Nghiên cứu, trao đổi

 

Nên nghiên cứu nâng đường sắt lên cao Hiện hệ thống đường sắt vận tải khu vực nội đô Hà Nội đang tồn tại vấn đề lịch sử để lại, đó là tình trạng có hàng chục điểm giao cắt từ ga Long Biên, qua ga chính Hà Nội kéo dài đến ga Văn Điển, Thường Tín. Đoạn này chỉ với hơn chục km nhưng lại có rất nhiều điểm giao cắt chính thức và đường dân sinh tự phát. Cùng với đó là việc cư trú trong phạm vi hành lang an toàn đường sắt suốt dọc tuyến này. Nhà ở của hàng trăm hộ dân xây dựng sát đường tàu và việc kinh doanh, buôn bán thường trực nguy cơ mất an toàn dọc phạm vi khu ga chính cự 1-5km về hai hướng Bắc và Nam. Tuyến đường sắt chạy song song với quốc lộ 1A, qua địa bàn các huyện Thanh Trì, Thường Tín, tình trạng đường ngang tự mở của các hộ dân sống dọc tuyến xuất hiện khá dày, có nơi chỉ vài trăm mét đã có một đường ngang. Cùng với đó là hàng quán mọc lên, vật liệu xây dựng, phế thải đổ bừa bãi bên hành lang an toàn giao thông đường sắt. Đây thực sự là những mối hiểm họa thường trực, không chỉ xâm phạm đến hành lang an toàn giao thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn, đe dọa tính mạng và tài sản của người dân cũng như ngành đường sắt. Thực tiễn đã xảy ra nhiều vụ tai nạn thương tâm tại các điểm giao cắt dọc tuyến đường này trong những năm qua. Tại đường Ngọc Hồi (thuộc địa phận thị trấn Văn Điển, huyện Thanh Trì) gần như toàn bộ tuyến đường sắt đều có nhà dân san sát dọc theo chiều dài tuyến, vừa là nơi cư trú, vừa trở thành cửa hàng kinh doanh, buôn bán. Để thuận tiện cho việc kinh doanh, các hộ dân đã tự ý mở lối đi cắt ngang đường sắt, tháo rỡ barie bảo vệ đường tàu để làm lối đi lại. Nhiều đoạn barie đường sắt đã bị tháo dỡ làm đường dân sinh, không có rào chắn cũng như biển báo, hệ thống cảnh báo tàu chạy. Theo Nghị định số 56/2018/NĐ-CP ngày 16/4/2018, của Chính phủ quy định về quản lí, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt, hành lang an toàn giao thông đường sắt trong khu vực đô thị là 5m, song hầu hết đường sắt đi trong nội đô thành phố Hà Nội đều không đáp ứng được yêu cầu này. Thậm chí, có những đoạn đường sắt, cửa nhà chỉ cách đường ray chưa tới 2m như tuyến phố “cà phê đường tàu” (quận Ba Đình, Hà Nội). Tuy nhiên nếu thực hiện giải tỏa để bảo đảm cự li này dọc tuyến sẽ tốn nguồn ngân sách rất lớn mà cũng chỉ khắc phục được về cự li hành lang, còn hàng chục tuyến giao cắt đường bộ, đường dân sinh tự phát vẫn tồn tại. Trong giai đoạn 2021 - 2025, TP Hà Nội đã có kế hoạch xây dựng đường gom, hàng rào và các công trình phụ trợ suốt dọc tuyến với 15,7km nhằm xóa bỏ toàn bộ các lối đi tự mở. Tuy nhiên với ý thức một bộ phận người dân khi giao thông và kế mưu sinh, rất khó có thể khẳng định sẽ xóa bỏ được thực trạng đường ngang tự phát hiện nay trong tương lai gần. Những năm qua, thực hiện giải pháp cầu vượt nhẹ tại các điểm giao cắt và xây dựng tuyến đường bộ vành đai trên cao đã giúp Hà Nội giảm đáng kể áp lực và giải tỏa được nhiều điểm ùn tắc giao thông. Hà Nội cũng đã và đang triển khai xây dựng các tuyến đường sắt đô thị trên cao. Vậy tại sao cơ quan chức năng ngành đường sắt và Hà Nội không phối hợp nghiên cứu giải pháp nâng đường sắt lên cao? Người Pháp đã cho xây dựng cầu dẫn gồm 131 ô vòm từ ga Long Biên vào nội đô  Thực ra, đã có một đoạn đường sắt từ ga Long Biên vào ga trung tâm, đó là đoạn đường trên cao được người Pháp xây dựng song song với tuyến phố Phùng Hưng. Đoạn đường này được hạ dần độ cao khi vào ga Hà Nội và chỉ có điểm giao cắt bắt đầu từ ngã tư Trần Phú. Dưới đoạn đường cao này là hệ thống cốt nền được thiết kế thành những cống vòm và vẫn có thể bảo đảm giao thông dân sinh xuyên cắt qua gầm đường sắt. Vừa qua Hà Nội đã cải tạo trả lại kiến trúc ban đầu tại đây, tạo mĩ quan đẹp cho cả tuyến phố. Hà Nội đang thực hiện đục thông các ô vòm đường dẫn tuyến phố Phùng Hưng Giả thuyết nếu xây dựng toàn tuyến đường sắt từ sau ga Long Biên kéo đến tận ga Văn Điển, thậm chí đến gần ga Thường Tín theo hình thức kiến trúc tương tự đoạn dọc phố Phùng Hưng liệu có rẻ hơn so với nguồn tiền giải tỏa hành lang an toàn 5m? Cùng với đó là tiến hành cải tạo, nâng cấp, nâng độ cao khu vực ga Hà Nội tương ứng? Cách làm này sẽ xóa bỏ hoàn toàn các điểm giao cắt đường sắt có gác chắn cũng như đường dân sinh tự phát dọc tuyến này. Việc kinh doanh của các hộ dân bên đường tàu sẽ không còn ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu và nguy cơ tai nạn. Khi đó tàu vào ga trung tâm có thể nâng tốc độ cao hơn so với hiện nay. Cùng với đó, tuyến đường sẽ tạo một diện mạo mĩ qua đô thị đẹp, văn minh, xóa đi thực trạng nhếch nhác, lạc hậu dọc hành lang đường sắt. Với công nghệ, vật liệu và trình độ xây dựng hiện nay, thiết nghĩ việc thi công tuyến đường không quá khó khăn, phức tạp. Quá trình thi công có thể dừng tiếp nhận hành khách đi tàu, phía Bắc tới ga Long Biên, phía Nam đến ga Văn Điển hoặc Thường Tín./.   Đinh Hoàng Bài nghiên cứu trao đổi đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  06/9/2022

Cần cách nhìn mới về chung cư

 

Bình đẳng quyền sở hữu đất ở Bẵng đi một thời gian, vừa qua khi xây dựng dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) Bộ Xây dựng lại đưa ra đề xuất từng bị dư luận phản ứng: Quy định thời hạn sử dụng chung cư 50 hoặc 70 năm (tại phương án 1). Hết thời hạn, quyền sở hữu của chủ căn hộ sẽ chấm dứt.  Ai cũng biết rằng tuổi thọ một công trình xây dựng phụ thuộc vào chất lượng, kĩ thuật, vật liệu… được sử dụng khi thi công. Do vậy, quy định thời hạn phải căn cứ vào những vấn đề đó chứ không thể vì tên tuổi công trình. Những công trình như Nhà hát lớn, Phủ Chủ tịch, Nhà khách Chính phủ… (tại Hà Nội), Bưu điện trung tâm, Bảo tàng mỹ thuật, Bến Nhà Rồng… (tại TP Hồ Chí Minh) hay nhiều kiến trúc Pháp khác có lẽ tuổi đời đã trên trăm năm mà cho đến nay vẫn vững chắc, bền đẹp như thuở ban đầu. May mắn thay người Pháp đã không quy định thời hạn sử dụng những công trình này là 50 hay 70 năm! Nhà hát lớn Hà Nội Một thực trạng buồn là hàng nghìn căn chung cư tại các đô thị được xây dựng từ những thập niên 70, 80 thế kỉ trước nay xập xệ mất mĩ quan đô thị, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn song đang bế tắc về cách giải quyết. Phải chăng từ chuyện khó khăn cải tạo, xây mới các chung cư cũ này mà cơ quan quản lí muốn tạo một nền tảng pháp lí mới để tương lai dễ giải quyết với chung cư cũ? Kĩ thuật, chất lượng xây dựng nhà ở, chung cư hiện nay đã khác xa và tiến bộ vượt bậc so với cách đây 40-50 năm, không thể nhìn thực trạng hiện tại của chung cư cũ để xây dựng pháp lí cho hàng chục năm sau. Cần có quan điểm và cách nhìn đúng đắn, khách quan và khoa học về thời hạn sử dụng công trình hiện nay, không chỉ nhà chung cư. Người dân sở hữu căn hộ chung cư, suy đến cùng là bình đẳng với người có căn hộ riêng lẻ. Mỗi người khi mua căn hộ cũng đồng thời là mua quyền sử dụng đất ở của căn chung cư đó dù nó rất nhỏ (vì phải chia bình quân cho diện tích các tầng nhà). Dù nhà ở loại gì thì cũng phải gắn với đất ở, không thể tồn tại trên không trung. Nếu quy định thời hạn 50, 70 năm thì chỉ có thể là thời hạn của công trình xây dựng đó chứ không thể là thời hạn quyền sử dụng đất ở của người đã sở hữu. Hết thời hạn, khi công trình xuống cấp cần cải tạo hay xây mới thì quyền sở hữu vẫn không thể thay đổi. Nên chăng cơ quan quản lí cần xây dựng bộ tiêu chí, tiêu chuẩn một cách khoa học để thẩm định, đánh giá sự an toàn của các công trình khi xây dựng, từ đó quyết định thời hạn sử dụng cho phù hợp. Việc này cần áp dụng với toàn bộ các công trình (trong đó có chung cư và nhà ở riêng lẻ), bởi tại Hà Nội đã từng xảy ra những vụ sập nhà riêng lẻ do cũ nát. Khi xây dựng pháp luật, cơ quan quản lí cần dựa trên nền tảng pháp lí cao nhất về quyền sở hữu nhà ở, đất ở của cá nhân đã được pháp luật bảo vệ. Không thể vì chất lượng, tên gọi công trình mà tước đi quyền sở hữu hợp pháp của người dân./. Đinh Hoàng  Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  28/9/2022

Bảo tồn lạc hậu

 

Độc đáo hay kì dị? Theo từ điển, độc đáo là biểu hiện tính chất riêng của mình, không phỏng theo những gì đã có xưa nay, không giống, không lẫn với những gì có ở người khác và thường nói về nét đẹp, sáng tạo (ý tưởng độc đáo, kiến trúc độc đáo…). Có một thực trạng kì lạ đang được một số người cho là độc đáo tại phố cà phê đường tàu (đoạn từ ga Long Biên đến ga Hà Nội). Tại đây, khách hàng ngồi uống cà phê chỉ cách ray đường tàu chừng hơn một mét, khách du lịch thì dàn hàng ngang trên đường ray chụp ảnh, thậm chí vô tư ngồi, nằm xuống để chụp được những bức ảnh độc lạ! Vừa qua công an hai quận Hoàn Kiếm và Ba Đình (Hà Nội) lại đồng loạt ra quân, hàng rào được dựng lên để ngăn người dân và du khách vào các quán “cà phê đường tàu” thuộc 2 phường Hàng Bông (quận Hoàn Kiếm) và Điện Biên (quận Ba Đình). Các hộ đang kinh doanh này đều vi phạm hành lang an toàn đường sắt. Mỗi khi cơ quan chức năng muốn dẹp bỏ việc kinh doanh cà phê tại tuyến đường tàu này là lại có những ý kiến trái chiều, muốn duy trì nó với lí do “phát triển kinh tế du lịch” và “giữ lại một địa điểm độc đáo của Hà Nội”. Tiếc thay ý kiến này không chỉ của một số người vì lợi ích riêng mà còn có sự cổ súy của một vài đơn vị truyền thông. Họ cho đây là “sản phẩm du lịch độc đáo của Hà Nội”, là thứ đóng góp vào kinh tế Thủ đô, kế mưu sinh của người dân! Có kênh truyền hình phỏng vấn mấy ông “Tây ba lô”, một vài du khách thích sống ảo như thể đây là đánh giá khách quan của du khách cả trong nước và quốc tế!? Nếu chiểu theo khái niệm từ điển thì quả là cách kinh doanh này cũng “biểu hiện tính chất riêng của mình… không giống, không lẫn với những gì có ở người khác”, bởi trên thế giới chẳng quốc gia nào cho phép sự tùy tiện, vô pháp như vậy. Có lẽ sự kì dị và tính nguyên sơ lạc hậu như cách đây hàng trăm năm đã khiến khách Tây tò mò mà thôi. Đây không thể coi là nét đẹp của việc kinh doanh hay văn hóa bởi đó không thể hiện tính mới, tính sáng tạo và nhân văn, khi mà người kinh doanh coi thường pháp luật, bất chấp sự an toàn tính mạng của khách hàng. Cũng không thể biện minh vì sinh kế của dân bởi Hà Nội còn có hàng vạn người sống trong các ngõ phố chật hẹp mà vẫn có kế mưu sinh, đâu cần vi phạm quy định của luật pháp? Hà Nội cần du khách tìm đến du lịch với những di sản vật thể và phi vật thể mang nét đẹp của văn hóa, nét đẹp trong phong cách con người Hà Nội suốt chiều dài lịch sử nghìn năm văn hiến và cuộc sống văn minh hiện đại chứ không thể là ấn tượng về sự tùy tiện, nhếch nhác, lạc hậu. Đã đến lúc Hà Nội và ngành đường sắt cần cùng nhau bàn bạc để đưa ra các giải pháp khắc phục cơ bản một tồn tại của lịch sử. Việc này cần quyết tâm chính trị và nguồn lực lớn của cả trung ương và địa phương, sự ủng hộ của báo chí, truyền thông. Mong việc ra quân lần này không lặp lại những lần ra quân trước và Hà Nội sẽ dẹp được một hình thái kinh doanh kì dị./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  23/9/2022

Nền giáo dục lợi nhuận

 

“Mỏ vàng” sách giáo khoa Có người đã đưa ra khái niệm: Khoa học là biến cái phức tạp thành cái đơn giản. Biến những thứ rối rắm, phức tạp thành thứ mà ai cũng dễ dàng nhận ra, đó mới là sự cao siêu của khoa học mà con người đang nỗ lực vươn tới. Thế nhưng nay lại có chuyện người ta đang biến những thứ tương đối đơn giản thành sự dài dòng, phức tạp,  đó là nội dung một vài cuốn sách giáo khoa (SGK). Việc làm SGK phổ thông hiện nay đang theo khuynh hướng “SGK dày cho một nội dung mỏng”. Người biên soạn sách đang cố gắng kéo dài thời gian giảng dạy và cách trình bày cho cùng một nội dung so với sách thời trước. Cách đây mấy chục năm, dưới thời Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên, SGK cho tất cả môn học của hệ giáo dục phổ thông được viết ra chỉ bởi một nhóm nhỏ tác giả trong một khoảng thời gian ngắn, dưới sự chủ biên của giáo sư Hoàng Tụy. Thù lao viết sách được trả bằng lương, bồi dưỡng không đáng kể, Chính phủ không phải trả chi phí cho các dự án. Chỉ đơn cử ví dụ: Trẻ lớp 1 những năm 1990 không cần nhiều bài học như hiện nay và cũng chỉ dùng hết hai cuốn vở ô li mỏng để nhận biết và cộng trừ từ 1 đến 100. Trẻ nhà nghèo thậm chí có thể học cộng trừ từ 1 đến 100 với bút bằng cành tre và giấy là bãi đất cát, trong khoảng mươi bài học…   Thế nhưng SGK hiện hành, để dạy học sinh các số từ 1 đến 100 và cộng trừ từ 1 đến 100, sách Toán 1 (bộ Cánh Diều) cần đến 172 trang giấy khổ lớn (18,5cm x 26cm), cùng hai cuốn vở bài tập Toán 1 (17cm x 24 cm), gồm 76 bài, dày 162 trang. Đích cuối cùng cũng đều là cộng trừ từ 1 đến 100 mà thôi! Các tác giả viết sách đã “nỗ lực” làm cho bộ sách “phong phú, màu sắc, bắt mắt hơn”... để thu hút “khách hàng”. Vì thế mà mọi tổ hợp của phép cộng trừ các số từ 1 đến 100 được liệt kê ra với đủ kiểu tranh vẽ minh họa. Những thứ “hơn” vô ích này không chỉ làm dày cuốn sách, tăng tiền in ấn, mà tai hại hơn, đi ngược với tiến bộ và khoa học giáo dục.   Năm 2014, Bộ Giáo dục & Đào tạo đề xuất chi 34.275 tỉ đồng để đổi mới chương trình và SGK. Con số quá lớn khiến dư luận xôn xao và nhiều ý kiến phản biện nên về sau đã được giảm xuống. Song, qua ba nhiệm kì bộ trưởng, Bộ Giáo dục & Đào tạo cũng đã chi những khoản tiền khổng lồ để viết lại SGK và sẽ còn phải chi nữa cho đến khi hoàn tất bộ SGK mới (hiện mới có bộ sách cho lớp 3, 7 và lớp 10). Song song đó là chi phí mua sách hằng năm ngốn hàng nghìn tỉ đồng của phụ huynh học sinh. Ai cũng nhận ra, cách làm sách, định giá sách hiện nay đang mang lại những khoản lợi nhuận khổng lồ cho nhà làm sách. Còn với học sinh thì chưa biết hiệu quả ra sao nhưng hiện các nhà trường đang “rối mù” vì chuyện lựa chọn SGK mới “một chương trình, nhiều SGK”! Việc làm sách vì mục tiêu lợi nhuận, coi thị trường SGK như một “mỏ vàng” không những làm mất đi tính khoa học trong giáo dục mà nó đang gây lãng phí và tạo gánh nặng cho xã hội./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 23/9/2022

Níu kéo danh hão

 

Học làm dân Với nhiều người khi nghỉ hưu mới thực sự được làm một người… dân! Thực tiễn không ít người khi bước ra khỏi cánh cổng trường đại học được tuyển vào công chức, viên chức nhà nước sau đó là quá trình thăng tiến từ chức vụ nhỏ đến lớn nên đã không thể có thời gian để… làm dân. Khi còn công tác trong quân đội tôi cũng chỉ đôi lần vào vai dân đến cửa thủ tục hành chính để giải quyết việc riêng, còn lại đa số phó thác cho vợ đi giải quyết. Đó là lần đi làm thủ tục tách công tơ điện khi gia đình có người tách hộ khẩu. Lần đầu tôi đến được nhân viên điện lực lướt nhanh qua hồ sơ rồi trả ngay vì chưa có giấy đề nghị mua điện. Lần thứ hai đến thì nhân viên điện lực lại chỉ ra là thiếu giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở. Lần thứ ba đến tiếp tục được nhân viên điện lực cho biết cần có một bản xác nhận của cảnh sát khu vực về lưu trú đồng thời hẹn 2 tuần để  nhân viên điện lực đi khảo sát hệ thống điện của gia đình xem có lắp được thêm công tơ hay không. “Quá tam ba bận” đi đi lại lại tôi mới hoàn chỉnh được bộ hồ sơ để được tách công tơ. Nếu nhân viên điện lực kiểm tra kĩ càng ngay lần đầu, hướng dẫn cụ thể, chỉ ra các loại giấy tờ cần thiết thì tôi đã không phải đi lại mấy lần như vậy. Lần sau cùng mang bản xác nhận của cảnh sát khu vực đến tôi định bụng góp ý thẳng thắn về cách làm việc gây phiền hà cho dân của nhân viên này nhưng chợt nghĩ, chắc gì họ đã tiếp thu, thậm chí bực lên rồi “ngâm” hồ sơ, chưa biết khi nào mới xong nên đành thôi. Khi chia sẻ chuyện này với một người bạn, ông tỏ ra tiếc bảo sao không nói trước vì ông có thể giúp làm đơn giản, nhanh chóng. Ông cho biết có người bạn là cán bộ cấp phòng của quận này, khi ông nhờ tách công tơ, anh này chỉ cần nói trước với bên điện lực, ông chỉ việc nộp hồ sơ cơ bản, thiếu cái gì nhân viên điện lực gọi điện thoại để hoàn thiện chứ không cần đi lại nhiều lần. Vậy là khi vào “vai dân” tôi mới ngộ ra, cách phục vụ “quan” với dân của cơ quan công quyền đôi khi cũng có sự khác nhau! Một hội lãnh đạo, những người không muốn làm dân Gần đây nở rộ trào lưu người được nghỉ hưu song vẫn không muốn làm dân dù ai cũng biết “quan nhất thời, dân vạn đại”. Cứ nhìn vào một số tổ chức được tùy hứng lập ra như Hội tướng lĩnh Đức Thọ (Hà Tĩnh), Câu lạc bộ giám đốc CDC miền Bắc rồi mới đây là Hội Lãnh đạo Sở và các Trưởng phòng, ngành giáo dục Hà Tĩnh… thì mới thấy nhiều quan chức dù “hết quan” nhưng vẫn chưa muốn “hoàn dân”. Dù lí do đưa ra là để đóng góp những điều tốt cho xã hội nhưng thực chất họ chỉ muốn giữ mãi cái danh bởi biết từ cái danh cũng có thể sinh ra cái thực! Quan chức khi nghỉ hưu muốn đóng góp cho xã hội không gì hơn hãy trở thành những dân thường thực thụ, lúc đó mới có thể nhận ra những điều mà khi đương chức dù có “vi hành” cũng khó biết được. Và khi đó người ta mới có thể đưa ra được ý kiến ích nước, lợi dân. Xem ra với một số công chức, học làm dân cũng không dễ dàng gì! Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  15/9/2022

Người giàu có dạy được cách sống?

 

Khuôn mẫu của “cá mập” Chương trình Thương vụ bạc tỉ (tên tiếng Anh: Shark Tank Vietnam) là chương trình truyền hình khá nổi tiếng dành cho các startup trẻ. Chương trình truyền cảm hứng cho các người chơi là doanh nhân khởi nghiệp thực hiện các bài thuyết trình về những sản phẩm độc đáo của họ trước một hội đồng các nhà đầu tư, tường thuật lại quá trình thương thuyết để thuyết phục các nhà đầu tư quyết định đầu tư vào dự án kinh doanh của mình... Các Shark (còn được hiểu như những “cá mập” về kinh nghiệm kinh doanh và vốn đầu tư) thường được chọn trong số các doanh nhân thành đạt, sẵn sàng rót vốn cho ứng viên tiềm năng có thể giúp đồng vốn của họ sinh lời. Những ứng viên tài năng cùng những khoản đầu tư bạc tỉ đã mang lại thương hiệu cho chương trình truyền hình và không thể phủ nhận, nó cũng mang đến thương hiệu cho chính các… “cá mập”! Chẳng thế mà khán giả truyền hình thường gắn tên các nhà đầu tư với cá mập như Shark Hưng, Shark Bình, Shark Linh... Trên diễn đàn truyền thông, các “cá mập” thỏa sức cật vấn ứng viên gọi vốn và khi quá đà họ còn đưa ra những lời khuyên, răn dạy dạng như phải sống thế này, nên ứng xử thế kia. Có câu “miệng nhà quan có gang có thép”, còn nhà giàu thì “mạnh vì gạo, bạo vì tiền”. Các nhà đầu tư sẵn tiền, mạnh bạo đầu tư cũng là chuyện thường tình song bạo nói, bạo dạy cách sống có lẽ đã vượt quá chức năng của một nhà đầu tư kinh doanh. Vừa qua phát ngôn của một vài Shark đã gây bão dư luận khi đưa ra những quan điểm riêng. Ví dụ, Shark Linh (bà Thái Vân Linh, Giám đốc Đầu tư tại DFJ VinaCapital) nói: ‘Có người chỉ sáng thức dậy đi làm, tối về coi truyền hình, hoặc đi nhậu với bạn. Mục tiêu trong cuộc sống của họ là gì họ cũng không biết. Họ không biết mình muốn gì, nhưng vẫn muốn sung sướng’; còn Shark Bình (Chủ tịch Tập đoàn NextTech) thì: ‘Dành thời gian cho việc giải trí, xem phim, nghe nhạc, chat chít… thì bản chất chúng ta vẫn chưa có đam mê. Và như vậy, chúng ta đang sống một cuộc sống vật vờ và khó bứt phá, khó thành công được’… Những quan điểm riêng này sao có thể áp đặt cho mọi người? Cuộc sống của con người đâu chỉ có kiếm tiền, làm giàu. Con người ta có thể chưa giàu về vật chất song dứt khoát không thể nghèo về tinh thần! Không giải trí, thưởng thức nghệ thuật, kết giao, chuyện trò với bầu bạn… thì sao giàu có về tâm hồn? Hai vợ chồng vua cà phê Trung Nguyên, một gia đình "cá mập" Các doanh nhân thành đạt trong kinh doanh là rất đáng trân trọng, họ có thể là những khuôn mẫu cho người khác học hỏi việc kinh doanh, khởi nghiệp. Tuy nhiên mục tiêu của cuộc sống là hạnh phúc chứ không phải đồng tiền. Người ta có thể dành rất nhiều tâm sức, thời gian làm việc, kiếm tiền song cuối cùng là để có cuộc sống hạnh phúc, đầy đủ vật chất và phong phú tâm hồn. Thực tiễn có không ít “nhà giàu vẫn khóc” đó thôi.           Ông chủ Cà phê Trung Nguyên Đặng Lê Nguyên Vũ từng bất lực thốt lên với vợ trong phiên tòa xét xử li hôn: “Tiền để làm gì? Tiền nhiều để làm gì mà để ngày hôm nay ngồi như thế này?”. Chỉ một ví dụ về gia đình đại gia giàu có đã cho ta biết bao điều đáng suy nghĩ/ Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  14/9/2022

Cánh tay nối dài của chủ nhiệm lớp

 

Có nên bỏ Ban đại diện cha mẹ học sinh? Cứ mỗi khi bước vào năm học mới là lại dấy lên chuyện lạm thu. Mọi bức xúc lạm thu thường hướng vào Ban đại diện cha mẹ học sinh (CMHS) như thể “tội đồ” vì đây là đầu mối thu hộ và cũng tham gia chi hộ một số khoản qũy. Việc phụ huynh và dư luận “dị ứng” với Ban đại diện CMHS cũng có cái lí riêng. Khi còn là một phụ huynh tôi thấy việc chọn thành viên Ban đại diện CMHS thường được giáo viên chủ nhiệm hoặc một vài cá nhân gợi ý, nhân sự nhằm vào người “có điều kiện” (kinh tế, vị thế…) chứ không vì khả năng tổ chức, hỗ trợ giáo dục. Thành viên Ban đại diện CMHS cũng thường là người đề xuất mức thu quỹ và nhanh chóng “gương mẫu” đóng trước. Công việc của Ban đại diện CMHS trong năm học thường chỉ là thăm tặng quà thầy cô nhân các dịp lễ, tết, ốm đau và khen thưởng học sinh cuối năm. Gần chục năm là phụ huynh học sinh tôi chưa được dự cuộc họp nào do Ban đại diện CMHS tổ chức có tính chuyên đề bàn về giáo dục hay quản lí học sinh. Danh sách đóng góp tài trợ giáo dục của lớp 10 ở 1 trường THPT tại TPHCM Trước những ý kiến đề xuất bỏ Ban đại diện CMHS, một lãnh đạo Vụ giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT từng khẳng đinh Bộ đã có quy định rất rõ trong Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT. Vậy Thông tư này có những quy định cụ thể như thế nào? Tại Điều 4 của điều lệ Ban đại diện CMHS ban hành kèm theo thông tư trên quy định về nhiệm vụ của Ban đại diện CMHS lớp là: Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp và các giáo viên bộ môn tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh; Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp chuẩn bị nội dung của các cuộc họp cha mẹ học sinh trong năm học; Tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh; Bồi dưỡng, khuyến khích học sinh giỏi, giúp đỡ học sinh yếu kém, vận động học sinh đã bỏ học trở lại tiếp tục học tập; Giúp đỡ học sinh nghèo, học sinh khuyết tật và học sinh có hoàn cảnh khó khăn khác; và, quyền hạn gồm: Quyết định triệu tập các cuộc họp cha mẹ học sinh (trừ cuộc họp đầu năm học cử Ban đại diện CMHS lớp) sau khi thống nhất với giáo viên chủ nhiệm lớp; Tổ chức lấy ý kiến cha mẹ học sinh của lớp về biện pháp quản lí giáo dục học sinh để kiến nghị cụ thể với giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên bộ môn về biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức, chất lượng dạy học; Phối hợp tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục truyền thống, hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh sau khi thống nhất với giáo viên chủ nhiệm. Như vậy tuyệt nhiên không có điều nào cho phép Ban đại diện CMHS vận động gây quỹ, thu chi quỹ hoặc thu hộ các khoản thu của trường, của lớp. Lâu nay hầu hết các trường đã tùy tiện cho phép Ban đại diện CMHS hoạt động không đúng nhiệm vụ và quyền hạn, trong khi nội dung quan trọng nhất là các hoạt động hỗ trợ giáo dục dường như bị xem nhẹ. Nếu Ban đại diện CMHS không thể hoàn thành nhiệm vụ, quyền hạn như quy định tại Thông tư 55 mà chỉ lo thu chi quỹ thì việc xem xét đề xuất bỏ tổ chức này là có cơ sở./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 08/9/2022

Thói xấu chia rẽ khối đoàn kết

 

Thói kì thị Hồi tôi mới nhập ngũ vào đơn vị, do tân binh ở nhiều vùng miền nên ban đầu thường tụ nhóm theo quê hương (làng, xã, huyện, tỉnh). Sau một thời gian sống cùng nhau thì “tính đồng hương” giảm đi và dần hình thành các nhóm bạn bè theo tính cách, sở thích hoặc đơn giản chỉ là… hợp nhau. Thế nhưng có một chuyện cứ khi nào được khơi ra là chắc chắn dẫn đến… cãi nhau, đó là câu chuyện gọi tên con tôm, con tép. Thực tiễn cách gọi tôm tép theo vùng miền có sự khác nhau, dân vùng ven biển, đồng bằng thường gọi tôm, tép là hai loại (có hình dáng giống nhau); còn dân vùng trung du, miền núi thì gọi tép là tổng hợp những con cá cỡ nhỏ, còn tôm thì chỉ phân biệt tôm to, tôm nhỏ với hình dáng giống nhau (tôm càng, tôm riu…). Mỗi khi “vấn đề tôm tép” được đưa ra là vùng nào cũng cho rằng cách gọi của “quê tôi” là đúng! Thậm chí đến mức đồng chí chính trị viên đại đội phải vào cuộc dàn hòa: “Các đồng chí gọi theo cách nói quê mình thì chẳng ai sai, vì đó là bản sắc, tập quán riêng. Nếu ai thích mất đoàn kết thì hãy tranh luận chuyện này. Mà đơn vị quân đội mất đoàn kết thì lấy đâu ra sức mạnh?”.   Thực tế mỗi miền quê đều có những phong tục, tập quán, nét văn hóa, lời nói, giọng điệu riêng, có nét đẹp và cả những thói tật, tồn tại... Những thói hư, tật xấu hoặc tập quán không đẹp nếu được nêu ra thường đánh vào lòng tự trọng của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng riêng. Con người thường mắc tật xấu nhất, đó là chỉ thích xoáy vào tật xấu của người khác, không muốn nói đến cái hay, cái đẹp của họ và thường quên đi cái chưa đẹp, thói tật của chính mình. Vừa qua, một tài khoản trên mạng xã hội đã đăng tải video với nội dung thể hiện quan điểm chê người miền Trung với những cụm từ không thiện cảm, thậm chí miệt thị. Ngay sau khi video này được lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội đã có rất nhiều người lên án gay gắt hành động kì thị vùng miền. Chúng ta đều biết miền Trung, một dải đất bao đời hứng chịu những khó khăn, gian nan của cả thiên tai lẫn địch họa. Thế nhưng cũng chính dải đất này đã sinh ra bao hào kiệt, nhân tài đóng góp lớn lao cho đất nước. Một vùng miền đầy gian lao và anh dũng trong các cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, ai cũng xứng đáng tự hào, sao lại khơi nên vài thói tật mang tính cá nhân để quy kết? Nếu không có bề dày truyền thống cưu mang, đoàn kết chống chọi với khó khăn, chịu thương chịu khó, nếu không có đức tính cần cù trong lao động, học tập… thì sao làm nên những kì tích trong suốt hàng trăm năm qua? Khi ai đó muốn xoáy và một vài thói tật cá nhân để hạ thấp cả một cộng đồng thì chắc chắn người đó có động cơ không tốt. Hiện nay một số kẻ xấu, thế lực thù địch thường đưa ra những chuyện khác biệt vùng miền để gây nên sự kì thị, phân biệt, từ đó phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thứ mà chúng sợ nhất và khó công phá nhất. Ai sa đà vào những chuyện kì thị vùng miền là đã mắc mưu kẻ xấu, trở thành “hạt nhân” làm việc không công cho chúng./. Đinh Hoàng  Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 30/8/2022

Hội tầm phào chưa chắc đã tào lao

 

Chuyện hội hè Năm trước tôi được anh bạn đồng nghiệp đã nghỉ hưu mời tham gia một cái hội có tên lạ “Hội những người viết báo chơi cá cảnh”. Biết chắc đây cũng như nhiều hội tầm phào khác, dù nể anh bạn nhưng tôi cũng đành xin kiếu với lí do quá bận. Các hội đoàn “trăm hoa đua nở” những năm qua khiến nhiều người lãng phí thời gian, thậm chí cả tiền bạc mà hầu hết chẳng mang lại hiệu quả cho xã hội. Trào lưu hội hè đang ngày càng phát triển với những cái ngày thêm lạ lùng hơn. Chỉ sau vụ lùm xùm của ông giám đốc CDC Quảng Ninh mọi người mới biết có tổ chức hội mang tên Câu lạc bộ Giám đốc CDC miền Bắc. Gần đây lại phát lộ một hội mới khi mạng xã hội bàn luận về Đại hội của Hội Tướng lĩnh huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh). Những hội mang tính chất giai tầng của một số người chức quyền có lẽ cũng chỉ mới phát triển thời gian gần đây nhưng nó đã được dư luận quan tâm. Theo Nghị định số 45/2010/NĐ-CP, Hội được hiểu là tổ chức tự nguyện của công dân, tổ chức Việt Nam cùng ngành nghề, cùng sở thích, cùng giới, có chung mục đích tập hợp, đoàn kết hội viên, hoạt động thường xuyên, không vụ lợi nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của hội, hội viên... Thử chiếu theo nghị định trên thì các tổ chức như CLB Giám đốc CDC và Hội Tướng lĩnh đều không có trong quy định pháp luật. Giám đốc (thuộc chính quyền), tướng lĩnh là những chức danh cán bộ trong hệ thống chính trị, không phải là một giới. Các hội này không thể là một hội chính trị (vì Nhà nước đã có quy định cụ thể). Hội tướng lĩnh chắc chắn cũng không thể giọi là một hội xã hội. Nếu các tổ chức này được hình thành thì tôn chỉ mục đích sẽ có mâu thuẫn, chồng chéo với tổ chức hội khác hoặc với chức trách, nhiệm vụ của chính quyền. Chẳng hạn tôn chỉ “bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của hội, hội viên”, khi hội viên đều là những cán bộ trung cao cấp nghỉ hưu, thì ai có thể xâm phạm mà bảo vệ? Các hội viên này cũng đâu cần “xóa đói giảm nghèo”… như tôn chỉ, mục đích của một hội kể trên? Với những chức vụ, cương vị rất quan trọng khi đương chức, các hội trên không thể nói là không có tiếng nói chi phối hệ thống chính quyền. Đảng ta từng một thời duy trì chế độ cố vấn, khi đó một số đồng chí lãnh đạo cao nhất dù đã nghỉ nhưng luôn được có tiếng nói với cá nhân và cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng. Nguyên Tổng bí thư Lê Khả Phiêu khi đương chức từng chia sẻ với báo chí “Khi một người con đã trưởng thành, học nghề lái xe nghiêm túc, thi sát hạch tốt và được cấp bằng chính thống mà đi đâu người cha cũng ngồi lên xe cùng đi để chỉ đạo và hướng dẫn thì làm sao con tự chủ, tự tin để lái xe suôn sẻ và tiến bộ được…”. Chế độ cố vấn sau đó không còn duy trì song các thế hệ lãnh đạo sau đã luôn lắng nghe, cầu thị trước những ý kiến đúng đắn, sáng suốt của những người tiền nhiệm mà không cần một tổ chức cố vấn. Đã đến lúc cơ quan quản lí Nhà nước cần chấn chỉnh việc thành lập và hoạt động của các tổ chức hội./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 18/8/2022

Tiêu cực cũng là giặc nội xâm

 

Nhận diện tiêu cực Chủ trương của Đảng ta mở rộng công cuộc phòng chống tham nhũng sang cả các hành vi tiêu cực là vô cùng đúng đắn, đáp ứng đòi hỏi bức thiết của cuộc sống. Tuy nhiên hành vi tiêu cực lại rất tinh vi không dễ để nhận biết. Thử lấy ví dụ từ một trường hợp tai nạn giao thông mới đây đang khiến dư luận bức xúc vì nhiều bất thường: Đó là vụ tai nạn giao thông xảy ra tại TP Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận. Một nữ sinh trường chuyên bị xe ô tô đâm tử vong trên đường từ trường trở về sau khi đi đăng kí chuẩn bị cho kì thi. Điều bất thường đầu tiên là người ta lại giám định nồng độ cồn của nạn nhân này và cho ra kết quả 0,79 mg/100 ml máu (Bệnh viện Đa khoa tỉnh làm xét nghiệm). Người lớn tuổi uống rượu buổi sáng có nồng độ cồn như trên đã là hiếm, vậy mà một nữ sinh vừa đến trường quay về (mới chừng 8h sáng) đã có lượng cồn như vậy thì chỉ có thể đến trường để… nhậu! Thứ đến, nạn nhân vụ tai nạn đi đúng chiều đường, bị xe ô tô đâm từ phía sau, vậy ai đã đưa ra quyết định giám định nồng độ cồn? Nếu có nồng độ cồn thực thì có coi đây là căn cứ giảm nhẹ hành vi vi phạm của lái xe ô tô hay sao? Điều bất thường nữa là khi có khiếu nại về kết quả giám định của người nhà nạn nhân thì người ta mới phát hiện ra, đó là… nhầm!? Còn với người gây tai nạn thì sao, nếu ai được xem đoạn video vụ tai nạn này sẽ thấy ngay, khi ô tô vừa đâm văng em học sinh, lập tức lái xe đã mở cửa xuống nhưng tay vẫn đang cầm chiếc điện thoại áp vào tai. Có thể khẳng định, lái xe đã vi phạm Luật Giao thông đường bộ… Hình ảnh vụ tai nạn được video ghi lại Đặt giả thuyết, em nữ sinh trên là con của một quan chức hàng tỉnh xem sao. Liệu bệnh viện tỉnh này có dám giám định nồng độ cồn gửi về cho gia đình? Kẻ gây tai nạn rõ ràng đến thế liệu có đến tận chục ngày sau mới ra quyết định khởi tố vụ án? Tin rằng, khi đó hệ thống hành pháp địa phương sẽ vận hành “hết công suất” và quyết định trừng trị kẻ phạm tội đưa ra có thể chỉ tính bằng giờ hoặc vài ngày! Những bất thường của vụ việc này khó ngăn dư luận nghi ngờ có tiêu cực, lợi ích nhóm bởi người gây tai nạn lại là một cán bộ quân đội tại địa phương. Tham nhũng nguy hiểm thường được ví như giặc nội xâm, tuy nhiên hành vi tiêu cực cũng là một loại giặc nội xâm không “đao to búa lớn” song lại đang gặm nhấm niềm tin của Nhân dân vào Đảng và chế độ. Vừa qua Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã ban hành hướng dẫn một số nội dung về công tác phòng, chống tiêu cực. Hướng dẫn nêu rõ 19 hành vi cần tập trung chỉ đạo phòng, chống. Ngay tại Điều 2 đã có nội dung “Bao che, giấu giếm vi phạm, khuyết điểm của bản thân, của người khác hoặc của tổ chức”. Liệu vụ việc gây tai nạn giao thông kể trên có hành vi tiêu cực theo quy định của Đảng? Dư luận đang mong vụ việc được giải quyết rốt ráo, đừng để mãi “bùng nhùng” vì nó chỉ làm xói mòn niềm tin của Nhân dân vào hệ thống công quyền./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  12/8/2022

Chuyện rác đô thị

 

Làm tốt “tiền” phân loại rác sẽ có hậu phân loại Cách đây chừng mươi năm từng thấy một công ty môi trường đô thị của Hà Nội đặt hàng loạt thùng nhựa chứa rác thải công cộng quanh khu Hồ Tây và một vài tuyến phố. Mỗi cặp có hai thùng nhỏ, một chứa rác hữu cơ, một chứa rác vô cơ. Những thùng rác khá đẹp nhưng có vẻ không thu hút được người dân nên cứ đứng “cô đơn” phơi mưa nắng mà chẳng có mấy rác được “cho ăn”. Thế rồi cái thì mất, cái thì nằm chỏng chơ, một số hư hỏng, mất nắp. Đến nay những thùng rác phân loại đó đã vắng bóng, họa hoằn mới thấy một vài thùng sót lại nhưng nó lại như đồ phế thải ai đó vứt ra hè đường. Một trong các phương án phân loại rác đã được HN thực hiện Chuyện phân loại rác thải sinh hoạt từ nguồn là chủ trương đã có từ lâu của ngành môi trường và chính quyền các thành phố lớn. Đã có những giải pháp được triển khai song cũng chỉ nửa vời nên chưa có “hồi kết”. Phân loại rác sinh hoạt từ nguồn, nói nghe có vẻ đơn giản nhưng đây là một vấn đề không nhỏ, nó phải được tiến hành đồng bộ thì mới có thể mang lại kết quả. Khởi điểm là tuyên truyền, vận động người dân ủng hộ, tham gia phân loại rác. Đây là khâu đầu tiên và cũng là khâu khó nhất nếu không có sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền (từ tổ dân phố đến phường, quận và các tổ chức đoàn thể). Khâu tiếp theo là đổi mới, cải tiến quy trình thu gom vận chuyển từ gia đình cho tới khi ra tới tập kết ra bãi tập kết cuối cùng. Ngay từ khâu đầu tiên của quy trình thu gom cũng đã xuất hiện những vấn đề kĩ thuật không dễ tháo gỡ một sớm một chiều. Ví dụ như việc thu gom tại các tòa chung cư. Sẽ phân loại thế nào khi ở không ít chung cư, rác được thả từ độ cao hàng chục mét xuống một khoang chứa chung? Hay tại các khu dân cư đô thị hiện mỗi phường hàng nghìn dân chỉ 1-2 công nhân thu gom với vài xe đẩy, nếu rác có phân loại thì cũng cho chung vào một xe thu gom. Rồi khi xe ô tô chuyên dụng vận chuyển rác cũng phải tách riêng để đưa đến nơi tập kết cuối cùng v.v. Chỉ vài việc “tiền” phân loại như thế đã thấy nhiều vấn đề cần giải quyết và chi phí cũng cần thêm không ít… tiền! Với lưu lượng hàng nghìn tấn rác sinh hoạt mỗi ngày thì thành phố nào cũng đang tăng tốc tiến trình hình thành những núi rác thải. Vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt trên cả nước đã đến thời điểm “không có đường lùi”.   Thông tin một nhà máy điện dùng nguồn rác thải sinh hoạt làm nguyên liệu tại Hà Nội vừa bước vào vận hành “ăn” hàng nghìn tấn mỗi ngày khiến dư luận vui mừng. Với khối lượng hàng chục nghìn tấn rác thải mỗi ngày của cả nước thì đây thực sự là một nguồn “nguyên liệu” vô tận cho hoạt động đốt rác phát điện.  Nếu làm tốt các khâu trong quy trình thu gom rác thải sinh hoạt thì vấn đề “hậu” phân loại là xử lí sẽ không còn quá phức tạp. Khi đó nhà máy nhiệt điện dùng nguyên liệu rác thải sẽ phát huy tối ưu hiệu quả, vấn đề ô nhiễm rác thải đô thị mới được giải quyết một cách căn bản./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 11/8/2022

Lãnh đạo vô liêm

 

Liêm sỉ CDC           Dòng họ Vũ thôn tôi là một họ danh giá vì có một vài người học hành thành đạt trong đó có một ông làm đến lãnh đạo ngành thuế địa phương. Từ người già đến thanh niên khi so sánh trong thôn ai cũng tự hào, thậm chí cánh trẻ luôn vênh vang tự đắc khi nói về “họ tôi”. Đùng một cái, ông lãnh đạo làm ở ngành thuế bị bắt, đi tù về tội tham ô. Kể từ đó họ Vũ không ai dám nhắc tới từ “họ tôi”. Nhiều cụ khi dự việc làng đình đám còn né tránh, cho con cháu đi thay hoặc có đi cũng đến muộn hơn rồi sau đó lặng lẽ rút sớm. Việc xấu hổ vì con cháu, họ tộc, gia đình mình có người làm việc xấu âu cũng là việc thường tình vì dânViệt ta từ xưa vốn có truyền thống trọng liêm sỉ. Sau khi phát lộ vụ lãnh đạo Công ty Việt Á hối lộ lãnh đạo CDC Hải Dương hàng chục tỉ đồng rồi lần lượt lãnh đạo CDC nhiều tỉnh thành lần lượt tra tay vào còng vì hoa hồng kit test Covid-19 nhiều người có suy nghĩ “lãnh đạo CDC một số địa phương không ăn hoa hồng của Việt Á chắc cũng hổ thẹn lây, nếu thực sự họ có liêm sỉ”. Không hổ thẹn sao được, khi mà những vị giám đốc CDC vừa hôm trước nói tôi không nhận một đồng từ Việt Á thì mấy ngày sau đã nhận lệnh truy tố, tra tay vào còng vì đã nhận rất nhiều tỉ đồng. Vụ kít test này đã nhanh chóng lên phim và đang nóng màn ảnh truyền hình như một cú “đánh bồi” vào lòng tự trọng của những người đang làm tại CDC nhiều địa phương. “Dòng họ” CDC cả nước trong lúc này buồn chẳng khác nào “nhà có tang”! Giữa lúc vụ việc như đang trong cơn “lửa cháy cơm sôi” vậy mà dư luận lại sững sờ biết đến một loạt tiệc “chia tay vàng” của nguyên Giám đốc CDC Quảng Ninh. Được biết, ông Ninh Văn Chủ - cựu giám đốc CDC Quảng Ninh nhận quyết định nghỉ hưu vào ngày 29/7/2022. Trước khi nhận quyết định nghỉ hưu theo chế độ, đã có một loạt các sự kiện được tổ chức như ‘Tiệc tri ân’; ‘Lễ chia tay’; ‘Đêm giao lưu’... dành riêng cho ông cựu giám đốc CDC này, khách mời có đông đủ thành phần trong “Câu lạc bộ Giám đốc CDC miền Bắc”. Buổi tiệc được tổ chức trên 2 du thuyền 5 sao, gồm Âu Cơ 1 và Âu Cơ 2, (vì lượng khách quá đông, hai du thuyền phải cập mạn vào nhau để tạo thành một sân khấu nối liền giữa biển). Đây rõ ràng là bữa tiệc của “nhà giàu”, “đại gia” chứ người bình thường rất khó có điều kiện làm được như vậy. Không biết chi phí cho những buổi tiệc tùng xa hoa này là nguồn tiền từ đâu? của cá nhân cựu lãnh đạo CDC hay ngân sách Nhà nước? Có lẽ Giám đốc CDC Quảng Ninh nói riêng và nhiều lãnh đạo CDC khác cũng là những đảng viên, dù đang công tác hay nghỉ hưu thì họ vẫn là đảng viên cộng sản. Một trong các nội dung của 19 điều đảng viên không được làm có quy định về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Việc tổ chức tiệc tùng xa hoa như vậy rõ ràng đã không thực hiện nghiêm chủ trương của Đảng. Song, điều đáng buồn nhất là liêm sỉ của không ít lãnh đạo, trong đó có vị cựu giám đốc CDC trên hình như đã không tồn tại./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  9/8/2022

Bệnh kinh niên giao thông

 

Căn nguyên ùn tắc giao thông Hà Nội Có một lĩnh vực dù đã được đưa ra rất nhiều đề xuất, sáng kiến để giải quyết mà vẫn chưa có lời giải, đó là bài toán mang tên ùn tắc giao thông tại đô thị lớn! Riêng Hà Nội bao năm qua đã sở hữu “đặc sản” mang tên ùn tắc giao thông nội đô. Đã có nhiều sáng kiến được đưa ra, nhất là các đề xuất hạn chế phương tiện giao thông cá nhân: Năm 2016, Sở Giao thông vận tải thành phố tổ chức lấy ý kiến cho lộ trình hạn chế xe máy theo 3 giai đoạn. Năm 2017 Hội đồng Nhân dân thành phố thông qua đề án tăng cường quản lí phương tiện giao thông, theo đó xe máy sẽ dừng hoạt động ở các quận nội thành vào năm 2030. Tháng 10/2019, thành phố tiếp tục lấy ý kiến cho 2 phương án hạn chế xe máy. Cuối năm 2021, thành phố đưa ra đề xuất hạn chế xe máy từ vành đai 3 kết hợp với quốc lộ 5 kéo dài, giai đoạn 2026-2030 v.v.  Giao thông tại một tuyến đường nội đô Hà Nội Lâu nay người ta như chỉ thấy sự gia tăng ô tô, xe máy là căn nguyên dẫn tới ùn tắc giao thông. Hiện hệ thống giao thông công cộng (xe buýt) của Hà Nội đáp ứng chưa đến 10% nhu cầu, nếu không có xe máy, ô tô riêng thì người dân đi bằng gì? Trong khi đó không ít phương tiện giao thông cá nhân còn là công cụ mưu sinh, hạn chế cũng đồng nghĩa gây khó thêm cho cuộc sống của người dân. Nguyên nhân cơ bản nhất khiến tình trạng giao thông Hà Nội “không có lối thoát” hiện nay chính là vấn đề thực hiện quy hoạch dân cư và xây dựng nhà ở cao tầng. Một tòa chung cư cao 35-40 tầng mọc lên là cư dân có thể tăng thêm một phường (trong diện tích phường sở tại). Với thực trạng chung cư ken dày như tại bán đảo Linh Đàm, đường Lê Văn Lương, Tố Hữu… thì dân cư đã tương đương một vài quận mới. Cách đây chừng hơn chục năm, tuyến đường Liễu Giai, Nguyễn Chí Thanh, Hoàng Quốc Việt… rất đẹp, rộng rãi và thông thoáng vì ít phương tiện. Vậy mà vài năm qua những tuyến đường này đều đã phải xén bớt dải cây xanh ở giữa để mở rộng mà vẫn ùn tắc giờ cao điểm. Tuyến đường Võ Chí Công hướng sang cầu Nhật Tân, Nội Bài ban đầu cũng rất thông thoáng. Tuy nhiên chỉ vài năm qua bên tuyến đường này đã có hàng chục tòa chung cư cao tầng mọc lên và tiến độ “ken dày” đang tăng tốc với nhiều tòa cao tầng mới vươn cao. Mươi năm nữa, rất có thể đây cũng trở thành một tuyến đường Lê Văn Lương mới! Tháo gỡ, giải quyết vấn đề giao thông đô thị không phải là việc riêng của ngành giao thông nhưng hình như ngành này đang đơn độc trong xử lí. Mọi đề xuất hạn chế phương tiện sẽ không hiệu quả, khó có sự đồng thuận của người dân, thậm chí gây bức xúc xã hội. Sáng kiến đề xuất cần nhất lúc này chính là quyết tâm của chính quyền trong kiềm chế đà phát triển nhà ở cao tầng nội đô, khu vực vốn đã quá tải từ lâu. Ai cũng biết “miếng bánh” chung cư thương mại ở đây luôn hấp dẫn với các nhà đầu tư và vô cùng “quyến rũ” nhà quản lí xây dựng. Không giải quyết được “cái gốc” này thì Hà Nội mãi vẫn sẽ ùn tắc giao thông, thậm chí còn trầm trọng hơn trong tương lai gần!  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 02/8/2022

Tinh giản ai?

 

Bài toán “tinh giản” Vừa qua Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 40-KL/TW về nâng cao hiệu quả công tác quản lí biên chế của hệ thống chính trị giai đoạn 2022 - 2026. Theo đó tiếp tục đẩy mạnh thực hiện tinh giản biên chế theo Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng. Giai đoạn 2021-2026, toàn hệ thống chính trị tinh giản ít nhất 5% biên chế cán bộ, công chức và ít nhất 10% biên chế viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Chủ trương tinh giản, nâng cao chất lượng bộ máy trong hệ thống chính trị là quyết tâm chính trị lớn, xuyên suốt của Đảng ta trong nhiều năm qua. Tuy nhiên cho đến nay bộ máy hành chính không những chưa giảm mà có những nơi, những bộ phận tiếp tục phình ra khiến nguồn lực ngân sách bảo đảm ngày một khó khăn. Nguyên nhân có nhiều song điều quan trọng nhất là việc đánh giá hiệu quả, xếp loại hoàn thành nhiệm vụ trên vị trí việc làm chưa đúng, chưa sát khiến khi muốn tinh giản thì chẳng biết tinh giản ai. Ví dụ, báo cáo của Chính phủ năm 2019, tỉ lệ công chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ (mức cao nhất) chiếm 23,52%, hoàn thành tốt nhiệm vụ chiếm 73,38%, hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực chỉ có 2,15% và không hoàn thành nhiệm vụ là 0,61%. Đối với viên chức, tỉ lệ này lần lượt là 23,58% - 70,84% - 4.96% và không hoàn thành nhiệm vụ là 0,46%. Vậy là nếu tinh giản biên chế công chức thì chỉ có thể giảm số hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực chiếm và không hoàn thành nhiệm vụ (chiếm 2,66%) trên mục tiêu 5%. Chỉ tiêu còn lại sẽ phải tinh giản trong số 73,38% công chức hoàn thành tốt nhiệm vụ. Vậy sẽ giảm ai và tại sao lại tinh giản người đang làm tốt nhiệm vụ của mình? Căn bệnh thành tích trong giáo dục đã mang đến con số kết quả xếp hạng học sinh một số địa phương có tỉ lệ xuất sắc và giỏi chiếm hơn 94%, tỉ lệ kém chưa đến 1%. Phải chăng trong bộ máy hành chính trong hệ thống chính trị cũng đang tồn tại vấn đề mà mọi người hay gọi: “Bệnh thành tích”? Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng này là việc định lượng công việc, nhiệm vụ trên từng vị trí của công chức, viên chức chưa rõ, chưa sát, còn chung chung, thậm chí định tính. Thước đo đánh giá chất lượng, hiệu quả công việc thiếu hoặc không chuẩn thì bình xét cuối năm cũng sẽ cảm tính, không đúng thực tế. Nếu việc lượng hóa nhiệm vụ trên cương vị chuẩn xác cùng với giải pháp đưa chỉ tiêu hoàn thành xuất sắc, hoàn thành tốt không quá 95% (công chức) và không quá 90% (viên chức) sẽ cho ra đáp án con số 5-10% nhân sự cần được báo động vào vòng tinh giản. Nếu tình trạng đó ở mỗi nhân sự kéo dài một số năm nhất định sẽ là cơ sở để ra quyết định cắt hợp đồng lao động. Làm được như vậy sẽ không còn thực trạng hàng chục phần trăm công chức, viên chức “sáng cắp ô đi, chiều cắp ô về” mà vẫn yên tâm hưởng lương ngân sách./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  30/7/2022