Giữ cho tiếng Việt sáng trong           Tiến trình hình thành và phát triển lịch sử dân tộc, ngôn ngữ tiếng Việt hiện nay đã hội đủ những yêu cầu cho sự nghiệp phát triển văn hoá, kinh tế, chính trị, xã hội.           Tuy nhiên, bước vào giai đoạn hội nhập quốc tế, ngôn ngữ tiếng Việt chịu sự chi phối mạnh mẽ của nhiều ngôn ngữ trên thế giới, trong đó nổi bật là tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Nga...Việc sử dụng một số từ nước ngoài trong các văn bản pháp quy dần dần mặc nhiên được thừa nhận bởi trong tiếng Việt còn thiếu. Đó là điều tất yếu với bất kì ngôn ngữ nào trong một thế giới ngày càng “phẳng” và “hẹp” hiện nay. Thế nhưng, hiện đã có sự lạm dụng thái quá trong tiếp cận, sử dụng ngôn ngữ nước ngoài. Đặc biệt, việc sử dụng tiếng Anh lai tạp, tuỳ tiện đến mức báo động trong giới trẻ, học sinh, sinh viên, kể cả trên truyền thông, báo chí. Trên các trang mạng, nhất là trên phây-búc (facebook), thư điện tử…, lứa tuổi học sinh, sinh viên đã biến thái tiếng Việt thành những kí hiệu kì quái khó hiểu. Một số người mẫu, ca sĩ, phát thanh viên, dẫn chương trình truyền thông, báo chí khi nói thích đệm vào một vài từ tiếng Anh rất phản cảm. Sử dụng ngoại ngữ như vậy rõ ràng không phải vì mục đích thông tin, nó chỉ thông tin cho người khác rằng họ biết ngoại ngữ. Việc viết tên người, địa danh nước ngoài một số người cứ bê nguyên xi ngoại ngữ vào trang viết, trên chương trình phát sóng khiến khán, thính giả “bó tay chấm com”. Nhiều thuật ngữ được Việt hoá từ lâu như Ác-hen-ti-na, Bra-xin, a-xit, ba-zơ, can-xi... lại được thay bằng nguyên dạng hoặc gần dạng Anh, Pháp: Argentina, Brazil, acid, base, calcium... Còn cách đọc thì mỗi nơi một kiểu, chẳng hạn tên viết tắt của nhóm G7, G20 nơi đọc là “gờ bảy”, “gờ hai mươi”; nơi lại đọc là “giê bảy”, “giê hai mươi”; chữ GDP nơi đọc là “giê-đê-pê”, nơi đọc là “gi-đi-pi”; chữ CPI người thì đọc xê-pê-i, người đọc xi-pi-ai, v.v.  Hiện các chữ cái tiếng Việt đang nhảy múa xoay quanh ba hệ thống thường chưa được thống nhất là “a-bờ-cờ, “a-bê-xê”, “ây-bi-xi” (Việt, Pháp, Anh ngữ) và cách phiên âm ra tiếng Việt. Ảnh hưởng của ngoại ngữ vô tình làm lệch chuẩn tiếng Việt. Việc các chữ trong bảng chữ cái “nhảy múa” bằng cách gọi khác nhau làm tiếng Việt trở nên thiếu chặt chẽ và kém chính xác.   Nhiều chuyên gia ngôn ngữ trên thế giới đã thừa nhận vẻ đẹp, sự trong sáng, phong phú của tiếng Việt. Đây cũng là công cụ giúp cho bao thế hệ văn nhân, hào kiệt viết nên những áng văn bất hủ. Sinh thời, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nhắc nhở: “Khi xã hội có nhiều người nói tiếng bồi, đó là một xã hội bị nô dịch về ngôn ngữ”. Là một quốc gia đầy tự hào với hàng ngàn năm lịch sử văn hiến, một đất nước anh hùng đấu tranh giải phóng dân tộc, đã có nền độc lập tự chủ, lẽ nào ta lại tự đưa mình vào cái vòng “nô dịch” về ngôn ngữ? Trước đây có một số ý kiến của các nhà giáo dục, nhà khoa học nêu lên sự cần thiết có một Bộ Luật về ngôn ngữ để thống nhất cách nói, cách viết tiếng Việt. Bẵng đi, nay ít người đề cập lại vấn đề này. Khi ngôn ngữ đã được luật hoá, vấn đề giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt và sự tiếp nhận ngôn ngữ bên ngoài để làm giàu tiếng Việt sẽ đi vào thực chất và bền vững. Và đó chính là cách làm khoa học, đúng đắn để tiếng Việt thực sự là một ngôn ngữ quốc gia, một công cụ giao tiếp và tư duy hữu hiệu để phát triển đất nước.  (Theo Báo Người cao tuổi) Hoàng Đình Khải

Tật hiếu kì   Sự quan tâm luôn đối lập với thái độ vô cảm. Tuy nhiên sự quan tâm vô thức, thiếu lí trí đôi khi lại trở thành sự hiếu kì. Nhiều người còn nhớ trước đây từng xảy ra chuyện một người đàn ông tập thể dục buổi sáng đứng ngửa măt lên trời tập vai gáy. Trước mặt ông là khu nhà cao tầng. Một người chưa biết đó là động tác ông tập thể dục, tưởng có chuyện gì xảy ra nên cũng đứng lại ngước nhìn lên. Thế rồi một người khác, một người khác nữa… tất cả cùng hiếu kì ngước nhìn và nháo nhác hỏi nhau “chuyện gì thế?”. Chẳng ai biết chuyện gì! Chỉ sau chừng mười phút đã hình thành một đám đông tràn cả ra đường. Giao thông bắt đầu ùn tắc nhưng người mới đến vẫn tiếp tục dừng lại và nháo nhác hỏi nhau. Tất nhiên chẳng ai biết là có chuyện gì. Người đàn ông tập thể dục đã về từ lúc nào, để lại một đám đông vô định. Tâm lí hiếu kì của đám đông nơi công cộng, trong cộng đồng là một tật xấu nay đã bị lợi dụng cho lợi ích cá nhân. Dư luận cộng đồng mạng và cả báo chí từng “sốt” với một số hiện tượng lạ như ca sĩ Lệ Rơi, Bà Tưng (Nguyễn Thị Huyền Anh) rồi Công chúa Thủy Tề (Tùng Sơn)… Những nhân vật trên chẳng có tài năng đặc biệt gì. Họ chỉ đưa lên mạng những hành xử kì dị, lạ đời của mình mà thôi. Sự hiếu kì của đám đông như đã “tôn” lên khiến họ nổi tiếng. Rồi họ đã tranh thủ sự nổi tiếng giả tạo ấy cho mục đích riêng. Chuyện phở mắng, bún chửi trước kia chỉ nghe phong thanh đâu đó ở Hà Nội thì nay đã có một “gương mặt điển hình” - một bà chủ quán bán bún. “Phong cách” vừa bán vừa chửi khách bỗng dưng thu hút sự hiếu kì của nhiều người. Sự hiếu kì được đẩy lên đỉnh điểm khi một hãng truyền thông nước ngoài đưa lên sóng (không rõ họ khen hay chê văn hóa Việt?). Lẽ ra ta nên hiểu đó là một sự tủi hổ thì có tờ báo đưa thông tin này như một sự độc đáo, chẳng khác gì như cổ súy cho cách hành xử thiếu văn hóa. Các cụ ta xưa từng khuyên dạy “Trời đánh còn tránh miếng ăn”, “lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” và “lời chào cao hơn mâm cỗ” v.v. Có lẽ trong môi trường giáo dục của mình, bà chủ quán trên chưa bao giờ được nghe những lời dạy như trên. Và nhiều người không biết do thèm muốn món ăn hay hiếu kì vẫn kéo đến quán này để “thưởng thức” món… chửi. Phải chăng những thực khách đó chưa nghe câu “miếng ăn là miếng nhục”?  Tật hiếu kì như đã lan nhiễm vào giới truyền thông. Chỉ vì thông tin không được kiểm chứng cẩn trọng của một tờ báo rằng “nước mắm cá truyền thống có tới 67% là nhiễm asen!”. Thế rồi giống như sự hiếu kì, mấy tờ báo khác cùng hàng nghìn chủ trang facebook hùa theo đăng tải mà chẳng ai kiểm chứng. Món đặc sản cha ông ta từ bao đời cùng làm một loại chất liệu, cùng một quy trình sản xuất chưa bao giờ gây độc hại mà nay còn được thế giới biết đến. Vậy mà truyền thông và mạng xã hội đã giáng một “trận đòn hội đồng” xuýt khai tử nghề sản xuất truyền thống.  Tật hiếu kì tưởng vô hại nhưng thực tế đã để lại những hậu họa không lường. Hoàng Đình Khải  Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 4/11/2016

Truyền thông có bị “mượn tay”? Câu chuyện nước mắm đang như sôi lên trong dư luận cả nước. Người tiêu dùng bừng tỉnh khi ngày 10/10 một tờ báo đăng bài viết khá chi tiết về thực chất của nước chấm công nghiệp đang được nhiều người theo nhau tin dùng. Rõ ràng loại nước chấm này đạt được những yếu tố mà nhiều bà nội trợ mong muốn là vừa rẻ vừa ngon lại giữ được lâu không chuyển mùi như nước mắm cá. Bài báo cũng đưa ra sự thật của nước chấm công nghiệp chính là công thức: Nước + hóa chất, trong đó có 17 loại hóa chất khác nhau. Loại nước chấm chỉ việc pha chế như trên đã rút ngắn thời gian sản xuất, hạ giá thành sản phẩm nên nước mắm truyền thống khó lòng cạnh tranh. Từ chỗ “tay không”, nước chấm công nghiệp đã chiếm lĩnh 76% thị phần trong nước với hàng nghìn tỉ đồng doanh thu mỗi năm. Hãy xem quy trình làm nước mắm cá của cha ông ta từ ngàn xưa: Từ sản phẩm nguyên liệu cá tươi, việc làm mắm gồm các bước: 1/Làm chượp (cá được trộn muối) với công thức 3 cá + 1 muối (tỉ lệ muối 25-30%). 2/Vào chượp: Nạp từng lớp cá vào thùng chứa (gỗ), xả nước vừa đủ. Trên cùng phủ lên mặt chượp một lớp muối; 3/Nén chượp: Dùng thanh dằn, đá dằn nén làm cho cá ép thành một khối, rút ra nước bổi. Sau khi đã chằn chượp, đổ lại nước bổi vào phủ mặt chượp. Trong 15 ngày đầu kéo rút liên tục để trao đổi nước bổi trong và ngoài; 4/Chàm soi chượp: Sau 15 ngày kéo rút, để chượp nguyên trạng, nước bổi thừa cho vào thùng chứa riêng không đậy kín. Thùng hoặc bể mắm đặt khô ráo, thông thoáng và có ánh sáng trời. Duy trì chượp đến cuối tháng thứ ba; 5/Kéo rút: Trong 3 tháng đầu định kì kéo rút không để nước tràn, cũng tránh rút kiệt nước trơ mặt chượp; 6/Ra thành phẩm: Thành phẩm là nước mắm các loại được rút ra từ chượp chín (cuối tháng thứ 4 đến tháng thứ 6), gồm: Nước mắm cốt là loại nước mắm thượng hạng có màu vàng rơm đến cánh gián, hương thơm, vị ngọt dịu đậm, độ đạm cao (25 g/l), càng để lâu càng thơm ngon và có màu u đen lại, làm gia vị cho thức ăn cao cấp; Nước mắm loại 1: Do nước chan kéo qua chượp đã rút 90% cốt, hàm lượng đạm 15 g/l, dùng làm nước chấm; Nước mắm loại 2: Nước chan kéo qua bã chượp đã rút 90% loại 1, hàm lượng đạm 10 g/l, dùng nấu, nêm; Nước mắm loại 3: Đã rút 90% loại 2, hàm lượng đạm thấp, dùng làm nước chan chượp cho mùa mắm sau.   Với quy trình công phu, tỉ mỉ, tốn thời gian, công sức như trên nên người Việt mới tạo được loại nước chấm dùng hằng ngày, nay đã nổi tiếng thế giới. Nước mắm Việt đã hiện diện trên thị trường châu Á, châu Úc, châu Mỹ và cả thị trường khó tính nhất là châu Âu. Kì lạ thay, chỉ sau mấy ngày nước chấm công nghiệp bị “vạch mặt, chỉ tên” thì Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS) lại hăng hái tự đi lấy mẫu xét nghiệm nước mắm cá (dù không phải hội khoa học và không có chức năng, quyền hạn) rồi nhanh chóng tung ra một khái niệm mập mờ “asen tổng” (thực chất là asen hữu cơ vô hại) trong nước mắm truyền thống! Tiếc rằng thông tin của VINASTAS đã nhanh chóng được nhiều tờ báo đăng tải, cùng với mạng xã hội lan truyền tạo thành “trận đòn hội đồng” với một sản phẩm đặc sản lâu đời! Trong “cuộc chiến” này, liệu truyền thông có bị “mượn tay”? Các cơ quan chức năng đã và đang vào cuộc làm rõ để xử lí nghiêm vi phạm. Cần trả lại giá trị đích thực, chỗ đứng tin cậy của nước mắm Việt Nam trong niềm tin của người tiêu dùng. Đinh Hoàng

Để thiện tâm tỏa sáng Đồng cảm nỗi đau của đồng bào chịu ảnh hưởng của mưa lũ những ngày qua tại các tỉnh miền Trung, MC Phan Anh đã dành ra số tiền 500 triệu đồng của mình để góp phần nhỏ giúp những người đang oằn mình chịu họa thiên tai đồng thời mở tài khoản kêu gọi mọi người chia sẻ lòng thiện tâm. Hành động của MC Phan Anh ngay lập tức nhận được hưởng ứng của đông đảo cộng đồng mạng mọi tầng lớp, nhất là tuổi trẻ. Chỉ sau một ngày số tiền góp vào tài khoản quỹ của MC Phan Anh đã lên tới 2 tỉ đồng, nay đã được hơn 18 tỉ đồng và đang tiếp tục tăng thêm.  Trong ngày 17/10 Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch MTTQ, Thủ tướng Chính phủ đã kêu gọi, phát động cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp và người dân tổ chức đợt quyên góp, ủng hộ đồng bào miền Trung chịu ảnh hưởng thiên tai.  Có lẽ truyền thống đoàn kết, yêu nước của dân tộc Việt khó điều gì có thể làm lu mờ mà trái lại, nó càng tỏa sáng khi đất nước có thiên tai, địch họa... Để lòng tốt của mọi người được phát huy, tỏa sáng thiết nghĩ các cấp chính quyền cũng cần có cách làm sáng tạo, linh hoạt, không nên theo lối mòn. Trước nay thông thường khi có phát động gây quỹ thiện nguyện của trên, các cơ quan, đơn vị chỉ thông báo chủ trương rồi mặc nhiên trừ vào lương của cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương dù chưa biết họ đồng ý hay không. Vô hình trung một quỹ tự nguyện trở thành bắt buộc và cào bằng có thể gây tâm lí không thỏa mái với nhiều người. Một ngày lương với người thu nhập chỉ 5-6 triệu/tháng và không có nguồn thu nhập nào khác thì cũng là khoản không nhỏ. Trái lại dăm ngày lương với người khác lại là chuyện nhỏ. Lẽ ra trước khi tổ chức quyên góp cần có sự truyên truyền sâu sắc về hậu quả, thiệt hại của đồng bào chịu thiên tai, mục tiêu, chủ trương gây quỹ, định hướng, phương cách trợ giúp đồng bào và cách thức ủng hộ của từng cá nhân. Có thể chủ trương có mức tối thiểu nhưng tuy điều kiện, hoàn cảnh người đóng góp có thể ủng hộ nhiều hơn hoặc thấp hơn. Cần tránh kiểu "đè đầu" cả người còn khó khăn để thu cho đạt chỉ tiêu. Mấy năm trước, từng xảy ra chuyện cán bộ cơ sở (thôn, xã) một vài địa phương miền Trung đã bớt xén, xà xẻo, không công bằng, minh bạch, thậm chí "ỉm đi" tiền trợ cấp bão lụt khiến lòng tin của người dân cả nước phần nào giảm sút. Vì vậy, cùng với kêu gọi sự ủng hộ của mọi người, các cơ quan chức năng cũng cần có biện pháp thiết thực, hiệu quả và chặt chẽ hơn trong việc trợ giúp đồng bào vùng bão lụt, để lòng tốt của người dân cả nước "đến đúng địa chỉ", kịp thời. Làm tốt việc này sẽ là nền tảng cho thiện tâm trong cộng đồng không ngừng tỏa sáng.  Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 21/10/2016

Cận huyết thống Một vài dân tộc ít người đang tồn tại tập quán hôn nhân cận huyết thống gây hệ quả thoái hóa giống nòi đã được báo chí thông tin nhiều lần. Khái niệm hôn nhân cận huyết thống hiểu nôm na là kết hôn giữa đôi trai gái có cùng dòng máu. Những gien khiếm khuyết di truyền từ 2 người vợ và chồng sẽ “tích hợp” làm trầm trọng thêm, hệ quả là cho ra đời những đứa trẻ yếu ớt, bệnh tật, thâm chí quái thai.  Hiểu sâu về chuyện này phải nhờ các chuyên gia y học hoặc chuyên ngành di truyền. Ở đây xin nói về câu chuyện mà hệ quả tương tự việc hôn nhân cận huyết thống, đó là hiện tượng "công quyền cận huyết thống"! Cách đây 1 năm dư luận xôn xao về chuyện "cả họ làm quan" ở huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội. Rất nhiều người trong cơ quan huyện có quan hệ họ hàng, thông gia... của vợ chồng Bí thư Huyện ủy huyện này. Tranh minh họa. Báo Dân trí Gần đây báo chí đưa tin nhiều trường hợp lãnh đạo ở các tỉnh như Hà Giang, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu,  Bình Định... thanh minh về chuyện "bỗng dưng" con cháu, họ hàng, người thân "bị" bổ nhiệm, quy hoạch, bố trí sắp xếp vào các cơ quan chức năng của huyện, tỉnh ở những vị trí mà nhiều người đỗ đạt, bằng cấp cao cũng phải mơ. Rồi chuyện con đẻ, người thân cận cựu Bộ trưởng nọ được bổ nhiệm vào những cơ quan, doanh nghiệp lớn gây nghi ngờ trong dư luận v.v.            Điểm chung những chuyện trên là việc sắp xếp, bổ nhiệm người thân của lãnh đạo đều được thực hiện đúng quy trình, quy định của pháp luật. Nhiều ý kiến cho rằng nếu đúng quy trình mà không chọn được người thực sự tài đức nhưng lại "ngẫu nhiên" chọn toàn người thân của lãnh đạo thì quy trình đó có vấn đề. Còn nếu quy trình đúng đắn, khoa học thì cần xem lại việc thực hiện quy trình đó thế nào? Một cỗ máy tốt nếu không biết cách sử dụng hoặc cố tình sử dụng sai thì sẽ cho ra sản phẩm hỏng hoặc không được như mong đợi.  Từ thời vua Lê Thánh Tông cách đây hơn 500 năm đã có Bộ luật Hồng Đức trong đó Luật Hồi tỵ quy định cụ thể việc bổ nhiệm quan lại, những người thân như anh em, cha con, thầy trò, bạn bè cùng học, những người cùng quê… thì không được làm quan cùng một chỗ. Đến thời vua Minh Mạng, Luật Hồi tỵ còn mở rộng phạm vi, đối tượng áp dụng và bổ sung những quy định mới để hạn chế quan lại lợi dụng.  Cha ông ta tuy ở thời phong kiến nhưng đã manh nha quan điểm dân chủ tiến bộ. Việc chọn người tài đức chủ yếu thông qua khoa cử minh bạch và thực hiện nghiêm luật vua ban nên đã chọn được nhiều người tài đức, thu hút được người thực tài phụng sự đất nước.  Quy trình bổ nhiệm cán bộ, công chức của ta hiện nay chắc chắn tiến bộ, khoa học hơn những điều luật của cha ông xưa. Tuy nhiên quy định, luật pháp luôn có khe hở dễ bị lợi dụng. Ví như nguyên tắc dân chủ sẽ phát huy tốt khi tập thể đó gồm những con người trung thực, những nhân cách độc lập. Khi mà cả cơ quan toàn thấy người nhà của một vài cán bộ thì ý chí tập thể sẽ chỉ là của một vài người. Lúc đó quy trình được dùng như "bức tranh đẹp" che đậy cho những "khuôn hình không đẹp". Kết quả là có những cơ quan quyền lực thấy toàn người "cận huyết thống". Và, giống như cận huyết thống trong hôn nhân, cái xấu, khuyết điểm sẽ bị che dấu, "tích hợp".  Dần dần, đội ngũ công quyền sẽ có những cán bộ ốm yếu về năng lực, dị dạng về nhân cách, tiềm ẩn hậu quả khôn lường. Hoàng Đình Khải Bài đăng Báo Người cao tuổi 7/10/2016

Giá trị để lại Khi được hỏi về việc tại sao ông chỉ để lại cho 4 người con mỗi người 10 triệu USD, tỉ phú hàng đầu thế giới Bill Gates cho biết, ông không muốn cho con quá nhiều tiền, bởi ông muốn để con tự do chọn lựa điều chúng muốn làm trong cuộc đời. "Tôi nghĩ một đứa trẻ nên được nuôi dạy để hiểu rằng, chúng sẽ phải tự mình tìm việc và không nên mặc định rằng sẽ có một khoản tiền nào đó hoặc sẽ được trao tất cả số tiền chúng cần", ông Bill Gates chia sẻ. Theo ông, việc để lại cho con một khoản tiền lớn có tác động tiêu cực hơn là tích cực.  Mark Zuckerberg người giàu thứ 16 thế giới với 46,8 tỉ USD tài sản. Trong bức thư hai vợ chồng gửi con gái đăng trên facebook của ông chủ mạng xã hội, hai người viết: “Max, bố mẹ yêu con và cảm thấy mình có trách nhiệm rất lớn rằng phải tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn cho con và toàn bộ trẻ em. Bố mẹ mong con có một cuộc sống đầy tình yêu, hi vọng và sự vui vẻ như con đã mang lại cho bố mẹ. Bố mẹ rất nóng lòng muốn trông thấy con sẽ mang đến điều gì cho thế giới này”. Họ thông báo sẽ hiến tặng 99% số cổ phiếu facebook đang nắm giữ, tương đương 45 tỉ USD để cải thiện chất lượng sống và tiềm năng con người trên thế giới. “Mục tiêu hiện tại của chúng tôi là cải thiện giáo dục, y tế, kết nối mọi người và xây dựng các cộng đồng vững mạnh. Chúng tôi biết đây chỉ là sự đóng góp rất nhỏ với tất cả nguồn lực và nhân tài đang giải quyết những vấn đề này”.               Năm 2010 khi còn sống tỉ phú Yu Pang-lin người Trung Quốc tuyên bố sẽ chuyển số tài sản trị giá 9,3 tỉ nhân dân tệ (tương đương 2 tỉ USD) vào ngân hàng và di chúc số tiền sẽ được làm từ thiện sau khi ông qua đời. “Nếu các con tôi tài giỏi hơn tôi, chúng sẽ không cần tới số tiền này. Còn nếu chúng không đủ năng lực, gia sản của tôi sẽ chỉ làm hại chúng mà thôi”, ông nói… Câu chuyện của các cụ tổ hưu phố Thụy Khuê khá rôm rả xung quanh các tỉ phú sử dụng đồng tiền thừa kế cho con cái. Cụ Nhân cho rằng “Tuy chưa thể so với tỉ phú thế giới nhưng Việt Nam ta nay không hiếm những người rất giàu và “siêu giàu”. Nhiều người dù kín kẽ nhưng khi nghỉ hưu thì khối tài sản phần nào cũng phát lộ”. Cụ Cương thì khẳng định: “Ở ta, người dùng phần lớn tài sản để làm từ thiện hay phục vụ lợi ích cộng đồng rất khiêm tốn. Có lẽ tâm lí người Á Đông hay nuông chiều con cái đến mức ích kỉ đã định hình trong nếp nghĩ nên nhiều người chỉ quan tâm thừa kế cho con cháu, chẳng cần biết chúng sẽ sử dụng đống tài sản ấy thế nào”. Cụ Khánh cho biết: “Có người nỗ lực cả đời, thậm chí bất chấp pháp luật, đạo lí, tham nhũng để có đống của cải mà mấy đời dùng chưa chắc đã hết. Ai cũng biết con người khi chết đi thì tiền của chẳng thể mang theo. Nhưng để lại cho con cháu, dường như nhiều người chưa biết rằng có thể họ đã để lại những mầm họa cho tương lai từ đống tài sản”. Là nhà giáo vừa nghỉ hưu, cụ Tuệ khái quát vấn đề như triết gia: “Không nhiều người giàu hiểu rằng cái mà họ để lại khi từ giã cõi đời giá trị nhất chính là phẩm giá, nhân cách của những đứa con và tấm gương của chính mình. Các tỉ phú Bill Gates, Mark Zuckerberg, Yu Pang-lin… để lại cho đời giá trị lớn nhất không phải hàng tỉ đô-la mà là họ để lại những tấm gương sáng!”. Đinh Hoàng  Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 5/10/2016

Đâu phải sức ì?               Thanh Hóa là quê hương cố nhà văn Phùng Gia Lộc, tác giả của câu chuyện “Cái đêm hôm đó, đêm gì” từng gây xôn xao dư luận cả nước năm đầu sau đổi mới. Đó là chuyện người dân tại xã Phú Yên, huyện Thọ Xuân năm 1983 sống cảnh như những năm 30 của thế kỉ trước. Nửa đêm trống dục trống dồn, dân quân đi thu phí thuế làm náo động làng quê nghèo. Người dân nai lưng đóng góp hàng chục loại phí khiến cuộc sống vô cùng khốn đốn. Những tưởng bài học này không bao giờ lặp lại ở xứ Thanh.  Nhưng giữa năm trước câu chuyện cũ ở tỉnh này tái diễn thâm thúy và cay đắng chẳng kém “cái đêm hôm ấy...”. Tại một xã thuộc huyện Hậu Lộc người dân đang nai lưng vì những khoản đóng góp, thậm chí trẻ em vừa sinh ra đã thành con… nợ! Đó là chuyện có thật: Theo quy định của chính quyền xã, tất cả nhân khẩu từ 1 đến 60 tuổi phải đóng mỗi năm 50.000 đồng khoản tiền phí “xây dựng trường”. Cùng đó, địa phương này còn thu hàng chục loại phí khác khiến nhiều gia đình lâm cảnh nợ nần, cuộc sống lao đao. Những người chậm, nợ tiền phí với xã, khi con em đến xin xác nhận hồ sơ, lí lịch... thường được “quan” xã xác nhận xanh rờn: “Bản khai lí lịch của anh, chị… là đúng. Gia đình chưa chấp hành nghiêm chính sách, quy định của địa phương”!   Cứ ngỡ câu chuyện năm 2015 sẽ nhắc chính quyền các cấp từ tỉnh tới thôn ở Thanh Hóa có biện pháp chấn chỉnh ngay. Thế nhưng nhìn vào các khoản đóng góp ở một thôn của xã Minh Lộc, huyện Hậu Lộc (mà Báo Dân trí mới đây đăng tải) tôi chợt nghĩ, có lẽ sức ì của chính quyền một số nơi ở địa phương này lớn quá rồi chăng? Tại thông báo của thôn Hợp Minh (xã Minh Lộc) gửi các hộ dân ghi: “Thu quỹ thiếu niên, bóng đá là 30.000đ/khẩu/năm, phúc lợi xã hội 20.000đ/khẩu/năm, quỹ thôn làng văn hóa 20.000đ/khẩu/năm, quỹ khuyến học 10.000đ/khẩu/năm, quỹ họp dân 50.000đ/hộ/năm”. Ngoài các khoản thu từ thôn, xã cũng đặt ra một loạt các khoản thu khác. Chẳng biết hiệu quả các quỹ mang lại thế nào nhưng gánh nặng thì đang đè lên đôi vai những người dân. Hơn một lần báo chí, công luận lên tiếng nhưng xem ra đây chưa phải chuyện mà chính quyền nhiều nơi ở Thanh Hóa quan tâm. Phải chăng sức ì đã thành căn bệnh cố hữu nơi đây? Tuy nhiên, khi đọc thông tin về việc hệ thống cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa đang “cấp tập” vào cuộc trước “tin đồn” Bí thư Tỉnh ủy có bồ nhí và khối tài sản khủng của nữ trưởng phòng tuổi 8X này tôi chợt nghĩ mình đã lầm? Sau tin đồn, hệ thống cơ quan chức năng tỉnh đã vào cuộc một cách mà khó nơi nào làm nhanh hơn. Ngày 17/9 (thứ Bảy) khi thông tin “bịa đặt” lan truyền trên mạng, lập tức ngày 19/9 (thứ Hai) Tỉnh ủy Thanh Hóa đã có công văn số 296-CV/TU gửi các cơ quan đề nghị chỉ đạo, xử lí việc đưa tin bịa đặt, sai sự thật về Bí thư Tỉnh ủy - Chủ tịch HĐND tỉnh Thanh Hóa Trịnh Văn Chiến và các lãnh đạo khác. Ngày 21/9, Sở Xây dựng Thanh Hóa cũng ra văn bản số 5332/SXD-VP gửi đến các cơ quan báo chí phủ nhận những thông tin về cán bộ Sở này trên một số trang mạng xã hội. Văn bản còn khẳng định “mạng xã hội phản động đăng thông tin lên liên quan đến cán bộ Sở là hoàn toàn sai sự thật, bịa đặt, vu khống, không có căn cứ, vi phạm Điều 122 Bộ luật Hình sự”… Dư luận dậy sóng vì sự thăng tiến của một cô gái Chỉ sau 1 - 2 ngày mà “thông tin bịa đặt” bôi nhọ cán bộ đã được điều tra rõ đúng sai và quy cụ thể chương điều trong Bộ Luật Hình sự thì sao bảo hệ thống công quyền tỉnh này có sức ì? Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 29/9/2016

Kĩ năng… móc túi Nghe vậy ai cũng nghĩ ngay đến chuyện những kẻ gian hành nghề chốn bến tàu xe, nơi công cộng chen chúc đông người. Kĩ năng móc túi của bọn này thì chẳng kém những diễn viên xiếc hay nhà ảo thuật tài ba. Nhưng xin không kể chuyện của chúng ở đây. Cũng là chuyện kiếm tiền nhưng “kẻ gian” lại là những “đại gia” doanh nghiệp tên tuổi. Dư luận rất bức xúc về chuyện nhà mạng viễn thông (không hiểu do vô tình hay cố ý) đã tiếp tay cho doanh nghiệp cung cấp dịch vụ từ nước ngoài móc túi khách hàng trong nước đến cả trăm tỉ đồng mà họ chẳng biết. Cụ thể Công ty Sam Media Limited (có trụ sở tại Hồng Kông) sau 3 năm đã thu được từ người dùng điện thoại Việt Nam số tiền gần 230,5 tỉ đồng. Đáng buồn, sau khi phát hiện, Sở Thông tin và Truyền thông TP Hà Nội chỉ có thể phạt doanh nghiệp này 55 triệu đồng dựa theo các quy định hiện hành. Cái gọi là “kĩ năng kinh doanh” của công ty này thực ra chẳng có gì phức tạp. Họ gửi tin nhắn tới người sử dụng điện thoại một dịch vụ, cuối tin có dòng chữ rất nhỏ đề nghị nếu người dùng không chấp nhận thì thao tác hủy dịch vụ. Ai không hủy đương nhiên là chấp nhận dịch vụ đó, kiểu như “im lặng có nghĩa đồng ý”! Và như vậy rất nhiều người không xem tin nhắn mặc nhiên trở thành nạn nhân để doanh nghiệp lặng lẽ móc túi! Hiện mỗi người sử dụng điện thoại ở ta đang hằng ngày phải nhận hàng chục tin nhắn rác nên đâu phải ai cũng có thời gian để tâm đến những tin nhắn? Đây chính là khe hở “chết người” mà nhà mạng, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lợi dụng để lừa đảo khách hàng. Tuy nhiên, nếu nhà mạng quản lí thực sự nghiêm túc, không vì lợi nhuận hoặc không tiếp tay thì doanh nghiệp ứng dụng khó thực hiện được những chiêu trò như trên. Còn nhớ vài năm trước, 3 nhà mạng đang thống lĩnh thị trường viễn thông trong nước là Viettel, Vinaphone, Mobifone đã cùng sử dụng “chiêu thức” tự tích hợp ứng dụng trên Simcard mà không thông báo cho khách hàng, mỗi năm cứ thế tự động “móc túi” gần 200 tỉ đồng gây xôn xao dư luận khi phát lộ. Chẳng biết nay họ còn dùng “chiêu thức” trên nữa hay không nhưng thỉnh thoảng vẫn có khách hàng khiếu nại về cước phí cao bất thường hàng triệu đồng. Nhiều khách hàng thấy cước phí tăng đột biến dăm bảy chục hay đôi ba trăm nghìn có khi cũng tặc lưỡi cho qua. Nhưng dăm bảy chục nghìn với cả triệu khách hàng thì con số không thể là nhỏ. Các nhà mạng đã từng có cách làm ăn gian lận như thế thì sao họ không hiểu rõ chiêu trò của Công ty Sam Media Limited kể trên? Điều nghi vấn nhà mạng cũng hưởng lợi trong chuyện doanh nghiệp “móc túi” khách hàng là hoàn toàn có cơ sở. Hiện trong lĩnh vực ngân hàng cũng đang xảy ra nhiều vụ việc khách hàng mất tiền vô cớ bởi tội phạm công nghệ thông tin. Các nhà mạng hay hệ thống ngân hàng nếu muốn xây dựng uy tín, kinh doanh trên nền tảng bền vững thì trước hết họ phải bảo vệ khách hàng của chính mình chứ không thể dựa vào những kẻ móc túi! Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 28/9/2016

Học đại Ngạn ngữ xưa có câu “nhất sĩ nhì nông, hết gạo chạy rông, nhất nông, nhì sĩ”. Nay chẳng còn mấy nhà vướng vào cảnh đói kém như xưa vì Việt Nam ta đã đứng vào hàng nhất nhì thế giới về xuất khẩu gạo. Nông không còn đứng thứ nhất, phải chăng ngôi ấy đã nhường cho Sĩ? Vậy vị thế những sĩ tử lớn nhỏ của ta ngày nay ra sao? Có thể nói trẻ em nước ta từ khi lên 4 đến 5 tuổi là đã bước vào cuộc đời “kẻ sĩ”, nhất là ở thành phố. Trước khi vào lớp 1 đa số các cháu đã phải thực hiện một chương trình gần như dự bị “đại học chữ to”. Nhiều trường và không ít giáo viên áp dụng “sáng kiến” cho các em “làm quen” lớp 1 trong dịp Hè trước ngày khai trường. Các lớp “làm quen” này thường do chính nhà trường hoặc các cô dạy cấp tiểu học mở. Nhờ vậy nhiều em chưa cắp sách đến trường có thể đã thuộc mặt 24 chữ cái, ghép mấy từ đơn giản và đếm từ 1 đến 10 hoặc hơn. Vậy nên em nào không vào lớp “dự bị” sẽ lạc hậu và có nguy cơ không theo kịp bạn đồng lớp khi tựu trường. Có thể thấy, phận “kẻ sĩ” đã vất vả, nhọc nhằn ngay từ ngưỡng cửa lớp 1. Kẻ sĩ “đại học chữ to” là vậy, còn đại học “chữ nhỏ” thì sao? Các em học sinh lớp cuối cấp trung học phổ thông có thể ví chịu áp lực dồn nén của 12 năm “mài” đũng quần trên ghế nhà trường cùng biết bao tâm sức, chi phí mà gia đình đã bỏ ra. Cái sự học thêm được nâng lên đỉnh cao mang tên luyện thi, nơi học được gọi cũng rất “khốc liệt” là... “lò luyện”. Tuy “khốc liệt” vậy nhưng đến với trường đại học ngày nay cũng chẳng còn “cao vời vợi, 10 người leo tới 9 người rơi” như thuở nào. Với hệ thống trường đại học trăm hoa đua nở, có ở hầu khắp các tỉnh, thành như hiện nay nên các trường đại học, cao đẳng đang phải chạy đua để "thu vét" sinh viên cho đủ. Đến trường danh giá như Đại học Dược Hà Nội mà năm nay cũng khó khăn trong tuyển sinh! Cách đây chừng hơn 30 năm, chỉ cần đỗ đại học đã được mọi người nhìn với ánh mắt ngưỡng mộ. Nay không đỗ đại học có khi còn bị coi là sự lạ! Sự "học đại" hiện nay đã để lại hệ quả có hàng trăm nghìn sinh viên ra trường chẳng thể kiếm được việc làm. Theo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thì chỉ trong quý 2 vừa qua đã có gần 178.000 cử nhân, thạc sĩ không kiếm được việc làm, cao đẳng cũng có hơn 100.000 người thất nghiệp. Nhiều sinh viên qua nhiều kì phỏng vấn tuyển dụng đều rớt, cuối cùng đã phải quay lại học đại lấy một cái nghề để đầu quân vào đội ngũ công nhân tại các khu công nghiệp! “Kẻ sĩ” hơn chục năm trời công sức học hành "tu luyện" cuối cùng nhiều người cũng chỉ là một “kẻ thợ”. Đã đến lúc cả xã hội cần có cái nhìn mới về sự học và lập nghiệp, không thể học đại lấy tấm bằng đại học! Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 6/9/2016

Kiểm toán chủ trương Nghị quyết luôn sáng suốt, đã là chủ trương phải thực hiện bằng được, tư duy đó như định hình trong suy nghĩ và hành động của nhiều người. Mới đây có ý kiến đề xuất khác lạ, đó là thực hiện kiểm toán ngay từ khâu đề ra chủ trương nhằm ngăn ngừa lãng phí, khi mà tiền của, tài sản của dân chưa “bước lên con tàu tốc hành” mang tên đầu tư công. Thông thường các chủ trương được đưa ra từ đề xuất của cơ quan tham mưu, những nguồn lực bảo đảm thường khái toán cao hơn so với thực tiễn. Đến khi chủ trương được thông qua thì những con số khái toán có khi lại trở thành chuẩn mực để xây dựng kế hoạch, dự án cụ thể. Cũng có việc thì lại khác: Chủ trương được tham mưu đưa ra con số “thu nhỏ” hoặc lợi ích được “phóng đại” kiểu “đếm cua trong lỗ” nhằm dễ được thông qua chủ trương. Khi thực hiện những bất cập phát lộ và lúc đó sẽ khéo léo điều chỉnh với lí do bất khả kháng, con số khiêm tốn ban đầu có thể đội lên nhiều lần, còn lợi ích “rất lớn” thì tìm mãi không thấy.   Từ hậu kiểm chuyển sang tiền kiểm có vẻ như quay lại tư duy cản trở phát triển. Tuy nhiên nhìn lại nhiều công trình, dự án không ít sự đầu tư lãng phí chính lại xuất phát từ chủ trương. Điểm một số "siêu" dự án, công trình đầu tư với vốn rất lớn: Dự án Nhà máy Đạm Ninh Bình do Công ty TNHH một thành viên Đạm Ninh Bình (Tập đoàn Hoá chất Việt Nam) đầu tư với số vốn 12.000 tỉ đồng, qua 4 năm hoạt động, mỗi năm lỗ khoảng 2.000 tỉ đồng; Nhà máy sản xuất xơ sợi Đình Vũ của Công ty Cổ phần Hoá dầu và Xơ sợi dầu khí (PVTex), thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đầu tư tới 7.000 tỉ đồng nay đã phải tạm ngừng hoạt động, vốn chủ sở hữu gần như mất trắng; Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn (Thanh Hoá) còn đang xây dựng song tính toán sẽ phải bù lỗ 1.540 triệu USD/10 năm, tương đương khoảng 3.500 tỉ đồng/năm với kịch bản giá dầu 45USD/thùng. Nếu giá dầu 50 USD/thùng, 70 USD/thùng số bù lỗ là 4.000 tỉ đồng và 4.500 tỉ đồng/năm… Không thể khẳng định rằng những công trình dự án trên không có vấn đề về chủ trương. Nếu được kiểm toán trước khi cho phép đầu tư thì không thể có chuyện một dự án khai khoáng, luyện thép hàng chục tỉ đô la như Formosa lại có bản đánh giá tác động môi trường sơ sài chỉ… một trang giấy A4! Chi phí xén cỏ ở đại lộ Thăng Long mất 2,2 triệu đồng/m2 mỗi năm Ngay trong lĩnh vực chi thường xuyên cũng cần rà soát, kiểm toán lại những đơn giá, định mức, quy trình đã được cơ quan chức năng ban hành đang thực hiện, phát hiện bất hợp lí cần điều chỉnh kịp thời. Nếu định mức chuẩn xác thì không thể có giá 1m2 cỏ ở đại lộ Thăng Long mất 2,2 triệu đồng xén tỉa trong một năm và những vỉa hè đường phố Hà Nội năm nào cũng phải đào lên làm lại! Đã đến lúc mọi đầu tư và chi tiêu công cần được giám sát và phản biện khách quan. Những chủ trương đầu tư nếu được kiểm toán độc lập, có sự phản biện khoa học từ đầu, người dân sẽ không còn phải ngậm ngùi, xót xa, khi tiền thuế của mình bị phung phí và trục lợi. Không thể để những “nhóm lợi ích” ẩn náu dưới “bóng” chủ trương. Khi thấy được sai lầm có khi người đưa ra chủ trương đã “hạ cánh” an toàn! Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 24/8/2016

Pokemon  Trò chơi Pokémon Go, một sản phẩm công nghệ thông tin của Công ty Nitendo bên xứ Phù Tang vừa đổ bộ vào Việt Nam đã thu hút hàng nghìn người lao vào say mê, hào hứng. Một mục tiêu ảo nhưng trò này bắt người chơi phải vận động. Đến được đích, “tóm” được “mồi” rồi nhưng thực ra là... chẳng có gì cả! Đó chỉ là hình ảnh được lập trình trong chính chiếc điện thoại thông minh của bạn. Kết quả là ảo nhưng sự tiêu tốn công sức, thời gian và hiểm họa với chính người chơi là có thật! Trò chơi Pokemon buộc người chơi đuổi theo ảo ảnh Nền kinh tế nước ta cũng đang tồn tại câu chuyện tựa trò Pokemon Go. Theo số liệu của cơ quan thống kê, trong số gần 300 tỉ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mà Việt Nam thu hút được từ trước tới nay, có một nửa là vốn ảo. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, đây là hậu quả của việc ưu đãi theo quy mô nên một số nhà đầu tư nước ngoài có xu hướng đăng kí vống số vốn để nhận được nhiều ưu đãi. Có thể kể đến mấy dự án "khủng" như Tập đoàn dầu khí PTT (Thái Lan) với dự án lọc hóa dầu Victory Nhơn Hội (Bình Định) có vốn khổng lồ, lên tới 27 tỉ USD. Sau khoảng 6 năm "đủng đỉnh" đeo bám, mới đây PTT đã chính thức thông báo hoãn thực hiện dự án. Hay dự án Nhà máy thép Guang Lian (Đài Loan) ở Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) vốn 2 tỉ USD sau 10 năm “nằm im” đã bị rút giấy phép… Hiện có khoảng 150 tỉ USD vốn FDI ảo đang nằm trong các dự án treo, đăng kí rồi không thực hiện hay nhiều dự án đăng kí rồi triển khai nhỏ giọt… Phác thảo Tổ hợp lọc hóa dầu Victory. Ảnh Zing.vn Nhà đầu tư nước ngoài khai vống vốn lên như vậy để sử dụng nhiều đất, gây lãng phí, dễ tạo cơ hội cho việc "đi đêm" giữa người cấp đất và nhà đầu tư. Việc khai vống vốn còn để lợi dụng trốn thuế nếu có đầu tư thực. Vốn khống đã thật sự tạo nên con số ảo trong nguồn tiền đổ vào Việt Nam. Cái ảo này khiến cho những nhà đầu tư thật sự, đàng hoàng thấy e ngại vì trong những lĩnh vực của mình đã có nhà đầu tư "khổng lồ" khác giữ chỗ. Vô hình trung chúng ta gạt những nhà đầu tư đàng hoàng ra để kéo vào những nhà đầu tư cơ hội, trục lợi. Tình trạng này còn nguy hiểm bởi nhà đầu tư lấy đất nhưng không triển khai, tạo nên những dự án treo, người dân mất đất cho dự án, tiềm ẩn phát sinh nhiều hệ lụy về kinh tế, xã hội… Những khu đất vàng hàng trăm ha đang bị bỏ phí, nằm phơi nắng mưa ở nhiều địa phương là có thật. Trong sự say sưa mời gọi đầu tư bằng mọi giá, nhiều địa phương như đang chơi trò Pokemon Go trong kinh tế, hỉ hả với những con số đầu tư ảo, khi giật mình nhìn lại mới ngấm và biết đâu sẽ phải giải quyết những hậu quả có thật.  Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi  ngày 18/8/2016

“Được” cầm cố Bạn có tài sản đang cầm cố tại một tiệm cầm đồ. Trong khi nợ và lãi chưa trả, bạn lại đến lấy tài sản đó đi bán, liệu có được không? Tôi tin chắc không bao giờ được! Trong tình huống khác thì lại có thể, đó là bạn “mượn” đồ của một người đi cầm rồi “móc ngoặc” với tiệm cầm đồ để bán cùng nhau kiếm lời. Thực tiễn hiện nay đang có chuyện tương tự xảy ra. Ấy là một số dự án bất động sản đã bán cho người dân nhiều năm nhưng lại là tài sản của các “ông lớn” ngân hàng thương mại! Ví như dự án The Harmona quận Tân Bình, dự án chung cư The Rubyland quận Tân Phú, Cao Ốc Xanh quận 9 (TP Hồ Chí Minh) từng gây xôn xao dư luận và tạo ra sự bất an của nhiều cư dân sống tại các chung cư này. Mới đây Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh công bố có đến 77 dự án khác cũng đang ở tình trạng tương tự, trong đó nhiều dự án đã bán cho người dân như chung cư Phú Thạnh, dự án Ruby Garden ở quận Tân Phú... Gần đây nhất, Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hà Nội cũng công bố có 34 dự án bất động sản tương tự như trên. Theo các chuyên gia kinh tế, tài chính, việc chủ đầu tư bất động sản thế chấp dự án đang triển khai để vay vốn ngân hàng được pháp luật cho phép. Rất ít chủ đầu tư đủ nguồn vốn để thực hiện những dự án chung cư quy mô lớn. Trong nền kinh tế, đây là chuyện bình thường có lẽ không cần bàn. Việc đáng bàn ở đây là quy trình và cách thức vay vốn thực hiện dự án bất động sản, cách thức quản lí tài sản thế chấp của các ngân hàng hiện nay. Những gì đang diễn ra khiến mọi người có cảm giác ngân hàng rất “thờ ơ” với khối tài sản thế chấp nhiều tỉ đồng của họ. Chủ đầu tư muốn bán thì cứ bán, còn chung cư nghiễm nhiên vẫn của ngân hàng trên hồ sơ pháp lí. Vô hình trung người dân chung cư trở thành một phần trong “vật bảo đảm” của những “phi vụ làm ăn”. Có khi mua nhà xong, sống ở chung cư gần chục năm mà chẳng biết hình hài tấm sổ hồng sở hữu của mình thế nào. Họ thực sự bị lừa khi mua những căn hộ của ngân hàng nhưng lại trao tiền cho chủ đầu tư bất động sản! Sự thiếu minh bạch trong triển khai dự án cùng những rối rắm điều khoản pháp lí trong các hợp đồng mua nhà khiến người dân bị đưa vào một “ma trận” và luôn thua thiệt trước cách “làm ăn” của các ông chủ bất động sản - ngân hàng. Mong rằng cơ quan chức năng sớm có biện pháp hữu hiệu trong quản lí để các chủ đầu tư bất động sản không thể bán tài của người khác, các ngân hàng thương mại không thể tạo cơ hội cho những chủ đầu tư lừa đảo. Đừng để người dân trở thành con tin "được" cầm cố mà bất cứ ngày “xấu trời” nào cũng có thể bị đuổi ra đường! Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 9/8/2016

Mở và khép Điểm sáng nhất trong Nghị quyết 35 của Chính phủ là chủ trương tạo mọi thuận lợi cho hoạt động đầu tư kinh doanh của doanh nghiệp, xây dựng một Chính phủ kiến tạo, liêm chính và phục vụ. Một trong những nguyên tắc của Nghị quyết này là các quy định về điều kiện kinh doanh phải rõ ràng, minh bạch, dễ thực hiện, có lộ trình phù hợp để sớm bỏ các loại giấy phép con, phí, phụ phí bất hợp lí. Nghị quyết như cánh cửa cơ hội kinh doanh được mở rộng đón chào doanh nghiệp. Tuy nhiên có những vấn đề lại đang bất cập so với chủ trương và quyết tâm trên. Giới doanh nhân đang rất quan tâm và lo lắng bởi quy định tại Điều 292 trong Bộ luật Hình sự năm 2015. Cụ thể Điều 292 quy định "tội cung cấp dịch vụ trái phép trên mạng máy tính, mạng viễn thông: Người nào cung cấp một trong các dịch vụ sau đây trên mạng máy tính, mạng viễn thông không có giấy phép hoặc không đúng nội dung được cấp phép … thì bị phạt tiền… hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm: …e) Các loại dịch vụ khác trên mạng máy tính, mạng viễn thông theo quy định của pháp luật". “Các loại dịch vụ khác...” ở đây là những dịch vụ gì? Liệu nó có quá nhiều loại dịch vụ để nhà làm luật không thể đưa hết được vào văn bản pháp quy? Cách đây chưa lâu, vụ quán cà-phê Xin Chào dù có những quy định "hai năm rõ mười" mà còn bị người có trách nhiệm cố tình làm trái, vậy thì những điều khoản chung chung, mơ hồ như trên khi thực hiện sẽ bị “biến thái” thế nào? Đây chính là những “kẽ hở” pháp luật vô tình được tạo ra cho những kẻ cơ hội “nhũng nhiễu" vì lợi riêng. Cộng đồng khởi nghiệp trẻ là những người lo lắng nhất, khi mà thương mại điện tử, dịch vụ trên mạng máy tính, viễn thông đang mở ra rất nhiều cơ hội cho sự kinh doanh sáng tạo. Môi trường mạng máy tính hiện không bó hẹp trong một quốc gia, đây là môi trường mở toàn cầu. Điều luật hạn chế lĩnh vực này vô hình trung chỉ “rào” với người Việt, không thể ngăn cấm người nước ngoài và như vậy sẽ tạo nên bất lợi lớn cho doanh nghiệp Việt Nam trong cạnh tranh. "Rào cản" này chắc chắn sẽ đẩy doanh nghiệp Việt đến với những môi trường thuận lợi hơn để đầu tư và việc “chảy máu chất xám” khó tránh khỏi. Ở Singapore, một doanh nghiệp nước ngoài muốn thành lập chỉ mất 2 ngày, vốn điều kiện tối thiểu là… 1 USD cùng nhiều ưu đãi. Hiện đã có khá nhiều doanh nghiệp start up (khởi nghiệp) trẻ của ta hướng sang Quốc đảo này. Chính phủ đang quyết tâm khắc phục tình trạng hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự. Nhưng, một số nội dung trong Điều 292 nêu trên có thể đã hình sự hóa quan hệ kinh tế. Nó như khép lại với nhiều người trẻ có ước mơ start up, họ không dám mạo hiểm bởi vào tù có khi còn “dễ” hơn khởi nghiệp! Hiện các bộ, ngành đang hoàn thiện Nghị định quy định điều kiện kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư. Các điều kiện kinh doanh trong các thông tư của cấp bộ hết hiệu lực đa phần được chỉnh sửa, đưa vào Nghị định. Khối lượng công việc của cả 1 năm nay cấp tập hoàn thành trong ít ngày, liệu văn những bản pháp quy mới có bảo đảm chất lượng? Các thông tư được "gom" lại và nâng lên thành nghị định thì chất lượng sẽ khó bảo đảm, rất dễ có những "chính sách trên mây". Nếu lại xảy ra chuyện như Điều 292 trong Bộ luật Hình sự thì sẽ thiệt hại không nhỏ cho sự phát triển và chẳng khác nào những cánh cửa đang khép lại trước doanh nghiệp. Đinh Hoàng