Bệnh né trách nhiệm

 

Pháp luật và trách nhiệm vận hành Những năm 80 của thế kỉ trước tôi có người bạn sống tại chung cư ở Ngĩa Đô (Hà Nội) dù diện tích nhà rất chật hẹp song hai vợ chồng vẫn ngăn được một ô riêng để nuôi lợn tăng gia. Dù có chăm chỉ vệ sinh dọn dẹp đến đâu thì cũng khó ngăn hết được mùi xú uế. Nói về pháp luật quy định trong trường hợp này thì lúc đó chưa có Luật Thú y mà chỉ có các quy định dưới luật về văn minh đô thị, bảo vệ môi trường. Rồi cư dân xung quanh đã có cái nhìn không thiện cảm khi giáp mặt qua lại với chủ hộ nuôi lợn. Do dân phản ánh nên thỉnh thoảng ông tổ trưởng dân phố lại đến nhắc nhở và cuối cùng vợ chồng anh bạn tôi đã từ bỏ kế hoạch tăng gia dù khi ấy nuôi được con lợn 80-90 kg là một tài sản lớn. Gần đây có câu chuyện một gia đình ở Quận 4 (TP Hồ Chí Minh) nuôi tăng gia tới 79 con chó giữa khu dân cư khiến người dân bức xúc phản ánh nhiều lần nhưng cho đến nay chính quyền sở tại vẫn đang lúng túng chưa biết xử lí ra sao vì cho rằng pháp luật chưa có quy định cụ thể (dù nay đã có rất nhiều luật như Luật Bảo vệ môi trường, Luật Thú y…)! Hay như những chuyện mà ai cũng biết rằng đó là lừa đảo nhưng nhiều người, kể cả cơ quan hành pháp lại cho rằng pháp luật chưa có quy định cụ thể nên không thể xử lí. Chẳng hạn như chuyện các nhân viên của nhiều hãng bảo hiểm tư vấn khiến khách hàng hiểu sai lệch dịch vụ để rồi kí kết các hợp đồng bảo hiểm như thể sa vào “bẫy” và chắc chắn mất tiền. “Bài” này gần đây lại được một vài doanh nghiệp du lịch kinh doanh “sở hữu kì nghỉ” áp dụng. Họ tư vấn rất thuyết phục về sản phẩm du lịch “kèm” sở hữu bất động sản khiến nhiều người “xuống tiền”. Các hợp đồng của hai loại hình kinh doanh trên thường “dày trang, đầy chữ” khó lòng một chốc một lát có thể hiểu được. Những điều khoản bất lợi với khách hàng không bao giờ được nhắc đến… Có câu ngạn ngữ “Một nửa chiếc bánh mì là bánh mì, một nửa sự thật không phải là sự thật”. Những nhân viên tư vấn chỉ đưa ra một nửa sự thật cho khách hàng tức là đã lừa dối họ. Theo khái niệm phát luật thì lừa đảo là hành vi gian dối để làm người khác tin nhằm thực hiện những mục đích vụ lợi, trái pháp luật. Tuy nhiên khi những vụ việc trên được phản ánh đến cơ quan chức năng có khi lại được giải thích rằng pháp luật chưa có quy định cụ thể nên khó xử lí!? Hiện nay hệ thống pháp luật của ta khá đầy đủ cho mọi lĩnh vực, ngành nghề và đã trở thành công cụ đắc lực cho công tác vận hành, quản lí xã hội dựa trên pháp luật. Với những công bộc luôn ý thức tốt trách nhiệm trước dân thì mọi vấn đề trong cuộc sống đều được họ tìm ra lời giải. Ngược lại khi người ta muốn thoái thác trách nhiệm thì không dì dễ hơn là vin vào cái cớ “pháp luật chưa có quy định cụ thể”./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  28/7/2023

Thiếu thông tin nên dễ bị lừa

 

Điểm mù thông tin Trong giao thông, người lái xe ngồi ở một vị trí không thể quan sát hết xung quanh như hai bên thành và phía sau xe, người ta gọi đó là những điểm mù. Trong cuộc sống ta cũng có thể bị những điểm mù nhưng đây là điểm mù chủ quan do không chú tâm quan sát, tìm hiểu, xin gọi nôm na đó là “điểm mù thông tin”. Tôi có anh bạn làm kinh doanh ăn uống tuy không khá giả nhưng nhà hàng vẫn duy trì được thu nhập đủ nuôi sống gia đình. Anh thường chia sẻ với tôi quan điểm riêng là không bao giờ để tâm tới những vấn đề thời sự, chính trị bởi nó chỉ gây “mệt đầu óc”. Chẳng hạn xem chương trình văn nghệ, thể thao trên ti vi, khi hết nếu chuyển sang chương trình thời sự lập tức anh bật kênh khác hoặc tắt máy. Tôi đồ rằng trong chuyện chính trị có thể anh chỉ biết đến tên một vài lãnh đạo nhà nước cấp cao nhất mà thôi. Trong thời đại bùng nổ thông tin ngày nay, nhất là kỉ nguyên công nghệ 4.0 thì thông tin chính là tài sản, là “nguyên liệu” bồi đắp kĩ năng sống, bảo đảm an ninh, an toàn... Mù thông tin sẽ khó hình thành được kĩ năng sống để thích ứng trong sinh hoạt, trong nắm bắt cơ hội kinh doanh vì thế giới ngày nay biến động, thay đổi hàng giờ… Thời gian gần đây liên tục xảy ra những vụ lừa đảo thông qua hình thức gọi điện thoại giả danh cơ quan thực thi pháp luật đe dọa rồi dẫn dụ người dân, nhất là người cao tuổi để họ đem nộp hết tiền vào tài khoản của chúng rồi chiếm dụng. Mỗi vụ việc xảy ra đều có nhiều cơ quan báo chí như phát thanh, truyền hình, báo điện tử, báo giấy đưa tin phản ánh chi tiết cùng những cảnh báo cảnh giác cho người dân. Không những vậy, mạng xã hội cũng chia sẻ khá rộng rãi, nhanh chóng các vụ việc lừa đảo đó. Thế nhưng những vụ việc và nạn nhân mới với chiêu thức “sao y bản gốc” vẫn liên tục diễn ra. Gần đây nhất là một cặp vợ chồng người cao tuổi tại Hà Nội suýt mất gần 3 tỉ đồng vì thủ đoạn giả danh công an của tội phạm yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản của chúng để điều tra “vụ án nghiêm trọng” mà họ được cho biết là “có liên quan”. Rất may, nhân viên ngân hàng thấy nghi ngờ trước thái độ lo sợ của khách hàng đã phối hợp với cơ quan công an, động viên nạn nhân và ngăn chặn kịp thời hành vi lừa đảo. Có thể hai vợ chồng này chưa biết thông tin gì về những vụ lừa đảo, thủ đoạn của tội phạm trong các vụ việc từng diễn ra. Tương tự, không ít người rất nhiều tiền nhưng lại cũng nhiều “điểm mù thông tin”, dễ dàng xuống tiền đầu tư vào các dự án ảo với lãi suất hàng trăm %/năm; hoặc mua sở hữu các kì nghỉ đầy hấp dẫn để rồi mắt trắng… Thiếu thông tin khiến con người ta như sống trong một ốc đảo biệt lập, con người của thế kỉ 21 có thể chỉ nhận thức các vấn đề thời sự xã hội như người sống cách đây hàng chục năm trước. Những điểm mù thông tin của người dân chính là mục tiêu tiềm tàng, “món mồi dễ ăn” của tội phạm lừa đảo công nghệ hiện đại./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 5/7/2023

Loại ô nhiễm chưa được quan tâm

 

Ô nhiễm… ngọt ngào! Nói tới ô nhiễm ta thường nghĩ ngay đến khói bụi, rác thải, túi ni lông… Thế nhưng lại có loại “ô nhiễm” rất ngọt ngào đang hằng ngày được con người thích thú tự đầu độc mình, đó chính là đồ ăn, đồ uống có đường. Đồ ngọt là thứ ít người không thích, nhất là với trẻ em nên thị trường đồ ăn, đồ uống có đường tại một quốc gia gần trăm triệu dân như Việt Nam thì đây là “mỏ vàng” để doanh nghiệp khai thác. Cùng với hàng nghìn doanh nghiệp trong nước, các hãng nước giải khát hàng đầu thế giới như Coca Cola, Pepsi… đã sớm có mặt tại Việt Nam cùng góp phần định hình thói quen tiêu dùng không lành mạnh trong một bộ phận lớp trẻ. Nhiều gia đình ở thị thành nay trong bữa ăn luôn có chai nước ngọt như một thứ gia vị. Tại các bàn tiệc đặt tại nhà hàng, đám cưới ngoài mấy chai bia cho cánh mày râu cũng không thể vắng mấy lon nước ngọt danh cho chị em, trẻ nhỏ… Khoa học thế giới đã có đủ bằng chứng cho thấy mối liên quan giữa tiêu thụ đồ uống có đường với bệnh không lây nhiễm như thừa cân, béo phì, tiểu đường, tim mạch… đang gây ra tổn thất kinh tế, gánh nặng chi phí y tế và tăng tỉ lệ tử vong.  Coca-Cola: Nguyên nhân gây béo phì tại Mỹ Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trong 20 năm qua, mức tiêu thụ đồ uống có đường trên đầu người tại Việt Nam đã tăng rất nhanh, từ 6 triệu lít (năm 2002) lên 55 triệu lít (năm 2021). Kết quả Tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc mới nhất (2017-2020) do Bộ Y tế công bố vào năm 2021 cũng cho thấy, tỉ lệ thừa cân và béo phì tại Việt Nam tăng hơn gấp đôi trong vòng 10 năm, từ 8,5% năm 2010 lên 19% năm 2020 và trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Đã có những nghiên cứu cho thấy, nam giới và phụ nữ trung niên uống từ hơn 1 li nước ngọt/ngày có nguy cơ mắc tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường tuýp 2 cao hơn từ 25% đến 32% và có khả năng mắc hội chứng chuyển hóa cao hơn gần 45%. Tác hại của việc thâm dụng tiêu dùng đồ ngọt nay ai cũng biết song điều chỉnh hành vi tiêu dùng, kìm hãm những “khoái khẩu” trước những món ngon không hề dễ dàng, nhất là với trẻ em. Đã đến lúc cơ quan chức năng cần có các giải pháp quyết liệt và cụ thể hơn để điều chỉnh hành vi cả trong kinh doanh của doanh nghiệp và tiêu dùng của người dân. Việc đánh thuế đồ uống có đường, có thể cả thuế tiêu thụ đặc biệt đồng thời quy định tỉ lệ đường tối đa trong sản phẩm đã được một số chuyên gia, nhà quản lí nêu lên song hầu như vẫn là chuyện “ném đá ao bèo”. Đánh thuế đồ ăn, đồ uống có đường; quy định tỉ lệ đường tối đa trong sản phẩm liệu có phải là việc quá khó đến mức nhà quản lí bó tay? Không thể mãi để thứ ô nhiễm “ngọt ngào” đang âm thầm tàn phá sức khỏe cộng đồng./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 7/2023

Chuyện Bảo hiểm xã hội

 

Nợ hay chiếm dụng? Thông thường từ “nợ” được dùng cho trường hợp cá nhân hay pháp nhân này vay của cá nhân, pháp nhân khác theo một hợp đồng đôi bên thống nhất cụ thể về thời gian, lãi suất, nghĩa vụ thanh toán, phạt vi phạm v.v. Tuy nhiên trên thị trường lao động của ta hiện nay lại có một dạng nợ lạ kì, không hợp đồng, không kì hạn thanh toán và thời gian cũng… vô định, đó là nợ bảo hiểm xã hội (BHXH). Theo BHXH Việt Nam, tính đến hết năm 2022, cả nước có hơn 30.000 doanh nghiệp nợ BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thuộc diện đã giải thể, phá sản, chủ bỏ trốn nên khó thu hồi. Tổng số tiền còn nợ hơn 4.048 tỉ đồng (cả gốc và lãi) của trên 213.300 người lao động (NLĐ). Hơn 4 nghìn tỉ đồng “cho vay bất đắc dĩ” này nếu tính theo lãi suất ngân hàng thương mại mức trung bình khoảng 7%/năm thôi cũng là một số tiền rất… không nhỏ! Pháp nhân bị “khất nợ” là BHXH nhưng gánh hậu quả cuối cùng chính là NLĐ với nguy cơ mất quyền lợi BHXH. Với doanh nghiệp, cùng với việc trả lương cho NLĐ hằng tháng thì việc nộp số tiền BHXH vào quỹ bảo hiểm cũng là nghĩa vụ bắt buộc theo Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Lao động. Tiền lương, tiền BHXH chính là tài sản của NLĐ. Lâu nay người ta cứ quen gọi một cách dễ dãi là nợ lương, nợ BHXH song thực chất đây là hành vi chiếm dụng vốn chứ không phải sự vay mượn đúng nghĩa. Chính sự dễ dãi này vô hình trung như tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật về lao động và có thể cả về pháp luật hình sự. Theo Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 thì chiếm dụng là chiếm hữu và sử dụng không hợp pháp tài sản của người khác. Hiểu khái niệm đầy đủ thì chiếm dụng chính là việc chiếm hữu bất hợp pháp tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác một cách không ngay tình với mục đích vụ lợi, nhằm hưởng lợi từ tài sản. Đây là một trong những hành vi vi phạm quyền sở hữu. Theo quy định của pháp luật hiện hành, tuỳ theo tính chất, mức độ của hành vi chiếm dụng, người, tổ chức thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính hay trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Thực tiễn nhiều năm qua hành vi doanh nghiệp chiếm dụng tiền BHXH hầu hết chỉ bị xử lí vi phạm hành chính nên chưa đủ sức răn đe cho một loại vi phạm đã trở nên rất phổ biến này. Chính vì vậy mà hàng trăm nghìn lao động đang chịu thiệt thòi và luôn như ở “cửa dưới”, chưa được các cơ quan hành pháp tích cực có những giải pháp bảo vệ căn cơ, kịp thời. Xây dựng, điều chỉnh pháp luật chặt chẽ, nghiêm minh với hành vi doanh nghiệp chiếm dụng tiền bảo hiểm và kiên quyết thực hiện bằng các chế tài mạnh mới là giải pháp căn bản, nền tảng để chấm dứt một loại vi phạm đã diễn ra suốt nhiều năm qua./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  30/6/2023

Hiểm họa từ đồ ngọt

 

Ô nhiễm… ngọt ngào! Nói tới ô nhiễm ta thường nghĩ ngay đến khói bụi, rác thải, túi ni lông… Thế nhưng lại có loại “ô nhiễm” rất ngọt ngào đang hằng ngày được con người thích thú tự đầu độc mình, đó chính là đồ ăn, đồ uống có đường. Đồ ngọt là thứ ít người không thích, nhất là với trẻ em nên thị trường đồ ăn, đồ uống có đường tại một quốc gia gần trăm triệu dân như Việt Nam thì đây là “mỏ vàng” để doanh nghiệp khai thác. Cùng với hàng nghìn doanh nghiệp trong nước, các hãng nước giải khát hàng đầu thế giới như Coca Cola, Pepsi… đã sớm có mặt tại Việt Nam cùng góp phần định hình thói quen tiêu dùng không lành mạnh trong một bộ phận lớp trẻ. Nhiều gia đình ở thị thành nay trong bữa ăn luôn có chai nước ngọt như một thứ gia vị. Tại các bàn tiệc đặt tại nhà hàng, đám cưới ngoài mấy chai bia cho cánh mày râu cũng không thể vắng mấy lon nước ngọt danh cho chị em, trẻ nhỏ… Khoa học thế giới đã có đủ bằng chứng cho thấy mối liên quan giữa tiêu thụ đồ uống có đường với bệnh không lây nhiễm như thừa cân, béo phì, tiểu đường, tim mạch… đang gây ra tổn thất kinh tế, gánh nặng chi phí y tế và tăng tỉ lệ tử vong. Thức ăn nhanh và đồ uống có ga gây béo phì. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trong 20 năm qua, mức tiêu thụ đồ uống có đường trên đầu người tại Việt Nam đã tăng rất nhanh, từ 6 triệu lít (năm 2002) lên 55 triệu lít (năm 2021). Kết quả Tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc mới nhất (2017-2020) do Bộ Y tế công bố vào năm 2021 cũng cho thấy, tỉ lệ thừa cân và béo phì tại Việt Nam tăng hơn gấp đôi trong vòng 10 năm, từ 8,5% năm 2010 lên 19% năm 2020 và trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Đã có những nghiên cứu cho thấy, nam giới và phụ nữ trung niên uống từ hơn 1 li nước ngọt/ngày có nguy cơ mắc tiền đái tháo đường hoặc đái tháo đường tuýp 2 cao hơn từ 25% đến 32% và có khả năng mắc hội chứng chuyển hóa cao hơn gần 45%. Tác hại của việc thâm dụng tiêu dùng đồ ngọt nay ai cũng biết song điều chỉnh hành vi tiêu dùng, kìm hãm những “khoái khẩu” trước những món ngon không hề dễ dàng, nhất là với trẻ em. Đã đến lúc cơ quan chức năng cần có các giải pháp quyết liệt và cụ thể hơn để điều chỉnh hành vi cả trong kinh doanh của doanh nghiệp và tiêu dùng của người dân. Việc đánh thuế đồ uống có đường, có thể cả thuế tiêu thụ đặc biệt đồng thời quy định tỉ lệ đường tối đa trong sản phẩm đã được một số chuyên gia, nhà quản lí nêu lên song hầu như vẫn là chuyện “ném đá ao bèo”. Đánh thuế đồ ăn, đồ uống có đường; quy định tỉ lệ đường tối đa trong sản phẩm liệu có phải là việc quá khó đến mức nhà quản lí bó tay? Không thể mãi để thứ ô nhiễm “ngọt ngào” đang âm thầm tàn phá sức khỏe cộng đồng./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 7 năm 2023

Ôi...ai eo

 

“Ai eo”… ôi lãng phí!   IELTS - viết tắt cụm từ tiếng anh International English Language Testing System, khi phát âm tiếng Việt nghe tựa câu “ai eo” (được hiểu là hệ thống kiểm tra Anh ngữ quốc tế với 4 kĩ năng nghe, nói, đọc và viết). Tuy chỉ là hệ thống kiểm tra của một ngoại ngữ song trong nền giáo dục phổ thông của ta hiện IELTS lại đang như “lên ngôi vương”, nó có thể thay thế các môn rất quan trọng của khoa học tự nhiên và xã hội như văn, toán. Khi tuyển sinh đầu cấp thông thường các môn như văn, toán, lí, hóa, sử, sinh… được lấy làm căn cứ tuyển chọn. Vậy nhưng một số trường thì IELTS có thể thay thế tất cả. Ví như một trường trung học cơ sở tại thành phố Vinh (Nghệ An) có hàng chục học sinh vừa học hết lớp 5 được tuyển thẳng vào lớp 6 vì sở hữu chứng chỉ tiếng Anh quy đổi theo IELTS từ 5.0-5.5 trở lên. Tại các thành phố lớn ngày càng nhiều cơ sở giáo dục coi trọng sử dụng chứng chỉ IELTS, coi đây là “giấy thông hành” để xét tuyển đầu cấp tiểu học, trung học cơ sở hoặc tính điểm 10 môn xét tuyển. Trong khi đó xét tuyển đầu vào đào tạo tiến sĩ theo Thông tư 08 /2017/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng chỉ cần IELTS 5.0 trở lên! Sự lên ngôi của một loại chứng chỉ tiếng Anh khiến không ít gia đình phụ huynh học sinh đầu tư để có IELTS với chi phí hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng ôn luyện cho con em từ nhỏ. Nhiều khóa luyện thi được các trung tâm tiếng Anh mở ra dành cho cả trẻ mẫu giáo, tiểu học… Cứ đà này có thể nhiều trẻ em Việt đạt chuẩn IELTS trong khi chưa sõi tiếng mẹ đẻ! Tiếng Anh và một số ngôn ngữ được thế giới sử dụng phổ thông suy cho cùng cũng chỉ là công cụ, phương tiện truyền tải, tiếp nhận thông tin, tri thức. Nếu coi một ngoại ngữ là mục tiêu có lẽ cũng chỉ với những sinh viên muốn trở thành phiên dịch, biên dịch hay giáo viên tiếng Anh. Chỉ là tiêu chí tuyển sinh của nhà trường song nó chắc chắn tác động tới xu hướng đầu tư học tập cho học sinh, gây lãng phí và tốn kém cho xã hội. Một học sinh trung học cơ sở hay tiểu học muốn đạt chứng chỉ IELTS cao sẽ tốn không ít thời gian, công sức. Do đó thời gian, công sức dành cho các môn nền tảng đương nhiên sẽ ít đi trong khi lẽ ra nó phải được tập trung đầu tư nhiều nhất. Việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ làm tiêu chí xét tuyển thẳng vào đại học và trung học phổ thông đang ngày càng được nhiều trường thực hiện đã góp phần dẫn đến thực trạng chạy đua luyện thi IELTS hiện nay. Đã đến lúc Bộ Giáo dục và Đào tạo cần có giải pháp chấn chỉnh thực trạng này bởi mục tiêu của nền giáo dục là phục vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội chứ đâu chỉ đơn thuần là một loại ngoại ngữ?/. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  28/6/2023

Chuyện số nhà

 

Số nhà nơi làng quê Cách đây chừng hơn 20 năm làng tôi đã được gắn số nhà cho từng gia đình. Tuy nhiên có lẽ việc làm này “đi trước thời đại” nên những biển số nhà dần bị lãng quên. Trong làng việc nhà ông A ở đầu làng, nhà ông B ở giữa làng hay bà C cuối làng thì từ trẻ con đến cụ già ai cũng biết rõ như lòng bàn tay, chẳng cần xem số. Cần nhất là với anh bưu tá thì cũng là người trong làng, trong xã, chẳng lạ lẫm ngõ ngách nào trong làng xã, chỉ cần xem họ tên trên thư từ, bưu phẩm là biết ngay của nhà ai, con ông bà nào, ở ngõ xóm nào. Và thế rồi những biển số nhà cũng vắng dần, đến nay tuyệt nhiên không còn thấy nhà nào còn gắn biển số nữa. Chuyện nhà không số, phố không tên, số nhà lộn xộn tại đô thị đã gây không ít khó khăn rắc rối cho người dân thường được báo chí nhắc đến. Nay thì chuyện nhà không số, ngõ không tên nơi làng quê cũng đã bắt đầu có chuyện. Vừa rồi về quê tôi nghe được câu chuyện công an triệu tập nhầm đương sự. Trong làng có hai thanh niên mang tên Nguyễn Văn A, tầm tuổi như nhau, một trong hai người này vi phạm hành chính bị công an huyện triệu tập. Tuy cùng họ tên nhưng bản tính hai anh này trái ngược, người thì ngoan ngoãn, học hành giỏi dang, kẻ lại ngỗ ngược ngang tàng, nhiều lần vi phạm pháp luật. Thế nhưng khi đưa công văn, người chuyển thư tín lại mang giấy triệu tập của cơ quan công an phát cho anh A ngoan ngoãn giỏi dang kia khiến cả nhà một phen bàng hoàng, xáo động… Nay nhiều làng quê dân số tăng nhanh, đất ở hẹp dần do nhà cửa ken dày chẳng khác gì đô thị nên người nơi khác đến, nhất là mấy anh shiper giao hàng tìm được gia chủ bao giờ cũng mất một hồi quanh đi, vòng lại hỏi thăm. Những hôm trời nắng nóng nhà nào cũng cửa đóng then cài thì việc hỏi đường tìm nhà không hề dễ dàng. Người dân ở Bình Dương tự gắn số nhà mình Đảng và Nhà nước ta đang nỗ lực thực hiện công cuộc chuyển đổi số toàn dân, toàn diện với 3 trụ cột chính là Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Ngoài ra còn nhiều lĩnh khác như cũng rất quan trọng như nhân lực số, kĩ năng số, công dân số, văn hoá số, doanh nghiệp số, thanh toán số… Thế nhưng một việc nhỏ là gắn số nhà cho mỗi chủ hộ nơi làng quê lại chưa thấy nhiều người quan tâm dù nó rất thiết thực trong đời sống hiện nay. Chuyển đổi số cũng cần đi từ những việc nhỏ như việc gắn số nhà nơi làng quê./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  10/6/2023

Bệnh thành tích trong giáo dục

 

Tỉ lệ… khoác lác! Tỉ lệ về chất lượng thông thường rất khó đạt tới 100%. Đến như vàng là loại vật chất tinh chất nhất cũng chỉ đạt 99,99. Vậy nhưng có những tỉ lệ chất lượng trong ngành giáo dục của ta thường lại rất cao, chẳng kém mấy so với vàng ròng. Một thời gian dài ta được chứng kiến tỉ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông trên 90%, thậm chí một số trường gần cán ngưỡng 100%! Tỉ lệ tốt nghiệp cao đã đành song vừa qua một số trường đại học khảo sát đưa ra con số khiến dư luận ngỡ ngàng: Sinh viên tốt nghiệp ra trường 100% có việc làm!? Tỉ lệ này có lẽ khiến các nước có nền giáo dục tiên tiến nhất trên thế giới cũng phải “bái phục”! Dẫn đầu top trường tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm cao là Trường đại học Giao thông vận tải TP. Hồ Chí Minh, Trường đại học Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh với 100% sinh viên tốt nghiệp năm 2022 có việc làm. Tiếp đó là các trường đại học: Ngoại ngữ - Tin học TP. Hồ Chí Minh; Kinh tế - Tài chính TP. Hồ Chí Minh; Hoa Sen tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp (năm 2021) có việc làm các khối ngành đều trên 94 đến 100%. Thí sinh mừng vui khi đạt kết quả thi tốt nghiệp   Những con số “trong mơ” của các trường được công bố đã khiến dư luận nghi ngờ và cho rằng rất có thể đó là những số ảo bởi đó là khảo sát độc lập của từng trường trong một lượng ít ỏi sinh viên và không có sự giám sát, kiểm chứng của bên thứ hai hoặc cơ quan quản lí. Có người cho rằng nếu thống kê cả số sinh viên ra trường đi chạy xe ôm công nghệ, phục vụ tại quán ăn, nhà hàng hay đầu quân làm công nhân thì cũng khó đạt được con số 100%! Tất nhiên đã gọi là sinh viên có bằng đại học lại đi chạy xe ôm, làm công nhân phổ thông thì không thể coi là có việc làm theo đúng ngành nghề được đào tạo. Vậy những trường đại học đưa ra con số “đẹp đến nghi ngờ” như thế để làm gì? Vừa qua Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 10/2023/TT-BGDĐT quy định về việc xác định chỉ tiêu tuyển sinh đại học (sửa đổi, bổ sung Thông tư số 03/2022/TT-BGDĐT ngày 18/01/2022), có hiệu lực thi hành từ ngày 13/6. Theo thông tư quy định thì chỉ tiêu tuyển sinh đại học của lĩnh vực không được tăng so với năm tuyển sinh trước liền kề với năm xác định chỉ tiêu và tổ chức tuyển sinh của lĩnh vực đó nếu tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm trong khoảng thời gian 12 tháng đạt dưới 80%. Đây chỉnh là câu trả lời cho nguyên nhân bỗng dưng sinh viên đại học ra trường lại “đắt giá” đến thế trên thị trường lao động. Thiết nghĩ khi Bộ đã ban hành thông tư nhằm siết chặt quản lí tuyển sinh thì cũng cần có những giải pháp và chế tài giám sát chặt chẽ những con số báo cáo, loại trừ những số liệu “khoác lác”. Nếu không làm được điều đó chẳng khác nào thông tư vừa ban hành đã bị “vô hiệu”!  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 6/2023

Bảo hiểm đang lừa gạt khách hàng?

 

Miếng mồi giữa khu rừng Khu rừng nọ nghe nói có những mỏ vàng, bạc, nếu ai kiên trì bỏ công sức có thể mang về những món hời lớn. Tuy nhiên, để được vào khu rừng tìm kiếm vận may người ta phải đều đặn đóng những khoản tiền không nhỏ. Khu rừng đó mang tên Hợp đồng Bảo hiểm nhân thọ. Những ngày qua dư luận đang nóng câu chuyện hai nghệ sĩ nổi tiếng bị mất tiền vì tham gia bảo hiểm nhân thọ kết hợp đầu tư với hi vọng vừa bảo hiểm vừa sinh lời từ nguồn vốn của mình. Mua bảo hiểm nhân thọ là để bảo vệ sự an toàn về tài chính cho bản thân, con cái hoặc gia đình trước những rủi ro bất ngờ. Khác với tờ bảo hiểm tai nạn 20.000đ bán bên đường mà người mua chỉ dùng để tránh bị phạt vi phạm giao thông, bảo hiểm nhân thọ cần đóng một khoản tiền không nhỏ đều đặn, kéo dài nhiều chục năm trời. Sự sai lầm của đa số người mua loại bảo hiểm này khi nghĩ đây cũng như một kênh tiết kiệm như gửi tiền vào ngân hàng. Và khi bảo hiểm lại mở thêm kênh kết hợp đầu tư, nhờ ngân hàng bán giúp thì nó càng tăng thêm “giá trị” của sự sai lầm. Cách đây hơn hai chục năm tôi từng được anh bạn cũ đến mời mua bảo hiểm nhân thọ của một hãng lớn, sau khi xem vài trang trong tập tài liệu hợp đồng dày mấy chục trang chữ in nhỏ li ti và cũng do không có khả năng tài chính nên tôi từ chối. Biết anh bạn giận dỗi nhưng tôi đã vượt qua sự cả nể, đành “mất lòng trước, được lòng sau”. Vì sao các hãng bảo hiểm luôn đưa ra những bản hợp đồng dày cộp, rối rắm nhiều khái niệm ngôn từ? Nếu bản hợp đồng chỉ gọn trong ba bốn trang nêu rõ các nghĩa vụ, quyền lợi, điều kiện cần và đủ của hai bên thì tin rằng không có những chuyện “dở khóc dở cười” như vừa qua. Với bản hợp đồng dài hàng trăm trang nhưng lại được nhân viên tư vấn chỉ xoáy vào một số quyền lợi hấp dẫn của người mua, bỏ qua vô vàn điều kiện cần và đủ rất khắt khe cốt để bán được sản phẩm, về bản chất không khác mấy sự lường gạt. Các vụ việc đang được tranh luận, nhiều ý kiến cho rằng lỗi do nhân viên tư vấn không đầy đủ, do người mua bảo hiểm không nghiên cứu kĩ hợp đồng… Tuy nhiên, trách nhiệm lớn nhất chính là các hãng bảo hiểm. Nhân viên tư vấn được hãng bảo hiểm đào tạo, hợp đồng bảo hiểm do họ soạn ra đều đang có vấn đề nên đã xảy ra những chuyện “hiểu lầm”. Trị giá những hiểu lầm đều tới hàng trăm triệu đồng, tất nhiên phần thiệt hại luôn thuộc về khách hàng! Đây không phải là vấn đề kĩ thuật của bản hợp đồng, nó chính là đạo đức kinh doanh! Đã đến lúc Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cần sửa đổi Thông tư liên tịch số 86/2014/TTLT-BTC-NHNNVN về bảo hiểm nhân thọ, đồng thời ban hành quy định mẫu hợp đồng chung cho loại bảo hiểm này, không để doanh nghiệp tự ý thiết kế những bản hợp đồng tựa “mê cung” chỉ cốt nhằm “loại trừ” quyền lợi của khách hàng!/. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  18/4/2023

Đòi nợ thuê biến tướng

 

Kẽ hở trong cấm đòi nợ thuê Ngày 17/6/2020, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đầu tư 2020  (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/012021). Theo luật này, ngành nghề “Kinh doanh dịch vụ đòi nợ” được  bổ sung vào danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh (tại Khoản 1 của Điều 6). Như vậy, từ nay hoạt động đòi nợ thuê bị “đóng cửa”, cá nhân, tổ chức nếu còn duy trì dịch vụ này là vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, việc mua bán nợ lại chưa có điều luật nào cấm đoán, chính vì vậy các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đòi nợ đã nhanh chóng thích nghi với cái tên được thay đổi thành “doanh nghiệp mua bán nợ” chứ không phải là đòi nợ thuê. Theo lẽ thông thường, doanh nghiệp mua nợ với giá thấp hơn khoản nợ để khi con nợ trả đầy đủ sẽ được hưởng phần giá trị chênh lệch đó. Doanh nghiệp có khoản nợ đã bất đắc dĩ phải bán đi có nghĩa đó là khoản nợ khó đòi, thậm chí có nguy cơ mất trắng. Nếu không, chẳng ai dại gì bán nợ để chịu lỗ. Để có thể thu được khoản nợ và hưởng lợi thì chủ nợ mới có một số cách: Đàm phán, dựa vào lí lẽ và áp lực từ quy định của pháp luật để con nợ nhận thức được vấn đề và trả nợ; khởi kiện ra tòa xét xử để con nợ phải trả nợ theo quy định của pháp luật. Xét về bản chất khi một doanh nghiệp mua một khoản nợ của doanh nghiệp khác để về đàm phán hoặc kiện ra tòa thì cũng chính là một dịch vụ đòi nợ thuê mà thôi. Nếu việc đàm phán hay ra tòa là dễ dàng thì cũng chẳng doanh nghiệp nào phải bán nợ, họ sẽ tự làm lấy.  Không có điều luật cấm hoạt động mua bán nợ, đây chính là một kẽ hở mà doanh nghiệp mua nợ lợi dụng để tiếp tục hành vi đòi nợ. Để không vi phạm pháp luật, doanh nghiệp đối tác chỉ có cách là mua lại cả doanh nghiệp đang có khoản nợ, khi đó họ sẽ tự đòi khoản nợ của mình chứ không phải làm thuê cho người khác. Tuy nhiên sẽ chẳng có doanh nghiệp mua nợ nào (vốn là các công ty dịch vụ đòi nợ) có đủ năng lực, đội ngũ để quản lí một doanh nghiệp lĩnh vực khác. Thực tiễn một số vụ vi phạm được phát hiện gần đây cho thấy nhân lực của các doanh nghiệp này chủ yếu là lao động phổ thông, trình độ thấp, thậm chí có cả thành phần tiền án tiền sự. Bên cạnh đó, doanh nghiệp bán nợ cũng chủ yếu là các doanh nghiệp kinh doanh tài chính, cho vay tiêu dùng… Lãi suất cho vay cao cùng với những khoản phụ phí, phạt vi phạm hợp đồng “cắt cổ” nên không ít doanh nghiệp loại này cũng chẳng “thua kém” tín dụng đen! Hiện cơ quan công an đang điều tra hoạt động của doanh nghiệp kinh doanh tài chính F88 có dấu hiệu “liên thông” với hoạt động đòi nợ thuê. Để có thể chấm dứt gốc rễ nạn đòi nợ kiểu xã hội đen và các doanh nghiệp đòi nợ biến tướng cần có quy định pháp luật theo hướng cấm hoạt động mua bán nợ./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  28/3/2023

Căn hộ chung cư biến thành đồ thuê mượn?

 

Tài sản và đồ thuê  Tài sản cá nhân và đồ thuê mượn là hai thứ hoàn toàn khác nhau, thứ sở hữu vĩnh viễn, thứ sử dụng có thời hạn. Ta có thể thuê chiếc xe đạp đi trong vài giờ mất vài chục nghìn trong khi sở hữu chiếc xe cần 7-8 triệu đồng. Thuê một căn hộ hàng tỉ đồng để ở cũng chỉ cần mấy triệu mỗi tháng. Câu chuyện quy định thời hạn sử dụng căn hộ chung cư được cơ quan tham mưu từng gây xôn xao dư luận trước đây. Vừa qua Chính phủ dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội phương án quy định thời hạn sử dụng căn hộ chung cư lại đang dấy lên nhiều ý kiến trái chiều. Hiện nay theo quy định pháp luật, chung cư cũng là một tài sản. Theo Điều 105 và 107 Bộ luật Dân sự 2015, tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản trong đó tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai. Bất động sản bao gồm: Đất đai; Nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất đai; Tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà, công trình xây dựng;… Như vậy, căn hộ chung cư không thể coi như một mặt hàng cho thuê, việc quy định thời hạn sử dụng sẽ trái với một số luật chuyên ngành khác Hiện giá một căn hộ chung cư tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh từ vài tỉ đến hàng chục tỉ đồng, tương đương thu nhập mấy chục năm của một người có thu nhập khá. Tâm lí của người Á Đông, nhất là người Việt luôn coi căn nhà gắn với mảnh đất là tài sản vĩnh cửu có thể trao chuyền cho các đời con cháu. Sẽ chẳng ai bỏ số tiền lớn tích cóp hàng chục năm ra thuê căn hộ để rồi hết thời hạn sẽ không còn quyền lợi trọn vẹn. Vẫn biết chủ căn hộ chung cư có thể vẫn có quyền với một phần nhỏ diện tích đất chung cư, song quyền đó sẽ rất nhỏ và mơ hồ trong thì tương lai. Nếu phương án chung cư sở hữu có thời hạn được đưa vào thành luật, tin rằng thị trường bất động sản sẽ có biến động không nhỏ. Nhiều khả năng sẽ diễn ra các tình huống: Giá căn hộ chung cư giảm, giá đất nền tăng, doanh nghiệp bất động sản sẽ không mặn mà với mảng chung cư khi lợi nhuận giảm. Được biết lí do chính dẫn tới đề xuất căn hộ chung cư có thời hạn là bởi thực trạng chung cư cũ nát khó thu hồi để đầu tư cải tạo, xây mới. Giải pháp này sẽ là một công cụ giúp cơ quan quản lí có quyền lớn với một thứ tài sản cá nhân trong khi quyền tài sản của công dân lại bị ảnh hưởng. Liệu có một giải pháp khác công bằng và hiệu quả hơn, vừa bảo đảm quyền lợi của người dân vừa có thể quản lí tốt các công trình dân sinh tại đô thị? Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 3/2023

Mong không theo vết xe của dẹp vỉa hè

 

Sim rác trong kho   Cục Viễn thông, Bộ Thông tin và Truyền thông yêu cầu đến ngày 31/3, tất cả các thuê bao di động đều phải có thông tin trùng khớp với thông tin trong cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia. Theo thống kê của Cục Viễn thông, Việt Nam hiện có hơn 127 triệu thuê bao di động, trong đó 96% thuộc về ba nhà mạng lớn là VinaPhone, Viettel, MobiFone. Mỗi nhà mạng này đều cho biết, họ còn hơn một triệu thuê bao cần chuẩn hóa thông tin. Những con số trên cho thấy, để hoàn thiện việc chuẩn hóa thông tin cần một khối lượng công việc không nhỏ của cả người dân và doanh nghiệp. Chỉ đơn cử một ví dụ, hầu hết các thuê bao cách đây vài ba năm về trước đều dùng số chứng minh thư nhân dân, nay hầu như mọi người đã chuyển sang sử dụng căn cước công dân. Dù đợt này chưa bắt buộc điều chỉnh thông tin này song đã gọi là “chuẩn hóa” thì sớm muộn cũng phải chỉnh sửa. Đúng là khi được chuẩn hóa, mỗi số điện thoại đều đại diện cho một cá nhân cụ thể, chính xác, rõ ràng. Mọi “hoạt động” của sim sẽ gắn liền với người chủ sở hữu nó. Tuy nhiên, thực tế có “đẹp như mơ” và giải pháp này có sớm dẹp được sim rác? Và khái niệm sim rác là thế nào? Hiện nay ta có thể ra các đại lí bán sim thẻ mua cùng lúc cả tá sim đã được kích hoạt sẵn. Tất nhiên sim không thể kích hoạt nếu thiếu những thông tin cần thiết trong đó. Vậy những đại lí bán sim có thể và có phải mang những chiếc sim này đi “chuẩn hóa” được không! Tin chắc chẳng đại lí nào lại “dại dột” mang những thứ “hàng lậu” này đi “đăng kiểm”. Ai cũng biết, mỗi chiếc sim được bán ra ngoài đại lí bán sim hưởng phần lợi nhuận cố định nhỏ nhoi thì doanh nghiệp phát hành sim mới chính là “ông chủ” hưởng lợi chính, cả sau khi sim đi vào hoạt động, phát sinh cước phí. Muốn loại trừ sim rác, trước tiên các nhà mạng cần hi sinh phần lợi ích, thu hồi và hủy toàn bộ các sim đã kích hoạt trong “kho”, coi đây chính là “rác chưa xuất xưởng” và quản lí chặt chẽ, nghiêm túc việc kích hoạt, bán sim mới. Có như vậy, việc chuẩn hóa thông tin đợt này mới có ý nghĩa và hiệu quả thực sự. Sim rác đã từng được nhắc đi nhắc lại như một vấn nạn và cũng đã có những quyết tâm của cơ quan quản lí được khẳng định, được triển khai. Tuy nhiên, rất dễ những “quyết tâm” đã và đang thực hiện sẽ lại đi theo “vết xe” của việc dẹp trật tự vỉa hè tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh nhiều năm qua. Sim rác hay vỉa hè, khi nó còn mang lại chút lợi lộc cho một số “thành tố” trong cuộc thì “cuộc chiến” loại trừ nó sẽ chẳng dễ dàng Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  23/3/2023

Hà Nội vẫn chưa dám nhìn vào sự thật nguyên nhân vỉa hè hư hỏng

 

“Tỉ lệ hư hỏng”  Lâu nay dư luận từng nghe chuyện nhiều công trình xây dựng trong đầu tư công phải mất chừng 30% chi phí “không chính thức”, tức là cứ 1000 đồng chi cho công trình thì chỉ có khoảng 700 đồng vào công trình. Có người còn cho rằng có công trình tỉ lệ này còn cao hơn 40% và đó cũng là “tỉ lệ hư hỏng”. Nếu thực sự như vậy thì mỗi công trình đầu tư xây dựng sẽ xảy ra hai khả năng: Một, nếu muốn công trình bảo đảm được chất lượng theo đúng kế hoạch và yêu cầu thiết kế thì cần nâng dự toán chi phí cao lên thêm để bù vào con số chi phí ngoài công trình; nếu giữ nguyên mức chi phí đầu tư theo thiết kế thì khi thi công phải cắt xén bớt vật tư, vật liệu, nhân công, quy trình… để “tiết kiệm” cho phần chi phí “phi chính thức”, khi đó chắc chắn công trình không thể bảo đảm chất lượng. Mấy năm trước công trình đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi hơn 34 nghìn tỉ vừa thi công xong đã bong tróc “ổ trâu ổ bò” khiến dư luận bức xúc. Công trình này khi còn đang thi công đã bị người dân phát hiện và tố cáo về quy trình, cách thi công cẩu thả, sử dụng vật liệu không đúng (lấy cả đất bùn để san lấp nền). Không hiểu sao công trình này vẫn được thi công, hoàn thiện, bàn giao đưa vào sử dụng. Đến nay thì mọi người đã biết, một số người có trách nhiệm đã phải đứng trước vành móng ngựa để “giải trình” về chất lượng công trình. Tuy nhiên không nhiều công trình đầu tư công chất lượng kém được chỉ rõ, đưa ra ánh sáng những người chịu trách nhiệm. Chỉ đơn cử như vỉa hè Hà Nội bao năm qua diễn ra điệp khúc đào lên lát lại rồi lại đào lên thay mới. Giá trị sử dụng mỗi lần “cải tạo vỉa hè” chỉ tính bằng tháng và dài lắm thì vài ba năm. Mỗi lần chỉnh trang vỉa hè đều có những lí do thuyết phục để triển khai. Lần gần đây nhất là lí do cần sử dụng đá tự nhiên có tuổi thọ 70 năm để công trình bảo đảm chất lượng lâu dài. Những viên đá tự nhiên “tuổi thọ cao” nhiều nơi gần đây bỗng dưng lại bị nứt vỡ. Thực trạng này đã được Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội chỉ ra hai nguyên nhân: Do quá trình nổ mìn khai thác đá bị om và lát xong lại bị nước mưa! Nhiều tuyến đường tại Hà Nội xảy ra tình trạng đá vỉa hè nứt vỡ. Như vậy là chưa khi nào Hà Nội nhìn thấy nguyên nhân chất lượng vỉa hè thuộc về con người. Nếu cứ theo cách né tránh, bao biện, không truy đến cùng, truy đúng “thủ phạm” khiến chất lượng lát vỉa hè kém thì tin rằng, điệp khúc “đào lên lát lại” sẽ tái diễn nay mai. Liệu những đồng tiền đầu tư cho vỉa hè có đủ 100% vào vỉa hè hay nó cũng có “tỉ lệ hư hỏng 30%”? Đá tự nhiên chắc chắn có độ cứng hơn viên gạch dân ta nung bằng lò thủ công. Những người có trách nhiệm ngành xây dựng Hà Nội nên về một số làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ xem những con đường làng được lát gạch hàng trăm năm nay vẫn chưa hỏng, khi đó có thể sẽ nhận ra, vỉa hè hư hỏng đâu phải tại trời!?/.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  16/12/2022

Bất cập phải chờ 8 năm để sửa?

 

Bất cập việc chờ… sửa bất cập!   Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) được ban hành năm 2007 (Luật số 04/2007/QH12), sau đó được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 26/2012/QH13. Quá trình thực hiện đã bộc lộ một số bất cập, nhất là đối với đối tượng nộp thuế và mức giảm trừ gia cảnh. Hiện tại, mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 11 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 4,4 triệu đồng/tháng, được cho là chưa phù hợp với thực tiễn khi ấn định một con số tuyệt đối và áp chung cho các vùng miền. Nhận rõ những bất cập, từ năm 2018, Bộ Tài chính đã đề xuất sửa đổi một số nội dung của Luật Thuế TNCN trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung 5 luật thuế. Sau 4 năm, những bất cập của Luật Thuế TNCN như kể trên vẫn còn nguyên hiện trạng và bây giờ, Bộ Tài chính lại đang đề xuất sửa đổi! Nhiều quy định liên quan đến thuế TNCN được cho còn nhiều bất cập - Ảnh minh họa 4 năm qua đã trải qua bao nhiêu đợt bão giá hàng hóa, người dân đang phải gồng mình, thắt lưng buộc bụng. Tỉ lệ CPI tăng hằng năm cũng chính là con số “bào mòn” mức sống của người phụ thuộc khi con số 4,4 triệu đồng/tháng đứng im không nhúc nhích! Theo con số thống kê CPI hằng năm: Năm 2018: 3.54%; năm 2019: 2,79%; năm 2020: 5,15%; năm 2021: 2,78%, đồng nghĩa mức giảm trừ đã giảm 14,26%. Tuy nhiên CPI cũng chưa phản ánh thực chất chi phí sinh hoạt với những mặt hàng thiết yếu, nó luôn cao hơn mức CPI. Danh mục CPI hiện nay bao gồm 752 mặt hàng, nhưng đối với người lao động họ chỉ sử dụng vài chục mặt hàng thiết yếu như thịt, cá, rau, gạo, quần áo, xăng dầu, điện, nước... những thứ đang tăng lên hàng ngày. Hi vọng, mong chờ của người dân như bị dội “gáo nước lạnh” khi biết phải “gồng” thêm 3 năm nữa (tức đến năm 2025) luật này mới được sửa đổi và có thể năm 2026 Luật thuế TNCN mới được áp dụng vào thực tiễn. Vậy là lại thêm 4 năm để một sự bất cập sẽ được khắc phục trong khi chưa ai biết chỉ số CPI trong 4 năm tới sẽ tăng thêm bao nhiêu %? Trong Luật thuế TNCN, người dân mong chờ sửa nhất đó là mức giảm trừ gia cảnh. Luật thuế TNCN quy định khi chỉ số CPI theo công bố của Tổng cục Thống kê tăng 20% thì mới đề xuất điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh. Do vậy nếu CPI năm 2022 tăng 4% cộng với con số CPI tăng 14,26% của 4 năm trước vẫn chưa đủ 20%, tức là chưa đến ngưỡng phải điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, mức thu nhập chịu thuế! Bất cập nữa là ấn định con số tuyệt đối chung cho các vùng khi giá cả, chi phí sinh hoạt giữa nông thôn và thành thị chênh lệch, không giống nhau. Ben cạnh đó, mấy năm qua các doanh nghiệp đã được giảm thuế, gia hạn nộp thuế... nhưng cá nhân lại không được bất kì sự hỗ trợ nào. Nhiều ý kiến cho rằng đó là sự không công bằng giữa các đối tượng nộp thuế… Trước nhiều bất cập hiện hữu, Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế cần gấp rút đẩy nhanh việc sửa đổi Luật thuế TNCN cho phù hợp với thực tế hiện nay, thay vì phải chờ đến tận năm 2025!/. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  07/12/2022

Thực phẩm thuốc tiên

 

Chức năng của thực phẩm chức năng    Hiện mọi người biết trên thị trường có một loại hàng hóa mang tên thực phẩm chức năng (TPCN). Giá của loại hàng hóa này luôn vượt trội các loại thực phẩm khác và không bao giờ có thể coi ngang hàng với thực phẩm - nó luôn ở thứ hạng cao cấp! Vậy các loại thực phẩm thông thường khác có chức năng gì không? Ai cũng dễ dàng có câu trả lời: Bất kể loại thực phẩm nào, cao cấp hay thông dụng đều có chức năng, đó là cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể! Nuôi dưỡng sự sống, bồi bổ sức khỏe là chức năng chung của tất cả các loại thực phẩm. Ngoài ra, một số loại thực phẩm còn có chức năng riêng biệt dễ nhận biết sự tác động lên sức khỏe, ví dụ như khoai lang (cả củ và lá) có tác dụng nhuận tràng, dễ tiêu hóa; rau cải canh lợi tiểu; mướp đắng giúp hạ huyết áp v.v. Thực phẩm chức năng luôn được quảng cáo tác dụng như thuốc tiên “Thực phẩm chức năng” chế thức đang đóng vai trò như một loại thuốc vì thường được bác sĩ kê kèm theo các đơn thuốc điều trị cho người bệnh (nhất là với bệnh nhân điều trị ngoại trú). Hầu hết các loại TPCN được các nhà sản xuất quảng cáo liên tục trên nhiều kênh truyền thông, báo chí. Tác dụng của TPCN theo quảng cáo thì đều rất tuyệt vời như thể nó chính là thuốc, thậm chí còn hơn thuốc khi nó được cho có khả năng giúp chữa khỏi một số căn bệnh nan y! Chính vì những tác dụng tuyệt vời (dù không được kiểm chứng) nên TPCN thường có lí do để “sở hữu” giá cao hơn hầu hết các thuốc trị bệnh thông thường. Có tác dụng như thuốc nhưng không phải là thuốc nên trong lưu hành, TPCN không bị các điều kiện ràng buộc của thuốc chữa bệnh cùng sự quản lí chặt chẽ của cơ quan quản lí chuyên ngành. Thực tế là chẳng có mấy loại thực phẩm thông thường được đưa vào các nhà thuốc bệnh viện ngoài TPCN. Các bác sĩ khi kê đơn cũng “yên tâm” vì đó chỉ là một loại thực phẩm bổ dưỡng, ít khi có chống chỉ định hay tác dụng phụ nguy hiểm. Với người bệnh khi sử dụng đơn thuốc có TPCN nếu khỏi bệnh có thể cho đó là do tác dụng của TPCN, còn khi không khỏi sẽ đổ lỗi cho thuốc. TPCN không phải là thuốc nhưng được nhiều bác sĩ chuộng kê đơn phải chăng vì “tiện lợi”, nó luôn có sẵn trên kệ hàng nhà thuốc bệnh viện!? Nếu ai từng đi khám bệnh rồi được bác sĩ kê đơn mua thuốc điều trị ngoại trú, khi về xem lại giá tiền chi cho đơn thuốc sẽ thấy ngay, chi phí vượt trội chính là một vài loại TPCN chứ không phải là thuốc trị bệnh! TPCN có giá cao ngất ngưởng bởi nó phải gánh chi phí quảng cáo và nhà sản xuất mạnh tay chiết khấu cho người bán hàng (và có thể cả người kê đơn). Do vậy, chức năng “móc hầu bao” người bệnh mới chính là chức năng của TPCN./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  02/12/2022