Những lệ đẹp

 

Những “lệ” cần nhân rộng Luật và lệ luôn tồn tại song hành trong đời cuộc sống. Trong xã hội thượng tuân pháp luật thì xây dựng hệ thống pháp luật đầy đủ, chặt chẽ là điều tiên quyết. Thế nhưng có những chuyện dù được quy định từ lâu mà mãi không thể đi vào cuộc sống, ví như ăn uống linh đình trong cưới hỏi, tang ma hay chuyện cấm và phạt hành vi hút thuốc lá tại một số không gian cụ thể.  Tục lệ đi phong bì trong đám cưới đã có từ sau những năm bao cấp, bước vào nền kinh tế thị trường, những món quà xoong chậu, phích nước… dần được “tiền tệ hóa” bằng chiếc phong bì và nay đã thay thế hoàn toàn với giá trị phong bì luôn bám sát giá thị trường. Rồi đến lượt các loại tiệc khác như tân gia, mừng thọ, giỗ chạp… tất thảy quà mừng, hương hoa lễ đều được “cho vào” chiếc phong bì. Rất mừng hiện nay đang có những lệ “phá lệ” xuất hiện. Cách đây gần chục năm tại nhiều làng quê vùng Bắc Ninh, Bắc Giang đã từ bỏ tục lệ đi phong bì trong đám giỗ, tân gia, thôi nôi… Ai trót đi phong bì thì sau đó gia chủ cũng cám ơn rồi gửi lại. Việc tang ma chỉ nhận tiền phúng viếng, có nơi thêm lần giỗ hết (sang cát), còn lại ngày giỗ hằng năm thì không nhận tiền. Từ làng thôn này dần lan sang các làng quê khác, nay đã trở thành chuyện phổ biến với quan niệm việc giỗ chạp, tân gia… nếu gia đình có điều kiện kinh tế thì mời, nếu không thì thôi, chẳng ai trách móc, từ đó từng bước loại bỏ được chuyện “nợ miệng”. Chuyện điếu thuốc lá và việc hút thuốc lá cũng đang là vấn đề nan giải của cơ quan chức năng. Tôi nhớ một kỉ niệm khi cùng anh bạn đến nhà thăm người đồng đội ở Hà Nội. Anh bạn tôi vốn nghiện thuốc nên khi ngồi bàn uống trà đã vô tư rút thuốc ra châm. Chỉ lát sau bỗng thấy cô con dâu anh bạn từ trên tầng đi xuống, sau khi vui vẻ chào hỏi lễ phép hai vị khách, cô nhẹ nhàng nói “Dạ, cháu xin lỗi vì đang có con nhỏ, bác ra cạnh cửa hút thuốc giúp cháu với ạ”. Thế là bạn tôi cười ngượng ngùng, dụi luôn điếu thuốc… Hiện đa số các gia đình tại thành phố lớn, nhiều cơ quan không còn chuyện hút thuốc trong không gian chung. Hiện nay Bộ Y tế đang lấy ý kiến vào dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế trong đó đề xuất mức phạt với người sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Cũng tại Nghị định 117 trước đó đã quy định hút thuốc lá nơi công cộng bị phạt tiền từ 200.000 đồng đến 500.000 đồng nhưng cho đến nay hầu như chưa có người bị xử phạt trong khi việc hút thuốc tại nhiều địa điểm cấm vẫn diễn ra. Ai giám sát, ai là người có thẩm quyền xử phạt, chế tài cụ thể thế nào đang là vấn đề bất cập nên pháp luật chưa thể đi vào cuộc sống. Có lẽ chuyện hút thuốc lá cũng cần dư luận xã hội tác động để thành một cái “lệ”. Muốn tạo được lệ thì mỗi cá nhân, gia đình, cơ quan, đơn vị cần thể hiện thái độ thẳng thắn với việc hút thuốc lá, cũng như cô con dâu anh bạn chúng tôi kể trên./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 01/2025

Sao để có Tô Lịch là dòng tự nhiên

 

Để Tô Lịch trở lại là dòng sông Một dòng sông dù tự nhiên hay sông đào vẫn phải có hai thành tố quyết định, đó là nhận nước từ thượng nguồn và đổ xuống hạ nguồn. Thiếu hai thành tố trên không còn là dòng sông đúng nghĩa. Ví như con sông Đuống, một dòng sông nối với dòng sông thì thượng nguồn chính là sông Hồng, nơi nó nhận nước để có dòng chảy đổ về sông Thái Bình, tạo nên chức năng của một dòng sông. Sông Tô Lịch xưa vốn cũng là một dòng sông nối sông, thượng nguồn là sông Cái (sông Hồng) cuối cùng đổ vào sông Nhuệ. Nay thượng nguồn của sông Tô đã bị ngắt mạch, nguồn nước bổ trợ chỉ có khi Hồ Tây xả nước cùng hệ thống nước thải hai bên đổ vào. Quá trình bồi lắng nay đáy sông ngày một nâng lên và khả năng lưu trữ nước cũng rất ít ỏi. Vì vậy Tô Lịch của Hà Nội nay chỉ như một con kênh chuyển tải nước thải đúng nghĩa. Sông Tô lịch, đoạn chảy qua địa bàn quận Cầu Giấy Mới đây Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã kí văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính về chủ trương đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp bổ cập nước sông Hồng vào sông Tô Lịch và đã được chấp thuận. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 550 tỉ đồng từ nguồn ngân sách thành phố, dự kiến hoàn thành trước tháng 9/2025. Để duy trì sự sống của dòng sông, kinh phí vận hành hàng năm khoảng 25 tỉ đồng (tức mỗi tháng khoảng hơn 2 tỉ đồng). Nếu sau này có hệ quả lắng đọng phù sa thì chi phí để xử lí nước có thể sẽ tăng thêm. Khi hệ thống nước thải được thu gom riêng hoàn toàn thì sông Tô Lịch sẽ trở thành một con sông “nhân tạo” hay một “con kênh” lớn, với chức năng đơn thuần là tạo cảnh quan của một dòng sông. Mỗi tháng chi hơn 2 tỉ đồng để “mua” cảnh quan một dòng sông kể cũng không rẻ. Về lâu dài xem ra vẫn cần một giải pháp bền vững và hiệu quả kinh tế hơn. Nếu muốn đưa nước từ sông Hồng vào thì cần bổ trợ bằng dòng chảy tự nhiên, xây dựng hệ thống cống dẫn nước mặt xuyên đê sông Hồng kết hợp nạo vét hạ thấp đáy dòng sông Tô Lịch... Đã có đề xuất của các nhà khoa học thuộc Hội Cơ học Hà Nội về việc dẫn nước từ dòng chảy sông Đà vào sông Tô Lịch để cải thiện môi trường, chất lượng nước và giảm chi phí. Với sự chênh lệch độ cao từ thượng nguồn, dự án này dự kiến sẽ bổ trợ nước tự nhiên cả cho các sông Nhuệ, Đáy, Tô Lịch đồng thời góp phần cung cấp nước mặt cho nông nghiệp, sản xuất nước sạch của toàn thành phố Hà Nội. Thực hiện được theo phương án này mới là tối ưu, mang lại hiệu quả cao, bền vững nhất để làm sống lại các con sông đang chết./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 01/2025

Tăng tính răn đe khi đánh vào kinh tế

 

Tiền và tính mạng Gần đây trên facebook xuất hiện các video phản biện chính sách của một vị tiến sĩ giảng viên tên tuổi. Đa số các nội dung phản biện của ông khá sắc sảo, phê phán các hiện tượng lệch lạc, tiêu cực xảy ra trong xã hội có hiệu ứng tốt, thu hút nhiều người theo dõi. Tuy nhiên có một bài phản biện về bất cập của Nghị định 168/2024/NĐ-CP của ông theo tôi là có cách nhìn chưa thật chuẩn xác và đầy đủ. Đó là về mức phạt đánh vào kinh tế với những mức tiền ông cho là quá cao so với thu nhập của người dân, nhất là người lao động hiện nay. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt vượt đèn đỏ với xe may từ 4 đến 14 triệu đồng, ô tô 18 tới 22 triệu đồng (mức cao nhất là khi vi phạm và gây tai nạn).                          Giao thông Hà Nội sau ngày Nghị định 168 có hiệu lực Kinh tế quyết định chính trị, cụ thể ở đây là đồng tiền quyết định tư tưởng, ý thức con người, một luận điểm mà Mác, Lênin đã chỉ ra từ hơn trăm năm trước. Vận dụng quy luật vận trù của hình thái kinh tế xã hội vào một chính sách cụ thể để điều chỉnh hành vi con người là điều không cần bàn cãi. Khi các hình phạt với các hành vi vi phạm pháp luật chưa đủ sức nặng răn đe thì con người có tâm lí, xu hướng vượt qua. Một người có thu nhập chừng 500.000,đ/ngày, tức 15 triệu đồng/tháng nếu bị phạt dăm ba trăm nghìn thì cũng không phải mức thiệt hại gì quá lớn phải đắn đo. Còn với người thu nhập cao thì mức đó chỉ như… “muỗi đốt inox”! Nhưng với mức 4-14 triệu đồng (xe máy) hay 18-22 triệu đồng với ô tô (đồng thời trừ điểm trên giấy phép) khi vượt đèn đỏ thì chắc chắn sẽ có tác động tới tâm lí và hành vi người điều khiển phương tiện. Tin rằng quan điểm của cơ quan tham mưu ban hành pháp luật không xuất phát từ mục tiêu kinh tế, bởi chắc gì đã thu thêm được tiền vào ngân sách khi mà nhiều người không dám phạm luật nữa. Chỉ một thời gian ngắn thực hiện Nghị định 168 đã chứng minh hiệu quả của chính sách này. Đơn cử như tại TP Hồ Chí Minh, theo thống kê của cơ quan chức năng thành phố, tình hình tai nạn giao thông sau 15 ngày thực hiện Nghị định 168 đã chuyển biến rõ rệt, giảm cả 3 tiêu chí so với thời gian liền kề. Cụ thể, từ ngày 1/1-14/1, chỉ xảy ra 31 vụ tai nạn giao thông đường bộ, làm chết 14 người, bị thương 16 người. So với thời gian liền kề giảm 42 vụ (-58%), giảm 1 người chết (-7%), giảm 40 người bị thương (-71%). Nếu trên cả nước cũng kéo giảm đạt những tỉ lệ như trên trong vòng 1 năm thì hiệu quả sẽ là rất lớn. Cái lớn nhất là sẽ có hàng trăm người không bị tước đi mạng sống, sức khỏe, hàng nghìn người không chịu hệ lụy lâu dài từ những vụ tai nạn giao thông. Những số tiền mà người vi phạm giao thông phải nộp phạt liệu có so sánh được tính mạng, sức khỏe con người? Tăng mức phạt tiền đồng thời với tăng cường kiểm tra nồng độ cồn từ thời gian trước đây đã cho thấy hiệu quả rất tích cực trong quyết tâm của Chính phủ nhằm nhanh chóng kéo giảm tai nạn giao thông, một vấn nạn nhiều năm qua tại nước ta./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 18/1/2025

Mừng tuổi biến tướng

 

Lì xì ngày một… “lợi thì”! Lì xì theo tiếng Trung Quốc là phiên âm của từ “lợi thị” có nghĩa là được lợi, được tiền, được may mắn. Tục lì xì ngày Tết Nguyên đán nay trở nên phổ biến không chỉ ở nước ta, người dân các quốc gia châu Á như khác như Trung Quốc, Nhật Bản,... cũng đang duy trì tục lệ này. Sau khi đón Giao thừa, hoặc ngay trong sáng mồng Một, con cháu thường chúc Tết các bậc sinh thành bằng một món tiền đặt trong bao giấy hồng, gọi là “tiền mừng tuổi”, “tiền mở hàng”, với mong muốn đem lại may mắn cho ông bà, cha mẹ. Các cụ cao niên cũng sẽ “mở hàng” lại cho con, cháu. Tiền mở hàng của các cụ cho con cháu gọi là “tiền mừng tuổi” hay cũng gọi là “lì xì”. Tiền mừng tuổi thường không nhiều nhưng phải là tiền mới, chủ yếu là để lấy may trong dịp đầu Xuân. Tục lì xì nhằm tạo niềm vui, hạnh phúc nhân năm mới khi Tết đến, Xuân về, mọi người thêm tuổi mới, cùng hướng tới một năm hứa hẹn nhiều điều tốt lành. Thế nhưng ở ta có lẽ tục lệ này ngày càng biến tướng, thành ghánh nặng chi tiêu của không ít gia đình trẻ. Việc lì xì nay được mở rộng hơn, tất cả mọi người đều có thể lì xì cho nhau và mục đích cũng không đơn giản chỉ là may mắn. Phong tục mừng tuổi không còn giữ được nét giá trị tinh thần như ngày xưa. Những đồng tiền mừng tuổi ngày càng coi trọng về giá trị, bị vật chất hoá. Không những thế, người ta còn chẳng cần bao hồng mà lì xì bằng chuyển khoản. Từ nhận thức của người lớn đã lan sang trẻ nhỏ, chúng cũng quan tâm đến giá trị mệnh giá của tờ tiền lì xì, quên đi giá trị tinh thần. Nhiều người không khỏi ngượng ngùng khi vừa đưa phong lì xì, trẻ liền rút ra, tỏ vẻ thờ ơ khi thấy tờ tiền mệnh giá nhỏ. Nước Mỹ không có Tết Nguyên đán như Á Đông nhưng họ lại đang có cách thu lợi từ tục “lợi thì”, đó là in tờ tiền mệnh giá 2 đô la và quảng bá đó là tờ tiền mang lại điều may mắn!? Những năm qua tục lì xì bằng tờ 2 đô la Mỹ ngày một phổ biến tại các đô thị, trong giới kinh doanh, công chức, nhân viên văn phòng… Chẳng biết tại Trung Quốc, Nhật Bản có trào lưu mừng tuổi bằng tờ 2 đô la hay không. Nếu có thì nước Mỹ sẽ kiếm được khoản “lợi thì” không nhỏ từ việc in tiền để “bán”. Liệu Việt Nam ta có nên nghiên cứu in một loại tiền mệnh giá nhỏ có hình tượng theo con giáp hằng năm và vẫn có giá trị lưu hành để làm tờ may mắn, phúc lộc nhân dịp Tết cổ truyền? Thực tiễn mỗi năm Ngân hàng Nhà nước vẫn đang phải in một lượng tiền các mệnh giá nhỏ để đáp ứng nhu cầu dịp năm mới. Đồng tiền “may mắn” nếu cạnh tranh được với tiền mệnh giá lớn sẽ góp phần định hình bản sắc tục lì xì, đó là giá trị tinh thần, nét đẹp lành mạnh ngày Xuân./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 16/01/2025

Bỏ mâm

 

Tham bát Người ta thường nói cờ bạc bịp, cờ gian, bạc lận. Thế nhưng trong giới cờ bạc có những “chủ sới” khá quân tử, đó là những “chủ đề” - người cầm cái một loại hình cờ bạc. Cách đây đã lâu một anh bạn tôi lao vào trò cờ bạc dưới hình thức chơi số đề. Nhìn anh khoe một tờ tích kê nhỏ xíu với chi chít con số cùng một chữ kí nguệch ngoạc, nói rằng vừa trúng số mấy triệu đồng. Tôi khuyên: “Ông cẩn thận nó lừa đấy, mảnh giấy vụn tí tẹo này làm sao tin được”! Ông bạn hùng hồn khẳng định: Chủ đề là những người quân tử, sòng phẳng nhất trong các chủ sòng bạc. Mảnh giấy chỉ bằng vài ngón tay nhưng nếu trúng tiền tỉ cũng không bao giờ họ bất tín. Anh còn cho biết, dù hằng ngày thu tiền lẻ từ những “thư kí” ghi số nhưng khi trả thưởng chủ đề luôn dành những tờ tiền chẵn, mới, đẹp để trả thưởng. Ngay sau khi công ty xổ số quay xong là đã sẵn sàng có đủ tiền “đẹp” để trả thưởng. Chính cách làm đó đã tạo uy tín cho những người chơi và mở rộng mạng lưới, “đội ngũ” con bạc. Từ cách ứng xử của giới chủ đề tôi bỗng liên tưởng đến một hình thức tương tự “đỏ đen” được pháp luật cho phép, đó là xổ số kiến thiết cùng câu chuyện người trúng thưởng nhưng không được nhận thưởng. Đó là vụ việc bà N.T.N (ở xã Bình Nguyên, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) trúng vé số độc đắc 2 tỉ đồng do Công ty XSKT tỉnh Thừa Thiên - Huế phát hành. Vì sơ suất nên một trong hai tấm vé đã rách một phần (nhưng vẫn nhận ra hầu hết con số). Bà N.T.N đã gửi vé nhờ cơ quan công an giám định. Kết quả giám định của cơ quan công an cho thấy, phần tách rời của tờ vé số trúng giải đặc biệt trùng khớp với cùi vé của Công ty XSKT tỉnh Thừa Thiên - Huế phát hành. Tờ vé số này cũng không phải là vé được làm giả, các con số trên tờ vé số này không bị tẩy xóa.                                       Tờ vé số trúng thưởng 2 tỉ đồng của bà Ng Tuy thế, Công ty XSKT tỉnh Thừa Thiên - Huế vẫn không chấp nhận trả thưởng tờ vé số trúng độc đắc vì cho rằng vé số của bà N. đã bị co lại, biến dạng một phần và căn cứ theo quy định tại Điều 31, Thông tư số 75/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính là “vé xổ số lĩnh thưởng phải còn nguyên hình, nguyên khổ..”. Tuy nhiên cũng tại Điều 31, Thông tư này còn có nội dung “Trường hợp do các nguyên nhân khách quan, vé xổ số trúng thưởng bị rách rời nhưng vẫn còn đủ căn cứ để xác định hình dạng ban đầu, tính xác thực của tờ vé, vé không thuộc đối tượng nghi ngờ gian lận, vị trí rách rời không ảnh hưởng đến các yếu tố để xác định trúng thưởng thì công ty xổ số kiến thiết tổ chức thẩm tra xác minh và quyết định việc trả thưởng…”.   Được biết, năm 2023, Công ty XSKT tỉnh này đạt 417,6 tỉ đồng doanh thu, lợi nhuận sau thuế là 24,4 tỉ đồng. Số tiền 2 tỉ đồng giải thưởng giải độc đắc trên kể cũng lớn so với công ty này nhưng có thứ sẽ mang lại lợi nhuận to lớn và bền vững hơn nhiều, đó chính là uy tín thương hiệu. Tư duy của người lãnh đạo kinh doanh chắc chắn cần có tầm nhìn rộng rãi và khôn ngoan hơn mấy ông “chủ đề”, không vì “tham bát mà bỏ mâm”!/. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 11/01/2025

Một điều nhịn, chín điều lành

 

Một điều nhịn… Ông cha ta từ xưa luôn khuyên: “Một điều nhịn là chín điều lành”. Nhường nhịn ở đây không có nghĩa hạ thấp bản thân mà để giữ hòa khí với mọi người xung quanh và an toàn cho cộng đồng. Nhường nhịn có khi là chịu phần thiệt về bản thân đôi chút nhưng đổi lại ta được mọi người yêu quý và kính trọng. Nhường nhịn không có nghĩa là nhu nhược, hèn nhát mà là “lùi một bước để tiến hai bước”. Trong nền văn minh châu Á có lẽ trong cách ứng xử của người Nhật thể hiện rõ nhất tính cách khiêm nhường. Ngay từ nhỏ, người Nhật đã được giảng dạy về đức tính này và ăn sâu vào tiềm thức như một nét văn hoá. Trong một mối quan hệ tập thể, người Nhật thường khiêm tốn, tỏ ra cần người khác giúp đỡ, chỉ bảo. Có lẽ vì thế mà tại đây ít khi xảy ra những tranh cãi, ẩu đả nơi công cộng. Kể cả khi đất nước rơi vào khủng hoảng do thiên tai kinh hoàng như trận động đất, sóng thần năm 2011. Trong điều kiện hoang tàn, thiếu thốn, tất cả người dân vẫn trong vòng trật tự, tại các siêu thị mọi người lặng lẽ xếp hàng chờ mua nhu yếu phẩm…      Việt Nam ta là một dân tộc có tinh thần đoàn kết suốt chiều dài truyền thống lịch sử, nó là nền tảng tạo nên sức mạnh giúp đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Vậy mà trong điều kiện thanh bình hiện nay, đây đó lại xuất hiện những hành vi của một số cá nhân mang tính hung hãn, côn đồ, ích kỉ nơi công cộng chỉ vì những va chạm không cố ý. Vì một ánh nhìn bị coi là “nhìn đểu”, vì một va quyệt phương tiện giao thông trên đường… là sẵn sàng nổi máu côn đồ, dùng bạo lực thay cho lí lẽ. những hành vi này trái với truyền thống “thương người như thể thương than” của người Việt Nam. Hầu hết các vụ việc như trên cuối cùng chẳng ai “thắng”, người thì thương tích, kẻ bị phạt hành chính, thậm chí vào vòng lao lí. Mới đây nhất tại TP Bến Cát, tỉnh Bình Dương, anh Nguyễn Tiến B (38 tuổi) đã bị đối tượng Lê Văn Hiền (36 tuổi, thường trú tại An Giang) hành hung dã man chỉ vì va một chạm giao thông. Sau 4 ngày cấp cứu tại bệnh viện, anh B đã tử vong. Đối tượng Hiền chắc chắn sẽ bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc. Chỉ đơn cử một vụ việc như vậy, thử hỏi có ai được gì ngoài hậu quả thương tâm!? Mỗi con người khi biết nhẫn nhịn sẽ làm chủ được tình huống, làm chủ được mối quan hệ từ đó giúp mọi chuyện đi theo hướng tốt đẹp. Không phải ai cũng biết nhường nhịn nên người biết nhường nhịn chính là người có bản lĩnh và xứng đáng được người khác tôn trọng. Thái độ nhún nhường, nhã nhặn luôn như làn gió mát làm nguội lạnh, tan chảy những “hỏa khí” của người đối diện. Trong cuộc sống, nếu chúng ta luôn cố chấp thì sẽ dẫn đến nhiều hậu quả không hay, kết cục xấu. Những cuộc cãi vã, xô xát sẽ trở thành bạo lực và làm rạn nứt tình cảm con người. Nhường nhịn là một đức tính tốt đẹp trong xã hội văn minh mà mỗi con người nên rèn luyện bởi nó là những viên gạch xây nên nền tảng một xã hội nhân văn và văn hóa./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 10/01/2024

Thói quen vi phạm pháp luật

 

Không ăn tiệc trước mặt “tử thần” Mấy năm trước tôi từng lâm vào tình huống không hay và đành phải thất lễ khi được mời ăn tiệc đám cưới con một người bạn. Dù rất vui vẻ, hào hứng đến dự tiệc cưới nhưng tới nơi chứng kiến cảnh rạp cưới được quây chiếm 1/3 mặt đường giao thông chính trong khi xe cộ vẫn chạy nườm nượp khiến tôi lo ngại. Chứng kiến cách dựng rạp vi phạm pháp luật giao và nguy cơ không an toàn, tôi đã nhanh chóng quyết định: Vào chúc mừng gia chủ, gửi quà và cáo lí do bận để  tránh dự tiệc. Rạp cưới chiếm mặt đường là hình ảnh quen thuộc tại nhiều địa phương Dựng rạp ngay trên đường giao thông khi gia đình có việc, nhất là tiệc cưới để tiếp đón khách đã thành tiền lệ xấu những năm qua tại các địa phương, cả nông thôn và thành thị. Hầu như năm nào cũng có thông tin về việc tai nạn giao thông do tình huống này gây ra, không ít vụ đã để lại hệ quả thương vong, thậm chí chết người. Mới đây nhất, tại Hải Dương đã xảy ra vụ ô tô đâm vào rạp đám tang dựng dưới lòng đường khiến 5 người thương vong… Theo quy định thì chỉ có hè phố mới được phép sử dụng tạm thời không vào mục đích giao thông trong các trường hợp: Tổ chức đám tang và điểm trông, giữ xe phục vụ đám tang của hộ gia đình, thời gian sử dụng tạm thời hè phố không quá 48 giờ, trường hợp đặc biệt không được quá 72 giờ; tổ chức đám cưới và điểm trông, giữ xe phục vụ đám cưới của hộ gia đình, thời gian sử dụng tạm thời hè phố không quá 48 giờ. Pháp luật không hề có quy định nào cho phép sử dụng lòng đường vào các nội dung kể trên. Tuy nhiên thực trạng vi phạm chiếm dụng đường giao thông vẫn đang tiếp diễn cùng hậu quả khôn lường chực chờ. Vậy trách nhiệm của chuyện này thuộc về ai, cơ quan quản lí hay người dân? Dựng rạp chiếm dụng đường giao thông là việc làm vi phạm pháp luật mà bất kì người trưởng thành nào cũng nhận thức được. Tâm lí “tranh thủ vi phạm” của không ít người vì sự tiện dụng, tiết giảm chi phí thuê địa điểm và nghĩ chắc chính quyền, cộng đồng sẽ “thông cảm” khi gia đình vì có việc trọng đại nên biết sai vẫn làm. Tuy nhiên việc làm này chính là thể hiện sự thiếu tôn trọng với những vị khách của mình. Trong mỗi sự kiện lớn của gia đình, đặc biệt là việc vui trăm năm của con cháu thì đón tiếp tận tình, chu đáo, an toàn chính là cách biểu hiện sự trân trọng với khách quý. Với chính quyền, lâu nay cũng tồn tại tâm lí e ngại can thiệp, xử lí khi gia chủ có việc quan trọng nhưng hoạt động lại vi phạm trật tự an toàn công cộng. Để không xảy ra hiện tượng vi phạm này lẽ ra công tác tuyên truyền, vận động phải đi trước, được làm thường xuyên đến mọi đối tượng. Bên cạnh đó cần có hình thức xử lí nghiêm với các vi phạm, không để tạo tiền lệ xấu. Với khách mời, bạn bè và cộng đồng dân cư cũng cần có ý kiến, kể cả thể hiện thái độ không đồng tình khi gặp tình huống phải ăn tiệc trước mặt “tử thần”!/. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày  08/01/2025

Mỏ vàng của lừa bịp là lòng tham

 

Thời của những “Mit tơ Bịp” Đại gia Trịnh Văn Quyết từng một thời đình đám, nổi danh cả trong kinh doanh bất động sản và đầu tư trên thị trường chứng khoán, là một trong những người sở hữu tài sản tốp đầu giới doanh nhân Việt. Chỉ sau phát lộ chiêu thao túng thị trường chứng khoán bằng một “chiến dịch lùa gà” đã mang về hàng tỉ đồng thì dư luận mới “ngã ngửa” về mánh lới kiếm tiền của vị cựu Chủ tịch Tập đoàn FLC. Trịnh Văn Quyết bị cáo buộc chỉ đạo em gái dùng 500 tài khoản chứng khoán liên tục mua bán, khớp chéo tạo cung cầu giả, “lái” giá cổ phiếu tăng 70-1.700%.  Hành vi lừa đảo đã giúp Trịnh Văn Quyết chiếm đoạt 3.620 tỉ đồng của các nhà đầu tư chứng khoán. Vừa qua cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố TikToker Phó Đức Nam (Mr Pips) vì tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tổng số tiền, tài sản bị phong tỏa trị giá kỉ lục 5000 tỉ đồng.                                            TikToker Phó Đức Nam (Mr Pips) Vị CEO TikToker này nổi tiếng trên mạng xã hội với các clip dạy đầu tư chứng khoán quốc tế, dạy kiếm tiền, chơi forex, cùng với các clip show lãi khủng, quảng bá có cuộc sống xa hoa đầy vàng bạc, xe cộ… Phó Đức Nam cấu kết với đồng bọn lập đường dây lừa đảo theo mô hình của các công ty môi giới chứng khoán, núp danh nghĩa công ty, trang mạng hoạt động về lĩnh vực telemarketing (tiếp thị qua điện thoại), tư vấn đầu tư tài chính, môi giới chứng khoán với nhiều mã cổ phiếu quốc tế. Chúng dụ dỗ khách hàng vào những nhóm chat riêng rồi mời tham gia các sàn, tư vấn đánh lệnh lớn, sử dụng đòn bẩy tiền vay để bị hại nhanh chóng cháy tài khoản, nhằm tiếp tục chiếm đoạt tài sản của bị hại… Điểm chung trong thủ đoạn của các “doanh nhân bịp” là đánh vào lòng tham của người đầu tư với lãi suất cao. Có lẽ ai cũng biết trong đầu tư tài chính, tỉ lệ lãi suất tăng cao luôn tỉ lệ thuận với rủi ro, mất vốn. Ví như vụ Công ty Vạn Thạnh Phát cùng Ngân hàng SCB cấu kết đưa giá trái phiếu lên 11/% (chỉ cao hơn lãi suất các ngân hàng chừng 3-4%/năm) mà đã khiến hàng trăm nhà đầu tư đổ tiền vào và hiện nay đang đứng trước nguy cơ mất trắng tiền vốn. Vậy những doanh nghiệp dám cam kết trả lãi mấy chục phần trăm/năm cho nhà đầu tư thì họ kinh doanh gì lúc này để có thể trả lãi mà vẫn có lợi nhuận? Chỉ có buôn lậu, buôn hàng cấm như ma túy, vũ khí… mới có thể lãi cao như vậy, bằng không chỉ có thể là lừa đảo! Tuy nhiên đa số nhà đầu tư lại chỉ quan tâm đến lãi suất, ít người bình tĩnh tìm hiểu xem lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp mà mình bỏ hàng trăm triệu, hàng tỉ đồng vào là gì. Thiếu thông tin, cả tin và lòng tham của nhà đầu tư đang là mảnh đất màu mỡ để những Mr Bịp “khai khẩn”, làm giàu./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 24/12/2024

Cò đất

 

Đất và cò  “Đất lành chim đậu” là câu thành ngữ của người xưa nói về những miền quê yên bình với những cánh đồng thẳng cánh, chim cò đua nhau về làm tổ. Cò là loài chim biểu tượng cho sự chăm chỉ, cần mẫn của nhà nông qua hình ảnh văn thơ “con cò lặn lội bờ sông...”. Nhưng ngày nay có một loại “cò” mà khi chúng tập trung, tụ tập ở đâu là nơi đó lại có nguy cơ lên cơn “sốt nóng” và bất ổn cho cuộc sống người dân - đó là “cò đất”. Thực tiễn cho thấy tất cả các “cơn sốt đất” từ đô thị đến thôn quê đều xuất phát từ những chiêu trò cả tinh vi lẫn lộ liễu bởi các nhóm môi giới bất động sản. “Kịch bản” thường được dùng là gom mua những lô đất giá rẻ rồi tạo những cuộc mua bán trong hội nhóm. Mua bán tuy giả nhưng như thật, có giao dịch tiền tỉ hẳn hoi và được quảng bá công khai. “Tấm gương” những nhà đầu tư “ăn chênh” hàng trăm triệu “tiền tươi thóc thật” từ mỗi giao dịch, người sau “thắng” hơn người trước cùng đà tăng chóng mặt của giá đất khiến ai nấy thèm thuồng. Những giao dịch thắng lớn khiến nhiều người ngoài cuộc đứng ngồi không yên, đến một lúc nào đó buộc phải vào cuộc vì sợ đánh mất cơ hội. Đợi cho lượng “cá cắn câu” đủ nhiều, đội “cò” sẽ “cất vó” -  bán hết những lô đất chúng đã thu gom từ trước. Những người mua sau cùng “ôm” mảnh đất nơi thôn quê trị giá hàng tỉ đồng, đến khi “giá nguội” mới nhận ra thì đã muộn. Nhiều người trót ôm đất bằng tiền vay ngân hàng như “lâm bạo bệnh” dù muốn bán để “cắt lỗ”cũng vô cùng khó khăn.                                      Cò đất thao túng đất nền Đấu giá đất, một hình thức hiện đại, minh bạch trong nền kinh tế thị trường, một phương thức phân phối đất đai công bằng của Nhà nước gần đây cũng bị giới “cò đất” nhảy vào, gây nhiễu loạn. Từ “kinh nghiệm” cuộc đấu giá ở Thủ Thiêm (TP Hồ Chí Minh) vào năm 2021 với giá 2,4 tỉ đồng/m² sau đó đồng loạt bỏ cọc, giới cò đất và có thể cả doanh nghiệp bất động sản đang áp dụng vào hàng loạt cuộc đấu giá tại một số huyện ngoại thành Hà Nội gần đây. Đỉnh điểm là vụ việc người đấu giá bỏ giá 30 tỉ đồng/m² đất nông thôn ở ngoại thành Hà Nội rồi thản nhiên bỏ cọc. Vụ này cũng diễn ra theo kịch bản quen thuộc: bỏ giá cao ngất ngưởng rồi bỏ cọc. Hệ lụy đầu tiên là cuộc đấu giá bất thành, sau đó là gây nhiễu loạn giá đất khu vực xung quanh. Những cuộc đấu giá bất thành này sẽ là giá tham chiếu, làm nhà đất ở khu vực lân cận nổi lên những cơn “sốt ảo” dù thị trường đang trong giai đoạn đóng băng. Còn Nhà nước dù đã giải phóng mặt bằng để phát triển hạ lại “đau đầu” khi đền bù đất đai vì phải theo nguyên tắc sát giá thị trường. Hoạt động đấu giá đất đã thực sự trở thành một trò đùa của giới “cò đất” khi chính quyền mất chi phí đấu giá mà chẳng thu được tiền đặt cọc. Đã đến lúc các cơ quan quản lí cần thực thi các giải pháp mạnh mẽ để bịt những lỗ hổng pháp lí, không để giới “cò đất” lộng hành, ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 20/12/2024

Cần quyết tâm cao trong phát triển nhà ở xã hội

 

Mua được nhà ở xã hội không phải chuyện viễn tưởng Tại kì họp thứ 8, Quốc hội khóa XIV vừa qua, đại biểu Nguyễn Công Long - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp của Quốc hội (đại biểu đoàn Đồng Nai) phát biểu: “Người ta tính rằng với một công chức không ăn gì cả thì cũng mất vài trăm năm mới mua được nhà”, đại biểu nói và đặt câu hỏi của cử tri là tại sao không có một cơ chế gì để thí điểm, tháo gỡ vướng mắc hiện tại trong nhà ở xã hội. Theo như đại biểu, với thực tiễn thu nhập từ tiền lương thì câu chuyện mua được căn nhà ở xã hội chỉ là viễn tưởng. Tuy nhiên giá nhà ở xã hội không nên chỉ nhìn vào mức giá nhà tại trung tâm các thành phố lớn và đây cũng không phải là địa bàn của đa số người lao động thu nhập thấp. Đúng là với nhà ở xã hội trong nội đô Hà Nội, TP Hồ Chí Minh hay một vài thành phố lớn thì giá căn chung cư có thể đã tới vài ba tỉ đồng. Với mức giá đó hầu hết công chức, người lao động khó có thể mua được nhà từ tích cóp thu nhập đồng lương. Tuy nhiên nếu có quỹ đất tại ngoại vi, tại các khu công nghiệp của các tỉnh thành phố thì hoàn toàn có thể xây dựng được các khu nhà ở xã hội với giá cả phải chăng. Bắc Ninh, Bình Dương, Hải Phòng và một số địa phương đã và đang xây dựng được các khu nhà ở xã hội có giá dưới 1 tỉ đồng, thậm chí chỉ trên 600 triệu đồng mỗi căn 50-60m2.     Nhà ở xã hội tại Bắc Ninh có giá thành phù hợp thu nhập người lao động Rõ ràng chưa cần một cơ chế thí điểm hay vướng mắc cần tháo gỡ như đại biểu Quốc hội đề cập ở trên mà một số địa phương vẫn làm được nhà ở xã hội. Hiện nhà nước đang có nhiều chính sách ưu đãi cho cả doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở xã hội và người mua nhà. Doanh nghiệp được miễn tiền sử dụng đất, giảm 50% thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng kĩ thuật trong và ngoài dự án, cho vay ưu đãi lãi suất thấp... Người mua nhà được hỗ trợ vay mua, thuê mua nhà ở xã hội với lãi suất là 4,8%, thời hạn vay tối đa 25 năm... Trường hợp mua, thuê mua nhà ở xã hội thì mức vốn cho vay tối đa bằng 80% giá trị hợp đồng mua, thuê mua nhà. Với những ưu đãi trên, công chức, người lao động hoàn toàn có thể tiếp cận được nhà ở xã hội. Để chính sách mang tính khả thi, thiết thực, hạn chế trục lợi, lúc này chỉ là sự quyết tâm của cả chính quyền và doanh nghiệp trong thực hiện. Thực trạng nhà ở xã hội bị bán sai đối tượng, người mua không ở rồi bán để trục lợi là do việc quản lí, giám sát thiếu chặt chẽ nghiêm minh mà thôi. Cũng chưa thấy ai (cả người quản lí, người mua) bị xử lí vì sai phạm, trục lợi nhà ở xã hội./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 12/12/2024

Văn hóa Tràng An

 

Người Hà Nội bộc lộ từ văn hóa Ca dao xưa về đất Kinh thành có câu Chẳng thơm cũng thể hoa nhài/Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An. Theo sử cũ, khi dời đô về Đại La, ngoài bầu đoàn thê tử của quan nhân vương triều còn có một bộ phận người dân Hoa Lư theo ra định cư tại Kinh đô mới. Người dân Đại La vốn có nghìn năm văn hiến, nếp sống lịch lãm đã chê người xứ Hoa Lư, Trường Yên quê mùa, thô kệch khiến dân cố đô chạnh lòng. Vì vậy họ đã nhắc nhau giữ gìn nếp sống đẹp vốn có của xứ Tràng An trên vùng quê mới. Dần dà nét đẹp văn hóa người Tràng An đã hòa nhập với tinh hoa văn hóa đất La thành và bồi đắp nó lên tầm cao mới. Ngày nay nét đẹp văn hóa Tràng An như đã như đồng nhất với văn hóa Hà thành, trở thành niềm tự hào của người Hà Nội. Nét thanh lịch và văn minh người Hà Nội thể hiện qua tính cách nhã nhặn, ứng xử khéo léo, thân thiện và lối sống chuẩn mực, sử dụng ngôn từ nhẹ nhàng, uyển chuyển…   Hiện nay vẫn có quan niệm cho rằng chỉ có những người Hà Nội xưa mới là chủ thể của văn hóa Tràng An, là niềm tự hào của riêng họ mà quên rằng, ban đầu người Tràng An cũng đâu phải dân gốc Đại La. Tại một tọa đàm “Của phố và người - Bóng hình Hà Nội trong dòng chảy văn chương đương đại” gần đây một nhà nghiên cứu phê bình văn học chia sẻ thẳng thắn: “Khái niệm người Hà Nội gốc, tốt nhất là chúng ta nên quên nó đi. Bởi vì bản chất của đô thị là không có người gốc. Đô thị là giao điểm của các luồng di dân đến”. Thực tiễn ngày nay người dân Hà Nội là một cộng đồng đa số đến từ mọi miền của đất nước. Khái niệm Hà Nội gốc dễ dẫn tới tâm lí phân biệt vùng miền, xa lạ với tính cách và nếp sống của người Hà Nội. Thực tiễn đã minh chứng những giá trị văn hóa Hà thành được gây dựng, bồi đắp bởi những trí tuệ, nhân cách có tình yêu sâu sắc, nhiệt huyết với mảnh đất này. Biết bao con người tài năng, tinh hoa của Hà Nội và mọi miền về sinh sống tại đây đã tạo dựng nên nét đẹp của một cộng đồng. Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc, một nhà nghiên cứu lịch sử - văn hóa nổi tiếng, tác giả của nhiều công trình nghiên cứu có giá trị về Thủ đô. Không ít người nghĩ gia đình ông phải là Hà Nội truyền thống nhưng thực ra ông quê gốc ở Hưng Yên. Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, tác giả của ca khúc nổi tiếng Nhớ mùa thu Hà Nội là người Huế. Nhạc sĩ Hoàng Hiệp với bài Nhớ về Hà Nội là người An Giang. Nhạc sĩ Phú Quang với rất nhiều bài hát về Hà Nội đi vào lòng người, ông sinh ra tại Phú Thọ v.v. Nét đẹp người Hà Nội đang được lưu truyền lan tỏa từ mỗi con người, mỗi nếp nhà, từng ngõ phố tới cả cộng đồng. Vì thế, ai muốn tự hào là người Hà Nội hãy thể hiện bằng phong cách, nếp sống, phép ứng xử chuẩn mực truyền thống văn hóa, cùng xây đắp, lan tỏa ra cuộc sống thường nhật./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi tháng 11/2024

Luật thuế TNCN quá lạc hậu

 

Luật khung hay luật hóa? Trong các kì họp Quốc hội gần đây ngày càng nhiều ý kiến của các đại biểu nêu lên về vấn đề tuổi thọ của các dự án luật. Có đại biểu còn khẳng định tuổi thọ của luật ngày càng được “trẻ hóa”, và “nếu Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thực sự tối ưu thì tại sao tuổi thọ các đạo luật chỉ có trên dưới 10 năm”? Tuy vậy, thực tiễn một số dự án luật mới chỉ ban hành 2-3 năm đã phải sửa đổi, bổ sung! Phát biểu trong phiên khai mạc kì họp thứ 8 Quốc hội khóa XV, Tổng Bí thư Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh “Các quy định của pháp luật mang tính ổn định, có giá trị lâu dài; luật chỉ quy định những vấn đề khung, vấn đề có tính nguyên tắc, những vấn đề thực tiễn biến động thường xuyên giao cho Chính phủ, địa phương quy định để bảo đảm linh hoạt trong điều hành. Tuyệt đối không hành chính hóa hoạt động của Quốc hội, luật hóa các quy định của nghị định và thông tư”. Giảm trừ gia cảnh quá lạc hậu so với giá cả Câu chuyện luật hóa các quy định lẽ ra dành phần cho nghị định của Chính phủ, Thông tư của Bộ, ngành khiến pháp luật khi đi vào cuộc sống nảy sinh nhiều bất cập, cản trở phát triển, ảnh hưởng tới sinh hoạt, cuộc sống của người dân. Có thể đơn cử như Điều 19 trong Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2007 về giảm trừ gia cảnh. Theo đó giảm trừ gia cảnh gồm hai phần: Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 4 triệu đồng/tháng (48 triệu đồng/năm); mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 1,6 triệu đồng/tháng. Nền kinh tế đang trong thời kì tăng trưởng mạnh mẽ cùng với lạm phát là sự song hành tất yếu. Đồng lương, thu nhật của người lao động luôn tăng lên cũng là tất yếu nên việc áp những con số tuyệt đối, bất biến trong điều luật chắc chắn sẽ nảy sinh mâu thuẫn. Thực tiễn đã chính minh, mức giảm trừ gia cảnh trong luật này đã nhiều lần phải điều chỉnh, sửa đổi. Lần gần đây nhất được điều chỉnh bằng Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14 của Quốc hội vào năm 2020. Dù mức giảm trừ đối với người nộp thuế tăng lên 11 triệu đồng/tháng (132 triệu đồng/năm), mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc 4,4 triệu đồng/tháng thì cũng chỉ sau hai năm đã được nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng nó quá lạc hậu. Bất cập này dù đã biết nhưng vào năm 2023, Bộ Tài chính vẫn khẳng định rằng phải chờ đến 2026 mới có thể sửa đổi (theo kế hoạch sửa Thuế Thu nhập cá nhân)! Nếu luật chỉ đưa ra bộ khung, còn những quy định cụ thể về mức giảm trừ gia cảnh dành cho Chính phủ hoặc Bộ ngành điều chỉnh theo tình hình thực tiễn thì đã không nảy sinh những bất cập, lạc hậu. Chính việc luật hóa các quy định của nghị định và thông tư là nguyên nhân “trẻ hóa” một số dự luật trong những năm qua. Xây dựng pháp luật không thể như làm ra một chiếc chậu đẹp để trồng cái cây trong đó khi mà ai cũng biết rằng cái cây lớn nhanh chắc chắn sẽ sớm phá vỡ chiếc chậu./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 10/11/2024

Xâm lăng thương mại điện tử

 

Chậm trễ bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng Giảm giá 90%, miễn phí giao hàng… thương hiệu Temu (thuộc một tập đoàn sở hữu trang thương mại điện tử (TMĐT) Pinduoduo, chưa công bố chính thức, chưa đăng kí với cơ quan quản lí Việt Nam) đang gây “cơn sốt” trong cộng đồng mua sắm trên sàn TMĐT trong nước. Từ cuối tháng 9, người dùng Việt Nam đã có thể vào các kho ứng dụng trên điện thoại để tải app và mua hàng của Temu với phiên bản tiếng Việt. Chẳng có sàn TMĐT nào tại Việt Nam duy trì được chính sách khuyến mãi, giảm giá cao chót vót như vậy. Các doanh nghiệp sản xuất trong nước cũng không thể cạnh tranh với mức giảm giá “khủng” như sản phẩm của Temu đang chào bán. Trào lưu tải app Temu để mua hàng của cộng đồng mạng, nhất là giới trẻ ngày càng tăng bởi sự hấp dẫn về giá cả. Điều này đồng nghĩa với nền sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp nội bị đe dọa thị phần vì cạnh tranh không lành mạnh. Logo Temu trên nền giao diện website bán sản phẩm của nền tản Thông tin tại họp báo về Temu gần đây, một lãnh đạo Bộ Công Thương chia sẻ rằng bản thân “cũng giật mình khi thấy giá của họ rẻ”! Tuy nhiên, ông lại cho rằng “phải điều tra, nghiên cứu cụ thể để có giải pháp kiểm soát phù hợp”! Vậy bao giờ cơ quan quản lí mới có thể “điều tra, nghiên cứu” rồi “kiểm soát phù hợp” khi mà sự cạnh tranh không bình đẳng đang diễn ra hằng ngày, trực tiếp “đánh vào” doanh nghiệp trong nước, xâm chiếm thị phần? Không chỉ Temu, một số cái tên như Shein, 1688… cũng đã thâm nhập thị trường Việt trên môi trường mạng thời gian qua mà chưa được quản lí. Nghị định số 85/2021/NĐ-CP cuả Chính phủ ban hành năm 2021 khẳng định, các sàn giao dịch TMĐT bắt buộc phải đăng kí khi hoạt động tại Việt Nam. Theo quy định, các sàn bán lẻ online xuyên biên giới có tên miền Việt Nam, ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt, hoặc có trên 100.000 lượt giao dịch một năm từ Việt Nam phải đăng kí hoạt động. Temu chưa công bố chính thức, chưa đăng kí với cơ quan quản lí Việt Nam mà đã thâm nhập thị trường là sự vi phạm pháp luật rõ ràng, vậy sao cần chần chừ điều tra, nghiên cứu? Việc cần làm của cơ quan quản lí lúc này là nhanh chóng phối hợp các bộ, ngành áp dụng các giải pháp kĩ thuật, công nghệ và luật pháp để bảo vệ sản xuất trong nước, bảo vệ người tiêu dùng trước nguy cơ hàng hóa kém chất lượng, không an toàn. Được biết nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Austraylia, Anh, Indonesia... đã nhanh chóng có các biện pháp cứng rắn ngăn chặn Temu để bảo vệ nền sản xuất nội địa. Vậy sao ta lại chậm trễ trong cuộc “đổ bộ thôn tính” thị trường của Temu? Cuối tuần trước Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã chỉ đạo Tổng Cục thuế, yêu cầu kiểm tra lại việc lập hồ sơ thu thuế đối với Temu để quản lí hoạt động của đối tượng này. Sau việc này Bộ Công Thương mới có văn bản chỉ đạo các đơn vị thuộc Bộ đẩy mạnh công tác quản lí nhà nước về TMĐT. Mong rằng các Bộ liên quan cần có hành động kịp thời và quyết liệt theo trách nhiệm quản lí của mình, không chờ sự đốc thúc của lãnh đạo Chính phủ. Việc quản lí nhanh, chặt chẽ hoạt động TMĐT xuyên biên giới cũng là thể hiện năng lực “quản lí số” trong yêu cầu “chuyển đổi số” hiện nay./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 31/10/2024

Truy và xử lí người dùng bằng giả

 

Cần truy tới cùng bằng thật “giả” lẫn bằng giả “thật”  Vào cuối năm 2021 dư luận từng xôn xao vụ việc nhóm cựu hiệu trưởng, phó hiệu trưởng Trường Đại học Đông Đô và nhân viên dù không tổ chức đào tạo vẫn thu tiền và cấp văn bằng 2 tiếng Anh cho 431 học viên, thu lợi bất chính số tiền hơn 7,1 tỉ đồng. Trong số văn bằng thật nhưng “giả trình độ” này có hàng chục người là cán bộ, công chức tại nhiều cơ quan, đơn vị sở hữu để hoàn thiện hồ sơ tiến thân (đầu vào, đầu ra nghiên cứu sinh, học thạc sĩ, kê khai hồ sơ công chức, viên chức, thi công chức, thi nâng ngạch…). Sẽ thật nguy hại khi những người sở hữu tấm bằng thật nhưng kiến thức lại “giả” được giao những vị trí trọng trách trong cơ quan công quyền. Những công bộc thiếu cả năng lực và nhân cách chẳng khác nào những “con mối” chui vào trong “ngôi nhà” thể chế. Còn chuyện dùng bằng “giả thật” để được cấp bằng tiến sĩ của một vị tu hành nay đã có câu trả lời. Sau một thời gian xác minh, Bộ Giáo dục & Đào tạo đã có thông tin về kết quả xử lí văn bằng của ông Vương Tấn Việt (Thượng tọa Thích Chân Quang). Kết quả xác định ông Vương Tấn Việt đã sử dụng bằng cấp ba bổ túc văn hoá không hợp pháp và ông Vương Tấn Việt cũng đã thừa nhận việc này. Hệ quả của việc sử dụng tấm bằng “giả thật” này là hai trường đại học danh tiếng đã mang “tai tiếng”. Hình ảnh một số cán bộ lãnh đạo, giáo sư, tiến sĩ, giảng viên đại học liên quan vụ việc cấp bằng cho ông Vương Tấn Việt trong con mắt của dư luận sẽ khó được như trước.                 Đại học Luật HN đã thu bằng TS "thật giả" của ông Vương Tấn Việt Vấn nạn bằng giả dù được các cơ quan chức năng tăng cường triệt phá, xử lí song tội phạm dạng này vẫn có đất sống khi mà nhu cầu vẫn còn. Hồi tháng 6/2024, Công an TP Hà Nội đã điều tra và truy tố các đối tượng Lê Văn Vàng (trú tại huyện Mỹ Đức), Lương Việt Anh (trú tại quận Long Biên) cùng đồng bọn về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” khi tổ chức thi và cấp chứng chỉ tiếng Anh giả mạo Cambridge International. “Lò” sản xuất bằng giả này chắc chắn đã “xuất xưởng” không ít sản phẩm giả ra thị trường. Mong rằng cơ quan chức năng sẽ truy tìm những chủ nhân sở hữu bằng giả trong vụ này để ngăn ngừa hậu quả có thể xảy ra. Được biết sau vụ bằng “cấp khống” tại Trường đại học Đông Đô chỉ có hai trường hợp bị miễn nhiệm chức vụ, còn lại chủ yếu là cảnh cáo, khiển trách, kiểm điểm trách nhiệm, rút lui cao học và nhận lỗi... Phải chăng việc sử dụng những tấm bằng giả chưa phải là lỗi quá nghiêm trọng nên việc xử lí các cá nhân gian lận cũng không quá nặng nề? Còn vụ bằng giả của ông Vương Tấn Việt, cùng với việc thu hồi các văn bằng đã cấp không đúng quy định, dư luận đang trông chờ việc xử lí nghiêm túc những cá nhân, tổ chức có liên quan và người sử dụng giấy tờ, tài liệu giả. Đã đến lúc việc tuyển sinh, tuyển dụng lao động, bổ nhiệm cán bộ… cần có những quy định cụ thể, chặt chẽ hơn trong đó không thể thiếu việc xác minh, thẩm định bằng cấp, để không còn “lọt lưới” những nhân sự “giả trình độ”./. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 29/10/2024

Luật cần được kiểm chứng khoa học

 

Trải nghiệm có là khoa học? Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đang xây dựng dự thảo luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo để trình Quốc hội cho ý kiến tại kì họp dự kiến khai mạc ngày 21/10. Một trong những nội dung sửa đổi, cơ quan soạn thảo kì vọng khắc phục tình trạng quảng cáo sai sự thật, bổ sung cơ chế xử lí với nghệ sĩ, người nổi tiếng quảng cáo trên mạng xã hội thông qua hình thức trải nghiệm. Hiểu nôm na, nghệ sĩ muốn quảng cáo sản phẩm thì trước hết phải “thử nghiệm” để chứng minh công dụng đúng những gì mình sẽ trình diễn với khán giả. Nhiều nghệ sĩ nổi tiếng quảng cáo sai sự thật bị khán giả chỉ trích Thực tiễn thời gian qua thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng… được các hãng sản xuất đẩy mạnh quảng cáo thông qua người nổi tiếng, văn nghệ sĩ với những phóng đại quá mức, gây sự hiểu lầm với người tiêu dùng.    Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cho rằng những quảng cáo dạng này gây tác động lớn đến xã hội bởi trong đó nhiều sản phẩm là hàng kém chất lượng. Người nổi tiếng, trong trường hợp này đã tiếp tay cho gian thương dù có thể không cố ý. Sức hấp dẫn càng lớn đồng nghĩa với hậu quả càng nghiêm trọng. Quan điểm của cơ quan quản lí là đúng song cũng cần đặt câu hỏi, với trải (nghiệm nếu có) thì cảm giác của người nổi tiếng về công dụng sản phẩm liệu có chính xác? Mọi người đều biết mỗi sản phẩm (nhất là thuốc, thực phẩm chức năng) khi được đưa ra thị trường cần trải qua quy trình thử nghiệm, xét duyệt chặt chẽ và cấp phép lưu hành của cơ quan chức năng. Ví như với các vaxin hay một loại thuốc mới còn cần tới hàng nghìn người tự nguyện để tiêm vào cơ thể, thử nghiệm nhiều đợt kéo dài, nhiều đối tượng khác nhau, quy trình khoa học chặt chẽ mới có thể kiểm chứng. Các hàng hóa thông thường khác cũng cần đạt được những tiêu chuẩn, quy chuẩn của cơ quan quản lí. Vậy sao có thể chỉ cần một vài trải nghiệm cá nhân lại có thể khẳng định chất lượng sản phẩm và xem như một căn cứ pháp lí? Mặt khác, quy định trải nghiệm quảng cáo chỉ hướng đến người nổi tiếng, nghệ sĩ… là phiến diện và khó khả thi. Những đối tượng khác, người bình thường tham gia quảng cáo liệu có cần trải nghiệm hay không? Rồi quy trình, thủ tục xác nhận trải nghiệm ra sao, cơ quan nào thực hiện v.v. Thực ra, hệ thống pháp luật đã khá đầy đủ các quy định về quảng cáo. Chẳng hạn Nghị định 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ đã có quy định về đăng kí nội dung quảng cáo thực phẩm. Quảng cáo thuốc đã được quy định tại Điều 79 Luật dược năm 2016. Bộ Y tế cũng đã có Thông tư 09/2015/TT-BYT về xác nhận nội dung quảng cáo đối với sản phẩm, hàng hóa dịch vụ đặc biệt thuộc lĩnh vực quản lí của Bộ Y tế v.v. Vậy kết quả thực hiện các quy định pháp luật kể trên thời gian qua đã nghiêm minh hay chưa? Những sai phạm quảng cáo thổi phồng công dụng của sản phẩm diễn ra hằng ngày song liệu cơ quan quản lí đã xử lí với doanh nghiệp, cá nhân nghệ sĩ hay cơ quan truyền thông nào? Vấn đề cần làm hiện nay là phát huy đầy đủ trách nhiệm thực thi quy định đã có chứ không phải thiếu quy định luật pháp trong lĩnh vực quảng cáo. Nhiều nôi dung đưa vào luật nhưng thi hành không nghiêm càng dễ dẫn đến tình trạng nhờn luật./.  Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Tạp chí Người cao tuổi ngày 18/10/2024