến nay chưa có thông tin gì thêm việc chính quyền đã thu được bao nhiêu tiền trong số hơn 2,8 nghìn tỉ đồng này. Báo chí cũng không thể liên lạc được với lãnh đạo doanh nghiệp trúng đấu giá là Công ty TNHH thương mại và dịch vụ T-S.Home. Vào tháng 5/2021 một doanh nghiệp mới đăng kí thành lập tại Hà Nội là Công ty CP tập đoàn đầu tư công nghệ tự động toàn cầu với vốn điều lệ lên tới 500 nghìn tỉ đồng. Đây là số vốn lớn hơn vốn điều lệ của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Viettel và hầu hết tập đoàn kinh tế lớn ở Việt Nam. Chủ doanh nghiệp là một người hơn 30 tuổi, xa lạ với các doanh nghiệp và chính quyền sở tại. Địa chỉ trụ sở doanh nghiệp tại số 43 Trích Sài, quận Tây Hồ, TP Hà Nội chỉ là khu đất nhỏ cùng căn nhà cấp 4 được thuê rửa xe. Đến nay đã quá hạn song doanh nghiệp trên không có động thái huy động số tiển như đăng kí. Chủ doanh nghiệp nói rằng “vốn nằm trong chất xám”! 4 lô đất "vàng" có ký hiệu 3-5, 3-8, 3-9 và 3-12 tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP.HCM)  Những ngày qua, việc Công ty TNHH Đầu tư Bất động sản Ngôi Sao Việt (thành viên Tập đoàn Tân Hoàng Minh) trúng đấu giá lô đất 3-12 (10.060 m2) tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm với giá 24.500 tỉ đồng (gấp 8,3 lần giá khởi điểm) khiến thị trường BĐS tại TP Hồ Chí Minh và cả nước xôn xao. Việc huy động 1 tỉ USD để thanh toán đang là 1 vấn đề đặt ra, không ít chuyên gia cũng nghi ngại và cho rằng, nếu huy động thành công cũng là 1 câu chuyện cá biệt về dòng tiền! Theo báo cáo gửi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội vào thời điểm tháng 4/2020, công ty bất động sản trên có vốn chủ sở hữu chỉ là 1.902 tỉ đồng; hệ số nợ/vốn chủ sở hữu là 3,4 và lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 271 tỉ đồng. Vậy sau 30 ngày, doanh nghiệp này huy động đâu ra 50% (12.250 tỉ đồng) và sau 60 ngày huy động đủ 24.500 tỉ đồng? Theo tính toán, mỗi mét vuông tại lô đất này được doanh nghiệp trả giá 2,4 tỉ đồng, cao gấp hơn 8 lần giá tại thị trường cùng khu vực! Sự kiện đấu giá với giá bất thường này lập tức tác động tới thị trường BĐS, chứng khoán và giá cổ phiếu BĐS tại TP Hồ Chí Minh. Nhiều nhận định cho rằng doanh nghiệp trên “chém gió” có chủ đích, bởi đây là công ty con của Tập đoàn Tân Hoàng Minh - một doanh nghiệp BĐS lớn. Có khả năng công ty trên sẽ hủy kết quả đấu giá và chịu mất số tiền đặt cọc. Tuy nhiên, liệu số tiền đó có lớn hơn “quả ngọt” mà một số “ông lớn” BĐS hưởng lợi do giá thị trường được kích lên sau vụ đấu giá với giá bất thường? Đây là khả năng mà một số chuyên gia BĐS đã chỉ ra. Nếu thị trường biến động tăng giá theo sẽ tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ cho đầu tư và phát triển đô thị trong tương lai. Mong sự bất thường trong cuộc đấu giá này sẽ không đi vào “hư không” như những vụ việc bất thường nghìn tỉ khác xảy ra thời gian vừa qua./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 21 tháng 12 năm 2021

Đầu tư và kinh doanh

 

“Đa cấp” trái phiếu Mô hình đa cấp biến tướng vẫn đang là thực trạng gây bức xúc xã hội và tạo nhiều hệ lụy xấu. Do mô hình này ngày một biến hóa tinh vi, lợi dụng công nghệ mới trên môi trường mạng nên rất khó khăn cho các cơ quan quản lí. Với lãi suất cao ngất ngưởng cùng những “chuyên gia” tư vấn lọc lõi mánh khóe nên vẫn có nhiều người sa vào bẫy để mất tiền. Nhiều người nhận biết được mô hình đa cấp nên đã chuyển hướng sang các kênh đầu tư khác như ngân hàng, chứng khoán và trái phiếu. Trái phiếu doanh nghiệp đang là kênh hấp dẫn nhất vì mức lãi suất luôn cao hơn gửi tiết kiệm hay đầu tư bất động sản, chứng khoán… cần có hiểu biết, kinh nghiệm đầu tư. Với mô hình đa cấp, do không có sản xuất, kinh doanh gì tạo ra lợi nhuận để trả cho nhà đầu tư nên chỉ có cách duy nhất là lấy tiền người đầu tư sau trả cho người đầu tư trước. Đến một ngưỡng nhất định với số tiền đủ lớn, nó được “đánh sập” và chủ doanh nghiệp biến mất. CEO doanh nghiệp đó không biến mất, chỉ “tàng hình” và lại xuất hiện với một cái tên doanh nghiệp đa cấp mới. Quy trình huy động vốn được lặp lại và… lặp lại. Thời gian qua, việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là phát hành trái phiếu doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm của một số doanh nghiệp, tổ chức phát hành có dấu hiệu tăng nhanh và nóng, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả cho nền kinh tế. Từng có những doanh nghiệp làm ăn thua lỗ hoặc do dịch bệnh sản xuất khó khăn, đình đốn dù không có lợi nhuận vẫn mạnh bạo phát hành trái phiếu lợi suất cao nhằm cạnh tranh, thu hút vốn. Vậy khi đến kì hạn thanh toán cho nhà đầu tư họ lấy đâu ra tiền? Không còn cách nào khác, doanh nghiệp phát hành dạng này phải tiếp tục phát hành trái phiếu để lấy tiền cho thanh khoản. Lúc này, lợi nhuận của các nhà đầu tư trước được thanh toán bằng tiền của nhà đầu tư mới. Phương thức này mang bong dáng của mô hình đa cấp biến tướng kể trên. Nhận thấy “sức nóng” và nguy cơ “bong bóng” trái phiếu doanh nghiệp, vừa qua Bộ Tài chính đã có văn bản yêu cầu Ủy ban Chứng khoán nhà nước, Vụ Tài chính ngân hàng, Thanh tra Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam đẩy mạnh việc kiểm tra, giám sát việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp để bảo đảm thị trường trái phiếu doanh nghiệp trở thành một kênh huy động vốn quan trọng, hiệu quả, hạn chế tối đa rủi ro cho nhà đầu tư. Dù chậm song hi vọng động thái trên của Bộ Tài chính sẽ ngăn chặn được việc doanh nghiệp mang bóng dáng “đa cấp trái phiếu” không thể tiếp tục “bơm” cho “trái bóng” căng thêm và phát nổ./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 16 tháng 12 năm 2021