Xã hội hóa Khái niệm xã hội hóa (XHH) gần đây được nhắc đến quá nhiều. Hình thức huy động nguồn lực toàn xã hội cho nhiều việc quan trọng đã và đang mang lại hiệu quả to lớn không thể phủ nhận. Khi thiên tai, bão lụt đổ xuống là người dân cả nước lại sẵn sàng cảm thông, chia sẻ từng đồng tiền, tấm áo ít ỏi của mình với đồng bào bị thiệt hại, để họ sớm ổn định đời sống và sản xuất. Tuy nhiên, hiện XHH đang bị lạm dụng. Xin nêu vài câu chuyện về vấn đề này. Lĩnh vực y tế những năm qua đã được Chính phủ ưu tiên ngân sách đầu tư xây dựng cơ sở vật chất nên đến nay các bệnh viện từ tuyến huyện trở lên đều khang trang, từng bước được trang bị kĩ thuật hiện đại. Tuy nhiên, không ít bệnh viện vẫn phải huy động nguồn lực XHH. Điều lạ là nhiều bệnh viện chỉ XHH trong đầu tư một số thiết bị như máy xét nghiệm, siêu âm, soi chụp… Lợi nhuận từ khai thác trang thiết bị này được chia cho chủ đầu tư trên cơ sở giá trị thiết bị “xã hội hóa”. Vì lợi nhuận nên việc lạm dụng xét nghiệm ở bệnh viện đã trở nên phổ biến. Mấy năm trước, báo chí đã vào cuộc phát hiện ra nhiều sản phẩm XHH có hình thức “đầu Ngô, mình Sở”, tem nhãn châu Âu nhưng thực ra là made in China! BOT giao thông, một hình thức được nhiều người coi là XHH cũng đang được dư luận quan tâm. Cộng đồng doanh nghiệp ngoài Nhà nước nếu sẵn nguồn lực và có năng lực, kinh nghiệm tham gia vào đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông quốc gia là rất cần thiết. Tuy nhiên, hoạt động này có dấu hiệu phát triển không đúng bản chất của cụm từ XHH. Vì “miếng bánh” BOT giao thông nên hầu hết doanh nghiệp thực hiện các dự án đều vượt tầm nguồn vốn tự có, phải đi vay ngân hàng thương mại để thực hiện, dĩ nhiên lãi vay được tính vào chi phí đầu tư. Thậm chí có doanh nghiệp đầu tư kiểu “tay không bắt giặc”, chẳng cần đủ vốn tối thiểu 10-15% theo quy định, cứ vay ngân hàng rồi thoải mái làm nhiều công trình cùng lúc. Như vậy, chẳng khác gì Nhà nước đi vay ngân hàng rồi giao cho doanh nghiệp thực hiện. Nếu Nhà nước trực tiếp vay vốn và giao cho doanh nghiệp nhà nước thực hiện thì việc quản lí chắc chắn sẽ chặt chẽ hơn, không xảy ra nhiều sai phạm như các dự án BOT vừa được Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ. Lực lượng chức năng kiểm tra các tàu hút cát tại sông Cầu Gần đây dư luận ngỡ ngàng khi xảy ra việc lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh bị xã hội đen đe dọa, phải cầu cứu tới Thủ tướng Chính phủ mà nguồn cơn xuất phát từ việc thực hiện các dự án XHH duy tu, nạo vét luồng đường thủy quốc gia! Không hiểu việc nạo vét luồng sông tốn kém nhiều tiền của thế nào mà Bộ Giao thông Vận tải cần phải XHH? Chính vì vậy mới có chuyện con sông Cầu thuộc địa phận tỉnh Bắc Ninh hàng chục năm qua chưa xảy ra vụ tàu thuyền mắc cạn nào, vậy mà ròng rã 3 năm nay hàng chục tàu hút cát hoạt động hối hả suốt ngày đêm nạo vét đáy sông để… thông luồng!             Có chuyên gia đã chỉ rõ: Các nhà đầu tư BOT hiện nay đang mượn uy tín của nhà nước, dùng vốn vay của ngân hàng để thực hiện dự án và đem lợi nhuận về cho doanh nghiệp. Thực chất hoạt động XHH đang bị các nhóm lợi ích làm biến tướng, trục lợi và có nơi đã “chuyển màu” thành xã hội… đen! Đinh Hoàng Bài đăng Báo Điện tử ngaymoionline.vn

Cứu sinh hay hủy hoại môi trường? Ban đầu là câu chuyện người anh em chú bác với Đức Phật cứu sống, chăm sóc rồi thả về tự nhiên một con chim thiên nga gặp nạn, Phật tử gọi đó là phóng sinh. Theo quan niệm nhà Phật, phóng sinh là cứu giúp những chúng sinh thoát khỏi cảnh khổ đau, sợ hãi bởi thế “cá chậu, chim lồng”, bị tra tấn hành hạ. Bằng tâm Phật dùng mọi cách mang lại sự sống, sự bình an cho chúng sinh đang bị đe dọa đến tính mạng… đó chính là cứu sinh. Một một tấm gương, một tư tưởng nhân đạo nay đang phát triển theo chiều hướng khác với ý nghĩa ban đầu. Hiện nay tại nhiều địa phương phía Bắc, cứ mồng Một, hôm Rằm, dịp lễ tết là chuyện phóng sinh diễn ra rất tấp nập. Ở Hồ Tây (TP Hà Nội) vào những ngày lễ, Tết Ông Táo, đầu tháng âm lịch nhiều người thường mang các loài thủy sinh đến đây để phóng sinh. Có những nhóm Phật tử dùng cả xe tải chở đến hàng chục thùng đựng cá trê, chạch, ốc…  trút xuống hồ để phóng sinh. Những động vật trước khi được phóng sinh có lẽ chúng đang có cuộc sống  bình yên. Vậy mà bỗng dưng bị con người đánh bắt để mang đi hành lễ rồi làm cái việc mang tên nhân văn là phóng sinh. Trong quá trình bắt, vận chuyển đến nơi phóng sinh, nhiều con vật đã bị chết. Những con còn sống sau khi được phóng sinh do môi trường nước lạ và ô nhiễm nên hầu hết cũng không thể sống được lâu. Vậy là phóng sinh thực ra đối với nhiều động vật đó là quá trình bị hành hạ và sát sinh! Một nguy hại của việc phóng sinh, đó là việc phát tán sinh vật ngoại lai, sau đó chúng phát triển mất kiểm soát, phá hoại môi trường tự nhiên, gây hậu quả nặng nề cho sản xuất, chăn nuôi. Bài học ốc bươu vàng, rùa tai đỏ, cá dọn kính… chưa thể khắc phục triệt để thì gần đây các sinh vật ngoại lai mới như cá chim trắng, tôm hùm đỏ nước ngọt được phóng sinh và thả nuôi tùy tiện làm dư luận hết sức lo ngại. Việc phóng sinh sau khi thờ cúng chỉ mang tính tượng trưng với ý nghĩa giáo dục, nhắc con người ta sống trừ ác, hướng thiện. Đây hoàn toàn không phải sự đổi chác với thần linh (phóng sinh nhiều mong đổi lại được nhiều phúc, lộc).           Thiết nghĩ, cơ quan chức năng và chính quyền các địa phương cần có quy định cụ thể trong việc phóng sinh, thả nuôi các sinh vật vào môi trường (nên quy định rõ những loại nào được phóng sinh, loại nào nghiêm cấm và định hướng nên phóng sinh các hải sản có ích, đã được thả nuôi phổ biến…). Mặt khác cần tuyên truyền người dân hiểu rõ ý nghĩa thực sự của việc làm này.  Hãy giữ cho môi trường trong sạch bằng bảo vệ sự sống muôn loài như chúng đang tồn tại, sinh sống, đó chính là việc làm thiện tâm, nhân văn. Việc thu gom, đánh bắt rồi đem phóng sinh không phải là cứu sinh mà chính là đang hủy hoại môi trường sống./.  Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 14/3/2017

Chuyện "chân giò, chai rượu" Thành ngữ có câu "ông đưa chân giò, bà thò chai rượu" ý nói mối quan hệ "có đi có lại mới toại lòng nhau" trong xã hội. Phải chăng tật tham nhũng vặt cũng xuất phát từ quan niệm này? Đi khám bệnh, vào nằm viện mà không có cái "phong bì" dúi vào tay bác sĩ là không yên tâm. Mà nhiều trường hợp đúng là không thể yên tâm. Tôi có anh bạn nằm viện phẫu thuật từng kể khi thay băng bị cô y tá làm mạnh tay, lần nào cũng đau điếng. Sau được người bạn nằm giường cạnh bảo: "Thế anh có "lì xì" cho y tá tí chút không". Theo lời khuyên lần sau anh đã dúi mấy chục nghìn cho cô y tá đó trước lúc thay băng và quả nhiên cảm giác êm dịu, khác hẳn! Một trong 2 xe ô tô mà doanh nghiệp tặng cho tỉnh Cà Mau phục vụ mục đích công vụ Cũng trong sự "ám ảnh" chuyện “chân giò, chai rượu” mà nhiều phụ huynh học sinh cảm thấy bất an mỗi khi đến ngày kỉ niệm, ngày lễ mà không đến thăm và có chút quà cho thầy, cô giáo. Rồi "lây" sang cả chuyện khác như cô mở lớp dạy thêm riêng mà không cho con em theo học cũng chẳng yên lòng dù con mình có lực học tốt. Ai cũng nghĩ vậy, lâu dần những chuyện như thế trở thành "tục lệ". Tình có thể "cho không, biếu không" như lời một bài hát. Vật chất thì rất khó có thể ai cho không ai cái gì, nhất là khi chẳng phải họ hàng, thân thuộc. Xưa, vua Hùng thứ 18 rất cưng chiều vợ chồng Mai An Tiêm thường cho nhiều hơn các con rể khác. An Tiêm vốn là nông dân chất phác, thật thà đã trót nói câu "của biếu là của lo, của cho là của nợ". Chuyện đến tai khiến vua cha nổi giận, trách phạt đày cả nhà An Tiêm ra ngoài đảo. Tình cha con còn không tránh khỏi cái luật "biếu lo, cho nợ", nói chi chuyện người dưng bỗng nhiên cho, biếu tài sản lớn? Nhiều ngày qua dư luận xôn xao chuyện doanh nghiệp biếu cơ quan chính quyền tài sản khủng ở TP Đà Nẵng, ở tỉnh Cà Mau (và có lẽ không chỉ riêng ở 2 địa phương này). Một doanh nghiệp đang thiếu vốn sản xuất kinh doanh, phải ứng 25 tỉ đồng từ ngân sách mà dám bỏ ra hơn 6 tỉ mua ô tô đắt tiền tặng chính quyền tỉnh! Đó nếu không gọi là chuyện lạ thì là gì? Liệu doanh nghiệp ấy có "thân thiết" quá mức với cơ quan tỉnh? Chỉ cần nhìn động thái đó, các doanh nghiệp khác "chưa thân thiết" với chính quyền không khỏi e ngại về “thân phận” của mình trong môi trường cạnh tranh. Cuối tuần qua, sau khi có chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Cà Mau và Đà Nẵng đã trả lại doanh nghiệp những chiếc xe đắt tiền. Mong rằng các địa phương có việc tương tự mà chưa được dư luận điểm tên sẽ tự giác noi gương. Xe công của Đà Nẵng do DN tặng  Chính quyền có thể ví như người đỡ đầu cho nền sản xuất, kinh doanh của địa phương đồng thời cũng như người trọng tài trên một sân đấu. Khi mà "trọng tài" lại nhận chiếc "chân giò" từ một "cầu thủ" thì liệu có tồn tại cuộc chơi khách quan? Một chính quyền liêm chính không thể dễ dãi, tùy tiện trong việc nhận quà từ một doanh nghiệp nào đó, dù là động cơ thực sự trong sáng. Một chính quyền kiến tạo thì phải công tâm, khách quan, không thể ưu ái riêng với bất kì doanh nghiệp nào. Liệu chuyện "chân giò, chai rượu" có liên quan gì đến lợi ích của những cá nhân trong đội ngũ công quyền? Mong câu hỏi này không chỉ có người trong cuộc mới biết! Đinh Hoàng

"Nâng đỡ" mê tín?  Không rõ từ bao giờ, lễ hội dân gian ngày càng bị biến tướng, thương mại hóa rồi thành chuyện buôn thần, bán thánh? Theo nhiều chuyên gia, nhà sử học, chuyện khai ấn và phát ấn “Trần miếu tự điển” (Tôn miếu của nhà Trần xưa) vốn chỉ là chuyện nội bộ của làng Tức Mặc dưới thời Nguyễn để khẳng định đền “chân truyền” thờ Đức Hưng Đạo đại vương là của mình trước việc một số nơi khác mạo nhận. Rồi Nam Định nâng cấp lễ hội làng Tức Mặc thành lễ hội cấp quốc gia. Tiếp đó "sinh sôi" chuyện khai, phát ấn ở đền, miếu, di tích nhiều tỉnh thành như Hà Nam, Thái Bình, Quảng Ninh, Hải Phòng, Nghệ An và gần đây còn được thử nghiệm tại khu di tích Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội)... Chuyện phát ấn ở lễ hội xem ra tốn nhiều tâm sức hơn cả việc tuyên truyền công đức triều Trần! Nhiều nhà nghiên cứu văn hóa Hán Nôm khẳng định những nghiên cứu tư liệu địa phương chí, quốc sử các triều đại, hội điển biên soạn vào thời Nguyễn thế kỉ XIX không thấy chi tiết nào đề cập hoạt động phát ấn ở các di tích đền Trần. Thực tế không có lễ khai ấn nào có căn cứ lịch sử và khoa học. Vậy nhưng những đồn thổi dân gian cùng sự hư cấu đã khiến nhiều người tin rằng có lá ấn của đền sẽ được thăng quan, tiến chức... Chính quyền địa phương với mục tiêu bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống đã tham gia nâng tầm quy mô lễ hội mà vô tình hay hữu ý đã nâng đỡ cho lễ tục mang tính mê tín, phi khoa học.  Phải chăng lịch sử đã bị xuyên tạc, các truyền tích mới được tạo dựng, mạo danh việc phục hồi lễ hội truyền thống? Để tránh mang tiếng là mê tín dị đoan, người ta hay lấy tâm linh (sự linh thiêng xuất phát từ trong lòng người) để ngụy trang cho quan niệm, hành xử duy tâm (trái với khoa học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử) để tôn thờ sức mạnh lực lượng siêu nhiên, thần bí. Rồi lễ hội của làng xã được nâng lên thành lễ hội huyện, tỉnh…, mời bằng được lãnh đạo cấp cao tham dự. Các lãnh đạo có mặt như sự "đóng dấu ấn", thừa nhận tích truyền chưa hẳn đã đúng. Từ đó lại thêm nhiều người ngộ nhận những lễ hội biến tướng là di sản truyền thống! Cần biết rằng, các trò tranh cướp, đâm, chém… chưa bao giờ và không thể là văn hóa của dân tộc ta. Gương mặt xấu xí của lễ hội Có thông tin hằng năm lễ hội khai ấn mang về cho Nam Định khoảng 10 tỉ đồng. Lễ hội chọi trâu vốn trước đây chỉ có ở Đồ Sơn (Hải Phòng) nay đã phát triển ra các địa  phương khác cùng với dịch vụ “ăn theo” bán thịt trâu “thiêng” giá cắt cổ. Điều này có thể đã nói lên động cơ thực sự của việc tràn lan lễ khai ấn, phát lương, chọi trâu… ở các địa phương hiện nay. Để chấm dứt những lệch lạc trong lễ hội, làm sai lệch lịch sử, biến tướng thành những hủ tục, thiết nghĩ chính quyền các cấp cần quản lí chặt chẽ, tìm hiểu, cân nhắc kĩ khi cho phép và tham gia mỗi lễ hội cụ thể, đồng thời mạnh dạn dẹp bỏ những tục truyền lạc hậu, không mang tính văn hóa.           Bắc Ninh đã thay đổi được hình thức lễ chém lợn ở Ném Thượng; Quảng Nam đã từ bỏ lễ đâm trâu của người Cơ Tu, đó là tín hiệu đáng mừng. Thiết nghĩ, các địa phương khác nên học tập hai tỉnh này, đừng vô tình “nâng đỡ” hủ tục mê tín, để lễ hội thực sự là những hoạt động văn hóa lành mạnh, văn minh. Đinh Hoàng Bài đăng mục bình luận, Báo Người cao tuổi ngày 21/2/2017

Tăng thu bằng cách nào?           Từ khi giá dầu thế giới giảm sâu, ngân sách Nhà nước bị sụt giảm khá nhiều bởi nguồn thu từ xuất khẩu dầu thô và thuế xuất nhập khẩu xăng dầu chiếm tỉ trọng lớn.           Tuy rất khó khăn trong bảo đảm nguồn thu ngân sách năm 2016 song ngành thuế đã hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch. Đây là một nỗ lực lớn đáng ghi nhận và cũng nói lên một điều, tăng thu ngân sách không chỉ phụ thuộc vào xăng dầu.          Gần đây, trước dự thảo văn bản của ngành thuế đề nghị nâng mức thuế bảo vệ môi trường (BVMT) với mặt hàng xăng dầu từ 4.000 đồng hiện nay lên mức cao nhất có thể tới 8.000 đồng/lít đã nổi lên dư luận trái chiều. Ngành thuế cho rằng tăng thuế BVMT không ảnh hưởng tới giá bán xăng dầu! Có người cho rằng cơ quan ban hành chính sách vẫn nặng tư tuy tận thu, cứ thiếu nguồn ngân sách là “nhăm nhăm nhìn vào túi tiền người dân và két bạc doanh nghiệp!”. Cũng có chuyên gia đặt câu hỏi: “Tăng thu thuế BVMT có phải chỉ đơn thuần BVMT?”. Được biết nguồn tiền thu thuế BVMT đã tăng liên tục trong mấy năm qua. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, số thu từ thuế BVMT liên tục tăng, từ mức 11.160 tỉ đồng năm 2012, đến năm 2016 đã đạt 42.393 tỉ đồng. Trong khi đó, tổng chi sự nghiệp môi trường năm 2010 là 6.200 tỉ đồng, tăng dần hằng năm và đến 2016 cũng chỉ khoảng 12.200 tỉ đồng. Nguồn thu thuế BVMT còn dư khá nhiều, chi sự nghiệp môi trường chưa hết 1/3, vậy tăng thuế BVMT làm gì?  BVMT là vấn đề được đặc biệt quan tâm không chỉ Việt Nam mà cả thế giới. Thuế BVMT đang có một sự "bứt phá", nếu tăng gấp đôi (8.000đ/lít xăng) có thể mang lại nguồn thu ngân sách hơn 80 nghìn tỉ đồng mỗi năm. Hình như nguồn thu này đang thay thế "trách nhiệm" của thuế xuất nhập khẩu xăng dầu, khi mà sắc thuế này đang trên lộ trình tiết giảm tiến tới xóa bỏ bởi cam kết của các hiệp định thương mại tự do? Xăng dầu, điện lực… là đầu vào quan trọng, chiếm tỉ trọng lớn trong nhiều ngành sản xuất và đời sống người dân. Tăng thuế BVMT sẽ khó có thể giữ giá bán hiện nay bởi doanh nghiệp xăng dầu cũng cần bảo đảm lợi nhuận. Giá xăng dầu tăng sẽ trực tiếp làm tăng chi phí đầu vào của nhiều ngành sản xuất, hàng hóa sẽ phải tăng giá và giảm sự cạnh tranh của hàng Việt. Và tác động dây chuyền, khi hàng hóa tăng giá mạnh rất khó kiềm chế lạm phát theo mục tiêu của Chính phủ. Khi đó nền kinh tế dễ lâm vào những hệ quả xấu khó lường.  Nguyên nhân vì đâu vẫn giữ được ổn định nguồn thu ngân sách năm qua trong khi thu từ dầu thô và thuế xuất nhập khẩu mặt hàng này không tăng? Được biết năm 2016, Việt Nam có 110.100 doanh nghiệp thành lập mới và 26.689 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Đây là số doanh nghiệp tăng cao kỉ lục từ trước đến nay. Công tác cải cách hành chính trong lĩnh vực thuế, việc quản lí, chống thất thu, chuyển giá cũng đã có bước chuyển biến bước đầu. Phải chăng đây chính là lí do đã giúp ngành thuế hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm qua? Ngành thuế cần vươn lên theo hướng trở thành cơ quan kiến tạo, nuôi dưỡng tốt nguồn thu, quản lí chặt chẽ, chống thất thu mới là kế sách vững bền ích nước, lợi dân. Đinh Hoàng (Bài đăng Báo Người cao tuổi  ngày 14/2/2017)

Giá trị để lại Khi được hỏi về việc tại sao ông chỉ để lại cho 4 người con mỗi người 10 triệu USD, tỉ phú hàng đầu thế giới Bill Gates cho biết, ông không muốn cho con quá nhiều tiền, bởi ông muốn để con tự do chọn lựa điều chúng muốn làm trong cuộc đời. "Tôi nghĩ một đứa trẻ nên được nuôi dạy để hiểu rằng, chúng sẽ phải tự mình tìm việc và không nên mặc định rằng sẽ có một khoản tiền nào đó hoặc sẽ được trao tất cả số tiền chúng cần", ông Bill Gates chia sẻ. Theo ông, việc để lại cho con một khoản tiền lớn có tác động tiêu cực hơn là tích cực.  Mark Zuckerberg người giàu thứ 16 thế giới với 46,8 tỉ USD tài sản. Trong bức thư hai vợ chồng gửi con gái đăng trên facebook của ông chủ mạng xã hội, hai người viết: “Max, bố mẹ yêu con và cảm thấy mình có trách nhiệm rất lớn rằng phải tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn cho con và toàn bộ trẻ em. Bố mẹ mong con có một cuộc sống đầy tình yêu, hi vọng và sự vui vẻ như con đã mang lại cho bố mẹ. Bố mẹ rất nóng lòng muốn trông thấy con sẽ mang đến điều gì cho thế giới này”. Họ thông báo sẽ hiến tặng 99% số cổ phiếu facebook đang nắm giữ, tương đương 45 tỉ USD để cải thiện chất lượng sống và tiềm năng con người trên thế giới. “Mục tiêu hiện tại của chúng tôi là cải thiện giáo dục, y tế, kết nối mọi người và xây dựng các cộng đồng vững mạnh. Chúng tôi biết đây chỉ là sự đóng góp rất nhỏ với tất cả nguồn lực và nhân tài đang giải quyết những vấn đề này”.             Năm 2010 khi còn sống tỉ phú Yu Pang-lin người Trung Quốc tuyên bố sẽ chuyển số tài sản trị giá 9,3 tỉ nhân dân tệ (tương đương 2 tỉ USD) vào ngân hàng và di chúc số tiền sẽ được làm từ thiện sau khi ông qua đời. “Nếu các con tôi tài giỏi hơn tôi, chúng sẽ không cần tới số tiền này. Còn nếu chúng không đủ năng lực, gia sản của tôi sẽ chỉ làm hại chúng mà thôi”, ông nói… Câu chuyện của các cụ tổ hưu phố Thụy Khuê khá rôm rả xung quanh các tỉ phú sử dụng đồng tiền thừa kế cho con cái. Cụ Nhân cho rằng: “Tuy chưa thể so với tỉ phú thế giới nhưng Việt Nam ta nay không hiếm những người rất giàu và “siêu giàu”. Nhiều người dù kín kẽ nhưng khi nghỉ hưu thì khối tài sản phần nào cũng phát lộ”. Cụ Cương thì khẳng định: “Ở ta, người dùng phần lớn tài sản để làm từ thiện hay phục vụ lợi ích cộng đồng rất khiêm tốn. Có lẽ tâm lí người Á Đông hay nuông chiều con cái đến mức ích kỉ đã định hình trong nếp nghĩ nên nhiều người chỉ quan tâm thừa kế cho con cháu, chẳng cần biết chúng sẽ sử dụng đống tài sản ấy thế nào”. Cụ Khánh cho biết: “Có người nỗ lực cả đời, thậm chí bất chấp pháp luật, đạo lí, tham nhũng để có đống của cải mà mấy đời dùng chưa chắc đã hết. Ai cũng biết con người khi chết đi thì tiền của chẳng thể mang theo. Nhưng để lại cho con cháu, dường như nhiều người chưa biết rằng có thể họ đã để lại những mầm họa cho tương lai từ đống tài sản”. Là nhà giáo vừa nghỉ hưu, cụ Tuệ khái quát vấn đề như triết gia: “Không nhiều người giàu hiểu rằng cái mà họ để lại khi từ giã cõi đời giá trị nhất chính là phẩm giá, nhân cách của những đứa con và tấm gương của chính mình. Các tỉ phú Bill Gates, Mark Zuckerberg, Yu Pang-lin… để lại cho đời giá trị lớn nhất không phải hàng tỉ đô-la mà là họ để lại những tấm gương sáng!”. Đinh Hoàng Bài đăng mục “Suy ngẫm”, Báo Người cao tuổi

Cần từ bỏ tư duy… giá rẻ Việt Nam là một trong những nước đứng hàng đầu thế giới về xuất khẩu gạo và một số nông sản quan trọng. Những con số về khối lượng, giá trị tăng trưởng xuất khẩu luôn làm nức lòng mọi người cùng niềm tự hào dân tộc bởi ta đâu chỉ có anh hùng trong chống ngoại xâm? Tuy nhiên, trái với thành quả đó, hầu hết nông dân vẫn chưa thể giàu từ những cánh đồng vì giá trị sức lao động ngày càng thấp. Vậy sản lượng, giá trị xuất khẩu nông sản đang mang lại lợi ích cho ai? Chất lượng, giá cả của gạo Việt đang bị nhiều nước (kể cả ở khu vực Đông Nam Á) “vượt mặt”. Một số loại gạo của Thái Lan và Cam-pu-chia hơn hẳn gạo ta về chất lượng và dĩ nhiên “được giá” hơn trên thị trường thế giới. Các nông sản ưu thế khác thì luôn trong trạng thái “được mùa mất giá, được giá mất mùa” và thụ động trước nhu cầu nước ngoài. Tăng trưởng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) những năm qua cũng là điểm sáng, như một trụ đỡ nền kinh tế trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy nhiên phía sau “tấm huy chương FDI” còn nhiều điều đáng suy ngẫm. Ví như câu chuyện về nền công nghiệp ô-tô: Sau hàng thập kỉ hướng tới mục tiêu có một nền công nghệ hiện đại, nâng cao tỉ lệ nội địa hóa để doanh nghiệp nội có thị phần xứng đáng trong giá trị mỗi chiếc ô-tô xuất bán. Tuy nhiên, mục tiêu mong đợi đó vẫn đang xa vời phía trước! Việt Nam đơn thuần chỉ là nơi lắp ráp ô-tô, điện thoại, máy tính…với giá nhân công “cạnh tranh” cùng hệ quả môi trường không rẻ! Người Việt ta cần cù, thông minh. Lao động Việt Nam không phải kém về kĩ năng, trình độ. Các cuộc thi tay nghề công nhân tại khu vực đã khẳng định điều đó. Tuy nhiên, sức lao động của người Việt đang được “mua” với giá chưa tương xứng. Mong những người làm chính sách hãy dành thời gian đến những xóm công nhân, về những làng quê thuần nông, vùng sâu xem đời sống của họ ra sao. Liệu có bao nhiêu phần trăm đủ điều kiện xếp ở mức sống tối thiểu? Bước vào năm mới, người lao động có niềm vui là lương tối thiểu sẽ được điều chỉnh tăng (với mức khoảng 7,3-7,5%). Trong thực trạng lương chưa đủ cho mức sống tối thiểu, việc tăng như trên cũng là đáng quý, giúp phần nào giảm bớt khó khăn cuộc sống cho những người thu nhập thấp. Tuy nhiên, chỉ số lạm phát năm qua ước tính tăng khoảng 4 - 5%, cũng có nghĩa đồng lương, thu nhập giảm tương ứng. Đã có ý kiến lo ngại mức lương tối thiểu cao sẽ đẩy khó khăn cho doanh nghiệp và nhiều công nhân có nguy cơ mất việc làm! Các kì thỏa thuận đề xuất tăng lương tối thiểu luôn xảy ra căng thẳng giữa đại diện hai bên: Người lao động và giới chủ. Đúng là cần quan tâm tới quyền lợi doanh nghiệp, họ kinh doanh phải có lợi nhuận. Nhưng có vẻ doanh nghiệp đang được “chiều chuộng” bằng chính sách lao động giá rẻ. Chỉ cần trả lao động với giá thấp là doanh nghiệp có lợi nhuận, đâu còn động lực để đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm? Với những doanh nghiệp chỉ dựa vào lợi thế giá lao động thấp liệu có trụ được khi hội nhập nền kinh thế giới với môi trường cạnh tranh khốc liệt? Và, người lao động vẫn khó có mức lương vượt qua 80% mức sống tối thiểu. Đã đến lúc cần lừ bỏ tư duy… giá rẻ, nhất là giá sức của người lao động! Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 9/2/2017

Chuyện vui: Con số may mắn Ngày cuối năm, nhóm nhân viên cơ quan đang túm tụm sôi nổi bàn luận chuyện xổ số Vietlot thì sếp bước vào: - Sắp đến Tết tôi có một lưu ý với mọi người: Những năm qua cứ cận Tết mọi người kéo đến nhà chúc tụng, quà cáp làm mình mang tiếng lắm. Năm nay yêu cầu không ai đến chúc Tết nữa, chỉ cần gửi tin nhắn điện thoại cho tôi là được. Rồi tôi sẽ gửi mỗi người một con số may mắn. Nghe vậy ai cũng phấn khởi trước tư duy đổi mới của sếp. Đêm Giao thừa tất cả ra sức trổ tài văn chương bằng những lời có cánh gửi sếp. Y hẹn, mọi người được sếp hồi đáp bằng một dãy số dài cùng câu "Chờ tin vui của cậu từ con số này". Ai cũng hi vọng xổ số Vietlot sẽ rơi vào con số sếp tặng. Đầu năm gặp nhau tại cơ quan mọi người cùng khoe con số may mắn của mình. Thật lạ, tất cả đều được chung một con số. "Sao thế nhỉ, chẳng lẽ sếp biết chính xác số trúng? "Sếp giỏi thật! nhưng chúng ta sẽ phải chia nhau giải thưởng"; "Hay sếp nhầm, gửi tin theo nhóm nên vậy?"… Một người nghi ngờ: - Hình như có cái gì sai sai ấy? Giữa lúc đó anh nhân viên tài vụ đi vào nghe được chuyện, tủm tỉm phán: - Tôi tưởng các anh thông minh lắm, hóa ra là một lũ gà tồ! Dãy số sếp tặng mọi người đơn giản chỉ là số tài khoản ngân hàng của ông ấy! - Nói xong hắn thủng thẳng đi ra với vẻ mặt bí hiểm. Đang sôi nổi, hào hển bỗng mọi người im bặt, mặt nghệt ra như mất sổ gạo, có anh sắc mặt chuyển màu tái mét. Không ai bảo ai, mọi người lẳng lặng bỏ ra ngoài. Có lẽ họ đi và làm gì đó cho con số may mắn?                                  Hoàng Đình Khải Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 7/2/2017

Hi vọng văn minh Thủ đô Chẳng thơm cũng thể hoa nhài/Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An. Có ý kiến cho rằng nhiều người đã nhầm, đồng nhất Tràng An với Hà Nội. Câu cao dao trên là nói người Tràng An xứ Ninh Bình xưa, nơi cố đô từ thời Đinh, Lý chứ đâu phải Hà Nội? Tôi lại nghĩ, có lẽ nét đẹp của người Tràng An đã theo cùng vương triều Lý về định đô nơi xứ Thăng Long. Sử cũ viết, khi dời đô về Đông Đô, ngoài bầu đoàn thê tử của quan nhân vương triều còn có một bộ phận người dân Hoa Lư theo ra định cư ở vùng tân Kinh đô này. Người dân bản địa Đại La vốn có cả nghìn năm văn hiến, nếp sống thanh tao đã chê người xứ Hoa Lư, Trường Yên quê mùa, thô kệch làm chạnh lòng dân cố đô. Họ đã nhắc nhủ nhau xây dựng nếp sống mới trên nền tảng nét đẹp quê hương và hòa nhập tinh hoa văn hóa đất Long Thành, tạo nên vẻ đẹp mới của cộng đồng "ngụ cư", để khẳng định dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An. Nét đẹp, hào hoa, thanh lịch của người dân đất cố đô Hoa Lư có lẽ đã được “phù sa văn hóa” sông Hồng bồi đắp, bén rễ, đơm hoa kết trái suốt hàng nghìn năm lịch sử đến nay. Chiều sâu văn hiến không phô trương đã tạo nên nét đẹp riêng của người dân đất Hà thành. Nét đẹp ấy không ở đâu xa, nó gần gũi, phảng phất từ hương trà sen Hồ Tây, thấp thoáng thanh tao bên tà áo dài thiếu nữ, nó mộc mạc trên nét tranh phố cổ của những họa sĩ tài danh và đậm đà hương vị trong mỗi món ngon dân giã còn đọng mãi với khách phương xa… Và quan trọng hơn cả là nét đẹp văn hóa Hà thành đã và đang tồn tại trong từng con người Hà Nội hồn hậu, tài hoa. Vùng đất Hà Nội vốn có bề dày thời gian, nay rộng mở về không gian, hội đủ tầng lớp người từ mọi miền về học tập, công tác, mưu sinh. Cái hay, sự đa dạng, phong phú về văn hóa, nếp sống nhiều vùng miền cũng ùa theo làm cho văn hóa Thủ đô thêm đa sắc màu. Tuy nhiên cái cổ hủ, lạc hậu cũng theo về, ngấm dần vào nếp sống, suy nghĩ và hành động của nhiều cư dân. Văn hiến Hà thành, nét đẹp Tràng An đứng trước nguy cơ phai nhạt, có thể đến một lúc nào đó nó chỉ còn là những câu chuyện thi vị, lãng mạn, xa xăm… Nhận ra điều này, Hà Nội đã có nhiều phong trào, nhiều cuộc vận động, tuyên truyền nhằm xây dựng một Thủ đô xứng tầm với quá khứ thanh lịch, hào hùng, một thành phố vì hòa bình. Liên tiếp các năm 2014, 2015 và 2016 đã được Hà Nội xác định là “Năm trật tự và văn minh đô thị”. Những gương mặt công dân Thủ đô ưu tú được vinh danh hằng năm là sự minh chứng cho thành quả xây dựng con người của Thủ đô vẫn đang đơm hoa, kết trái. Người Hà Nội luôn tự hào với quá khứ hào hùng và nét đẹp truyền thống nhưng cũng ngày một lo ngại cho thực tại văn hóa và đạo đức cộng đồng. Văn minh giao tiếp nơi công sở, nơi giao thông công cộng, quan hệ cư xử nơi xóm phố… ở đâu cũng thấy chuyện làm rầu lòng người yêu mến đất kinh kì. Gần đây liên tiếp xảy ra những chuyện thiếu văn minh nơi công cộng chẳng những làm buồn lòng người Hà Nội mà còn gây bức xúc dư luận chung. Đáng buồn hơn trong số đó có một số công chức - những người lẽ ra phải là những mẫu mực, làm gương trong Nhân dân. Một tin là đầu năm 2017 này Hà Nội sẽ ban hành bộ quy tắc ứng xử theo đề án “Xây dựng hệ thống quy tắc ứng xử trong cơ quan, đơn vị cộng đồng dân cư thành phố Hà Nội”. Được biết, dự thảo đề án này đã nhiều năm nằm trên bàn nghị sự của lãnh đạo thành phố mà vẫn chưa thể bước vào cuộc sống. Bộ quy tắc có thời gian "thai nghén" không ít song khi được ban hành sẽ khó tránh khỏi những ý kiến trái chiều. Tuy nhiên, sáng kiến nào cũng cần được thực tiễn cuộc sống kiểm nghiệm. Hi vọng Hà Nội sẽ có bước đột phá, tạo được chuyển biến mới trong chặng đường xây dựng một Thủ đô văn minh, hiện đại. Bởi có thuận lợi lớn là mọi người dân đều mong muốn Hà Nội gìn giữ và nhân lên nét đẹp thanh lịch hào hoa của người Tràng an, Thăng Long nghìn năm lịch sử. Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi số Tất niên (24/1/2017)

Tham nhũng có quá khó tìm? Cuộc đấu tranh chống tham nhũng của Đảng, Nhà nước ta đang có những bước đi khiến người dân vui mừng, khích lệ. Cái “bộ phận không nhỏ” được nói nhiều cuối cùng cũng đang phát lộ bằng những con người và vụ việc cụ thể. Chỉ từ một chuyện có vẻ như vô tình xuất hiện chiếc xe tư nhân lại mang biển xanh (biển số xe công) đã lộ ra vụ việc ở Bộ Công Thương và người đứng đầu Bộ này dẫu đã “hạ cánh” cũng phải lãnh trách nhiệm trước dân, bước đầu chịu hình thức kỉ luật Đảng. Cũng từ đây đang phát lộ thêm những trường hợp khác cho thấy sự lãnh đạo của tổ chức đảng ở một số nơi đã bị vô hiệu hóa bằng cách hành xử chuyên quyền, vô nguyên tắc, mất dân chủ của chính những đảng viên là người đứng đầu. Hậu quả của nó không chỉ hiển hiện là mấy chục nghìn tỉ đồng của dân ở những dự án “đắp chiếu”. Cái hậu quả không dễ nhìn ra, đó là uy tín của Đảng, là niềm tin của Nhân dân vào một thể chế của dân, do dân có thể bị lái theo hướng không còn vì dân. Một điều được nhiều người đặt ra là tham nhũng khó tìm vậy sao, khi mà nó đang trở thành phổ biến, thực sự đang diễn biến, làm chuyển hóa thể chế Nhà nước của dân? Hầu hết các vụ việc tham nhũng lại không phải do các tổ chức Đảng phát hiện. Công luận, báo chí như một áp lực để các cơ quan bảo vệ pháp luật vào cuộc trước các vụ việc tham nhũng. Áp lực đó phải chăng là nguyên nhân khiến vị lãnh đạo của một cơ quan mang trách nhiệm chống tham nhũng lại công khai mách nước cấp dưới cách vô hiệu hóa báo chí! Những ngày gần đây cơ quan chức năng đã điều tra phát hiện một vài vụ việc không phải lớn nhưng nó lại là cơ hội cho công cuộc chống tham nhũng: Những tờ hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) được sử dụng làm công cụ “rửa tiền” ngân sách. Đó là việc lực lượng an ninh kinh tế, công an Hà Nội phát hiện 2 đường dây mua bán, tiêu thụ hóa đơn GTGT: Một vụ do Hoàng Lệ Hằng (quận Hai Bà Trưng, TP Hà Nội) cầm đầu, chỉ 2 năm hoạt động đã xuất khống gần 3.200 hóa đơn với tổng giá trị hơn 780 tỉ đồng của 33 công ty "ma" cho hơn 500 doanh nghiệp, tổ chức, gây thất thu hơn 78 tỉ đồng tiền thuế. Một vụ do Phạm Hồng Sơn (trú tại Dương Nội, quận Hà Đông, TP Hà Nội) cầm đầu. Chưa đầy 1 năm Sơn đã bán 50 quyển hóa đơn GTGT, trị giá doanh thu ghi trên các hóa đơn khoảng trên 30 tỉ đồng. “Khách hàng” của Sơn là một số ngân hàng thương mại, doanh nghiệp lớn và tổ chức chi tiêu ngân sách nhà nước. Các ngân hàng, doanh nghiệp, cơ quan là "khách hàng" mua hóa đơn lậu làm gì? Câu trả lời có lẽ không khó với cơ quan bảo vệ pháp luật và người dân. Nhiều người ngạc nhiên vì tiền thuế của dân sao mà dễ "đục khoét" đến vậy! Chỉ cần 2 vụ việc trên, nếu cơ quan chức năng quyết tâm lần tìm theo “đường đi” của những tờ hóa đơn GTGT có “tên tuổi” đàn hoàng, thiết nghĩ, việc tìm ra những thủ phạm đục khoét tiền của Nhà nước đâu đến nỗi quá khó khăn? Vấn đề là sự quyết tâm vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Đinh Hoàng Bài bình luận đăng Báo Người cao tuổi  ngày 23/12/2016

Tài nguyên Đang mải tưới cây cảnh trước sân, trưởng thôn Văn Hán không nhận ra tay Vơ, cán bộ địa chính đến từ lúc nào đang nghênh đầu, vê cằm râu lởm chởm nói:       - Hết thời cây cảnh rồi bác Hán ơi, nghĩ cách khác mà kiếm tiền.       - Chú Vơ đấy à? - Trưởng thôn Hán không ngừng tay, nói - Chú có cách gì kiếm tiền? Chân trưởng thôn quèn như tôi bận tối mắt, kiếm chác gì? Đất đai thôn mấy năm đô thị hóa đã cắt, chia bán hết rồi.       - Đất hết thì phải tìm nguồn tài nguyên mới chứ. Bác đang có nguồn tài nguyên không bao giờ cạn! - “Vơ địa chính” nheo nheo cặp mắt lươn tủm tỉm.       Trưởng thôn Văn Hán:       - Cậu từng là đầu nậu khai thác cát sông, sở trường chỉ là hút cát đem bán, nộp thuế tí ti gọi là, lãi bao nhiêu bỏ túi hết. Làm cán bộ quản lí đâu dễ. Mà này, ý cậu muốn nói tài nguyên gì thế?       - Là 2.000 nhân khẩu trong thôn! - Vơ nói như đinh đóng cột.       - Cậu cứ nói chơi, dễ tôi đem dân đi bán được chắc?        - Ai lại bán dân. Xin hỏi bác nhé, nếu mỗi khẩu nộp 10.000 đồng thì thôn có bao nhiêu tiền?       Nhẩm tính vài giây, trưởng thôn nói:       - 20 triệu. Nhưng bỗng dưng ai người ta nộp tiền?       - Thế mới phải có sáng kiến. Theo em, có rất nhiều cách thu tiền có lí, đúng luật. Ví như ta lập cái gọi là “Quỹ chỉnh trang thôn văn hóa”, yêu các hộ cưới xin, ma chay… đóng đôi ba triệu gọi là. Hoặc mở cái "Quỹ Xây dựng" yêu cầu ai xây nhà mới hay cơi nới, sửa chữa phải đóng cho thôn 10% giá trị công trình. Hay “Quỹ giữ gìn môi trường” thu trên đầu nhân khẩu vì càng đông người thì càng nhiều rác. Quỹ này có thể thu mỗi khẩu 5.000 - 10.000 đồng/tháng chẳng hạn. Chỉ vậy mỗi tháng đã có khối tiền rồi. Lúc ấy bác chỉ nghĩ cách mà chi…       Vơ  cao hứng ba hoa, trưởng thôn Văn Hán xua tay:       - Thôi thôi… tôi hiểu rồi, cậu đúng không hổ danh gốc kinh doanh, ranh mãnh!      “Vơ địa chính” đã về, trưởng thôn Văn Hán tiếp tục tưới cây, vừa làm vừa ngẫm nghĩ: Chẳng lẽ, túi dân cũng là… tài nguyên!? Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi  số cuối tháng 12/2016

Đèn cù Đèn cù là cách gọi khác của người xưa về chiếc đèn kéo quân, một trong số đèn Trung Thu, đồ chơi cho trẻ em. Trên đèn ta nhìn thấy hoạt cảnh xã hội những hình nhân, voi giấy, ngựa giấy tít mù nó chạy vòng quanh... Hiện nay nhiều khi người dân cũng phải “chạy” chẳng khác mấy trên chiếc đèn cù đồ chơi trẻ em mà nguyên nhân xuất phát từ những quy định trên mây! Cách đây hơn chục năm có một thông tư hướng dẫn, theo đó mỗi người dân chỉ được đăng kí xe mô-tô một lần nhằm hạn chế tình trạng tăng nóng phương tiện này tại các thành phố lớn. Tuy nhiên nhu cầu sở hữu xe của người dân là rất lớn và đa dạng. Nhiều người đã mua, đăng kí xe rồi lại bán trao tay để thay xe. Về nguyên tắc trường hợp này sẽ “hết đường” mua xe mới. Nhưng người dân rất linh hoạt “ứng phó” với chính sách. Hàng loạt người ở nội đô về quê để nhờ bạn bè, người thân đứng tên sở hữu giùm phương tiện. Cuối cùng quy định trên cũng bị vô hiệu hóa, tự đi vào quên lãng và sau 2 năm được sửa sai bằng một thông tư khác. Người dân chịu một hệ lụy phiền toái “xe không chính chủ” cùng sự tốn kém tiền của. Những tưởng nhờ người thân đứng tên giùm sẽ yên tâm sử dụng phương tiện (coi như mượn xe) thì gần đây người dân lại lo lắng về việc quy định sử dụng xe phải chính chủ. Ai đã nhờ người thân đứng tên đăng kí hộ nay lại phải làm thủ tục để phượng tiện trở lại đúng là “của mình”, tránh gặp phiền phức khi cơ quan chức năng kiểm tra. Cách đây 3 năm Bộ Giao thông Vận tải ban hành Thông tư 38/2013/TT-BGTVT, theo đó giấy phép lái xe hai bánh và ô-tô bằng giấy bìa phải được chuyển đổi sang giấy phép mới bằng vật liệu PET theo lộ trình từng loại. Và sau đó, Thông tư 58/2015/TT-BGTVT của Bộ này còn quy định rõ chế tài buộc sát hạch lại lí thuyết đối với những người không đi đổi giấy phép sang thẻ PET (không hiểu giữa cầm tấm bằng giấy bìa và tấm bằng thẻ PET liên quan gì đến nhận thức, trình độ của người dùng giấy phép?). Một lần nữa người dân lại nháo nhác chạy để đổi bằng kịp thời hạn khiến các cơ quan đăng kí ùn tắc. Trước bức xúc của dư luận, Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) đã thanh tra và kết luận việc buộc người dân chuyển đổi giấy phép lái xe còn thời hạn từ giấy bìa sang vật liệu PET là tác động tiêu cực đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, không phù hợp với pháp luật hiện hành. Cuối cùng lãnh đạo Bộ Giao thông Vận tải đã phải lên công luận thông báo rằng không bắt buộc việc đổi bằng như trên khi bằng lái còn hạn sử dụng. Nhiều người lại một lần nữa bị phiền toái và mất tiền oan vì chính sách (và người dân cũng chưa nhận được lời xin lỗi từ cơ quan ban hành quy định này)! Việc ban hành chính sách xa rời thực tiễn, thiếu tính khả thi gần đây xuất hiện ngày một nhiều ở các ngành. Phải chăng sự quan liêu, xa rời thực tiễn và năng lực hạn chế của đội ngũ tham mưu là nguyên nhân của thực trạng này? Cơ quan chức năng cứ đưa ra những quy định khiến người dân phải chạy vòng quanh như đèn cù thì biết đến bao giờ mới có một chính quyền kiến tạo? Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi  ngày 8/12/2016

Chuyện những con số, đẹp và chưa đẹp Những cặp số 05-21-31-33-38-42; 03-05-08-10-13-22… hay 12-16-17-18-22-30… với mọi người chẳng có ý nghĩa gì. Tuy nhiên khi đó là kết quả giải xổ số điện toán Vietlott vừa qua thì với người trúng giải, đó lại là những số "siêu đẹp" bởi giá trị của nó lên tới nhiều chục tỉ đồng. Những con số như 6868, 8686, những cặp 4 số 6666, 8888, hay 9999… được không ít người coi là "số đẹp" (trong tiếng Hán 6 là lục, nghe như từ lộc, 8 là bát, âm như từ phát, 68 là lộc phát; cụm 4 số giống nhau gọi là tứ quý, nhiều số 9 là cửu tuyền v.v). Tuy nhiên, đó chỉ là quan niệm mang màu sắc duy tâm, không có cơ sở khoa học hay thực tiễn, bởi không ít vụ tai nạn giao thông xảy ra với xe có biển "số đẹp"! Gần đây dư luận quan tâm hiện tượng đa số xe sang, đắt tiền mang những biển số được coi là "rất đẹp". Việc cấp biển số xe nay đã được thực hiện bấm số tự động ngẫu nhiên, khách quan. Tuy nhiên dư luận nghi vấn bởi rất ít người bấm được những dãy số "đẹp" trong khi người sở hữu xe đắt tiền thường lại rất "may mắn"! Xem ra quy trình bấm số chưa hẳn đã khách quan. Và, chuyện "số đẹp" vừa qua đã được đưa ra diễn đàn Quốc hội khóa XIV. Nhiều ý kiến cho các "số đẹp" (cả biển số xe, số điện thoại…) là tài sản công, cần được thu về và đưa ra đấu giá thu tiền cho ngân sách nhà nước. Do còn nhiều ý kiến khác nhau nên chuyện "tài sản số đẹp" chưa ngã ngũ. Lẽ thường kho số điện thoại là sở hữu của doanh nghiệp viễn thông, kể cả khi đó là doanh nghiệp nhà nước. Nếu dùng biện pháp hành chính can thiệp để thu lại các "số đẹp" xem ra chưa thật hợp lí trong môi trường doanh nghiệp cần được tự chủ kinh doanh. Còn giữ lại các "số đẹp" trong đăng kí phương tiện giao thông cũng là không công bằng với người dân và doanh nghiệp khi đăng kí, chẳng khác nào công ty xổ số giữ lại "kho số", không cho ra số trúng thưởng! Giữ lại "số đẹp" của phương tiện giao thông thì việc bấm số ngẫu nhiên có thể chẳng còn ý nghĩa!  Tóm lại những số được coi là "đẹp" (của phương tiện, số điện thoại…) không nên coi đó là tài sản công và thực tế cũng chưa có điều luật nào quy định. Nhà nước muốn đó là tài sản công cần mua lại của doanh nghiệp hoặc cá nhân đã sở hữu hợp pháp và tổ chức bán đấu giá. Cơ quan quản lí cần có biện pháp quản lí, giám sát hữu hiệu trong việc bán số sim, trong cấp số đăng kí phương tiện giao thông bảo đảm tính khách quan, công bằng, không để cá nhân hay tập thể lợi dụng quyền hạn để trục lợi. Những cặp số luôn vô tri, có thể được coi là đẹp hoặc không đẹp nhưng cách quản lí của cơ quan chức năng rất cần phải… đẹp! Hoàng Đình Khải Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 30/11/2016

Lời thề công bộc Ai từng là quân nhân trong quân đội Nhân dân Việt Nam không thể quên 10 lời thề danh dự của quân nhân. Lời thề thứ 9 nói về quan hệ quân dân ghi: Khi tiếp xúc với Nhân dân làm đúng ba điều nên: Kính trọng dân/Giúp đỡ dân/Bảo vệ dân, và ba điều răn: Không lấy của dân/Không dọa nạt dân/Không quấy nhiễu dân. Mỗi buổi sáng thứ Hai trong lễ chào cờ đầu tuần, 10 lời thề lại được đọc dưới cờ cùng 10 lần vang lên giọng xin thề hào sảng của cán bộ, chiến sĩ mỗi đơn vị. Cùng với các hình thức giáo dục khác của quân đội, 10 lời thề quân nhân đã góp phần tạo dựng phẩm chất và phong cách người quân nhân cách mạng, được Nhân dân tin yêu gọi bằng danh từ trìu mến Bộ đội Cụ Hồ. Mỗi chiến sĩ luôn tâm niệm mình là con em của Nhân dân, vì Nhân dân mà phục vụ. Cũng chính vì thế mà Đảng ta đã xây dựng được một đội quân bách chiến, bách thắng. Hầu hết những người được tôi luyện trong môi trường quân đội, khi rời quân ngũ vẫn giữ vững được những phẩm chất của người quân nhân. Những ngày gần đây liên tục xảy ra những vụ việc cán bộ, công chức (vốn được coi là công bộc của dân) có hành vi không đúng mực, thậm chí côn đồ trong quan hệ, hành xử với người dân khiến dư luận bất bình. Đó là vụ cảnh sát hình sự “vung tay, đá chân” với phóng viên; một trưởng công an huyện coi chuyện liên quan đến sinh mệnh người dân chỉ nhỏ “như cái móng tay”; một cán bộ thanh tra giao thông hành hung nhân viên hàng không giữa nhà ga hàng không quốc tế; gần đây nhất là một cán bộ trẻ hành hung cả người đáng tuổi cha ông mình... Lực lượng trong cơ quan hành chính Nhà nước không có 10 lời thề danh dự như quân nhân trong quân đội. Tuy nhiên Luật Cán bộ, công chức cũng có các quy định cụ thể để điều chỉnh hành vi của đội ngũ này. Phần quy định về đạo đức, văn hóa giao tiếp của cán bộ, công chức có 3 Điều. Ngoài ra còn 3 Điều quy định những việc cán bộ, công chức không được làm. Thực tế có thể nhiều công chức chưa thuộc, hoặc chưa hề biết đến những quy định trong luật. Hằng tuần, tháng, cán bộ, công chức cũng không được nghe đọc những điều trên và thề dưới lá cờ đỏ sao vàng như quân nhân. Phải chăng có những khiếm khuyết hay lỗ hổng trong việc quản lí, giáo dục đối với đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay? Chính phủ đang nỗ lực xây dựng một bộ máy liêm chính, kiến tạo. Để xây dựng được bộ máy kiến tạo cần những con người có năng lực, trí tuệ. Để xây dựng được bộ máy liêm chính cần một đội ngũ có phẩm chất đạo đức chuẩn mực. Những biểu hiện đáng buồn trên thực sự là một thách thức với các cấp chính quyền và cơ quan hành chính Nhà nước trong thực hiện mục tiêu của Chính phủ. Nên chăng Chính phủ cũng cần có những hình thức, biện pháp cụ thể hơn trong xây dựng đội ngũ liêm chính, ví  như đề ra những cam kết dạng như lời thề của công chức trước tổ chức, trước Nhân dân. Hiện các vị trí lãnh đạo cao nhất của Chính phủ, Nhà nước và Quốc hội đã thực hiện nghi thức tuyên thệ trước Quốc hội và Hiến pháp khi nhậm chức. Thiết nghĩ, có một quy định chuẩn dạng như lời thề và thường xuyên nhắc nhớ công chức về nghĩa vụ, trách nhiệm của mình dưới là cờ Tổ quốc là một hình thức giáo dục thiết thực. Như vậy đội ngũ cán bộ, công chức sẽ luôn nhớ trách nhiệm và vinh dự trước niềm tin và sự ủy thác của Nhân dân.  Đinh Hoàng Bài đăng Báo Người cao tuổi ngày 22/11/2016